Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

VAT

Kiedy sprzedaż działek jest działalnościš gospodarczš - wyrok NSA

123rf.com
Właœciciel, który przed sfinalizowaniem sprzedaży działek dzieli je, aktywnie zabiega w gminie o wybudowanie drogi do nich czy zatrudnia profesjonalnego poœrednika, musi liczyć się z tym, że zostanie uznany za podatnika.

Tak uznał Naczelny Sšd Administracyjny w wyroku z 26 maja 2017 r. (I FSK 1728/15).

Stan faktyczny

We wniosku o interpretację wnioskodawczyni wskazała, że na podstawie umowy darowizny z lipca 2006 r. nabyła nieruchomoœć gruntowš wraz z budynkiem mieszkalnym, chlewem i oborš. Nieruchomoœć objęta jednš księgš stanowiła gospodarstwo rolne, w skład którego wchodziły trzy działki. Z planu zagospodarowania przestrzennego wynikało, że częœć nieruchomoœci przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniowš, częœć pod działalnoœć usługowo-produkcyjnš, a częœć na tereny zieleni oraz użytki rolne.

Wnioskodawczyni tłumaczyła, że nie podjęła żadnych działań majšcych na celu zmianę przeznaczenia działek, nie prowadzi działalnoœci gospodarczej w Polsce ani w Niemczech, gdzie też nie jest podatnikiem VAT. Z nieruchomoœci wydzieliła kilka działek, które już częœciowo sprzedała, a teraz planuje sprzedaż reszty. Żeby jednak mogła przeprowadzić dalszy podział działek, a następnie je sprzedać, niezbędne jest zapewnienie im nowego dostępu do drogi publicznej. W zwišzku z tym złożyła do gminy zapytanie o możliwoœć budowy nowej drogi. Gmina wykazała zainteresowanie budowš i to na własny koszt.

Właœcicielka gruntów wyjaœniła, że na stałe mieszka w Niemczech i nie zna realiów polskiego rynku nieruchomoœci oraz nie posługuje się płynnie językiem polskim. Przez to nie jest w stanie samodzielnie prowadzić spraw zwišzanych ze sprzedażš działek i powierzyła je profesjonalnemu poœrednikowi w obrocie nieruchomoœciami.

Zapytała czy sprzedaż działek wydzielonych po wybudowaniu przez gminę drogi o zaproponowanym przez niš przebiegu będzie podlegać VAT – zarówno przy założeniu, że nie przystšpi, jak i że przystšpi do uzbrojenia działek.

Fiskus odpowiedział, że w obu wariantach sprzedaż opisana przez pytajšcš nie będzie stanowić zwykłego rozporzšdzania majštkiem osobistym. W ocenie urzędników, zbycie nieruchomoœci nastšpi w ramach działalnoœci gospodarczej z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż aktywnoœć właœcicielki jest porównywalna do działań handlowca wykonywanych w ramach profesjonalnego obrotu nieruchomoœciami. Ponadto, przedmiotem zbycia jest majštek częœciowo zwišzany z prowadzonš działalnoœciš gospodarczš (dzierżawa). W odniesieniu do planowanej dostawy działek wnioskodawczyni wystšpi zatem w charakterze podatnika VAT.

Rozstrzygnięcie

Kobieta zaskarżyła interpretację, ale przegrała. Najpierw wykładnię fiskusa potwierdził Wojewódzki Sšd Administracyjny w Warszawie. Po analizie przepisów i orzecznictwa, w tym europejskiego, zauważył, że każdorazowo należy ustalić czy strona sprzedajšca grunt działa w ramach zarzšdu swym majštkiem prywatnym, czy może w celu przeprowadzenia spornej sprzedaży gruntów podjęła aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomoœciami, angażujšc œrodki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

W ocenie WSA, czynnoœci podejmowane przez skarżšcš w zakresie sprzedaży gruntów nie były sporadyczne, ale zaplanowane i dobrze zorganizowane. Polegały na tym, że to skarżšca złożyła do gminy zapytanie o możliwoœć budowy nowej drogi. Bo to ona po wydzieleniu z nieruchomoœci kilku działek, które w częœci zostały zbyte, planowała sprzedaż wszystkich. Skarżšca podjęła także inne działania zmierzajšce do wytworzenia oferowanego produktu, tj. działek. Były to: podział działki, inicjatywa w przedmiocie budowy drogi, która zapewni dostęp wydzielonych działek do drogi publicznej, budowa domów i podjęcie współpracy z profesjonalnym poœrednikiem w obrocie nieruchomoœciami. Ponadto, zamierzała zaopatrzyć działki w niezbędne media.

Zdaniem sšdu, o aktywnoœci skarżšcej œwiadczył jednak nie tyle fakt, że wynajęła ona profesjonalnego poœrednika w obrocie nieruchomoœciami, ale zakres wykonywanych przez niego czynnoœci. W spornej sprawie sprzedaż działek nastšpi w warunkach właœciwych dla działalnoœci gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Tak samo uznał Naczelny Sšd Administracyjny. Zgodził się, że skarżšca w celu sprzedaży działek podejmowała aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomoœciami, angażujšc œrodki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. W tej sytuacji należy uznać jš za podmiot prowadzšcy działalnoœć gospodarczš. Š?

Zdaniem eksperta

Mirosław Siwiński, radca prawny, doradca podatkowy, dyrektor w Departamencie podatków Kancelarii Prof. W. Modzelewskiego

Wyrok Naczelnego Sšdu Administracyjnego jest wyrazem już utrwalonej linii orzeczniczej sšdów krajowych, niebędšcej jednak do końca odwzorowaniem intencji Trybunału Sprawiedliwoœci UE, jakie – w mojej ocenie – miał on wydajšc wyrok w sprawach połšczonych C-180/10 i C-181/10, co podkreœlam jako ówczesny pełnomocnik jednej ze stron w tej sprawie. Organy podatkowe praktycznie, tak jak w komentowanej sprawie, dopatrujš się czynnoœci charakterystycznych dla handlowców we wszelkiej aktywnoœci podatnika. To tak, jakby ten, kto odmaluje mieszkanie i sam je wystawi w Internecie, już miał być podmiotem gospodarczym. Tak daleko idšcy fiskalizm nie ma uzasadnienia ani teleologicznego (struktura własnoœci w Polsce jest taka, że bardzo dużo osób ma przynajmniej jednš nieruchomoœć i przynajmniej raz w życiu stara się jš sprzedać), ani prawnego. TS UE w wyroku C-180/10 i C-181/10 wyraŸnie wskazał, że nawet podział nieruchomoœci na mniejsze, atrakcyjniejsze działki jest wcišż zarzšdem majštkiem prywatnym. To, co umknęło polskim sšdom, to także fakt, że za handlowca można uznać osobę angażujšcš „œrodki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT" (pkt 38-39), gdy „podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomoœciami". Nie może to być zatem każda aktywnoœć, szczególnie taka jakš podejmuje wiele innych osób, a dodatkowo musi dotyczyć obrotu nieruchomoœciami, a nie wyłšcznie samej nieruchomoœci, choć akurat uzbrojenie terenu, tak jak w omawianej sprawie, TS UE wskazał jako przykład takich aktywnych działań. Niezależnie więc od niedoskonałoœci podstaw kasacyjnych, na co zwrócił uwagę NSA, w tej sprawie i tak prawdopodobnie organy podatkowe by wygrały. ?

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL