Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Ustrój i kompetencje

Czy wódka w witrynie sklepowej to reklama

Fotolia.com
Naruszenie zakazu reklamy napojów alkoholowych uzasadnia cofnięcie zezwolenia na ich sprzedaż. Nie ma znaczenia, że firma przestała go łamać.

Firmie groziło cofnięcie koncesji na alkohol za umieszczenie wódek w witrynie sklepowej. Prezydent Krakowa odmówił jej cofnięcia, ale uznał, że wysokoprocentowy alkohol na wystawie, to gruba przesada. Przepisy zabraniajš bowiem tego typu reklamy. Właœcicielka sklepu nie zgodziła się z tym stwierdzeniem.

Wódki w witrynie zauważyli pracownicy Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta w Krakowie, którzy przeprowadzali kontrolę w tej placówce. Na tej podstawie wszczęto w urzędzie miasta postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia spółce.

Spółka broniła się, że urzędnicy mylnie zinterpretowali, że butelki z alkoholem to niedozwolona reklama napojów alkoholowych. Butelki, stojšc w witrynie sklepowej, jednoczeœnie znajdowały się w tylnej częœci stoiska alkoholowego wewnštrz sklepu (za ladš), a z zewnštrz widoczne były jedynie jako zbiór butelek, stanowišcych tło i umożliwiajšce rozpoznanie jakichkolwiek znaków towarowych jedynie z bardzo niewielkiej odległoœci.

Paski na szybie

Urzędnicy przeprowadzili wizję lokalnš. W jej trakcie ustalili, że wprawdzie w witrynie sklepu nadal sš wystawione napoje alkoholowe wysokoprocentowe, jednak ich znaki towarowe nie sš już widoczne z zewnštrz. Na szybie naklejono poziome pasy z folii matowej piaskowanej, które w znacznym stopniu utrudniajš identyfikację rodzaju alkoholu oraz rozpoznanie znaków towarowych wystawionych produktów.

Z tego powodu – zdaniem urzędników – wystawiony alkohol można uznać za „innš formę publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych", a więc za „promocję napojów alkoholowych" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci.

Bez promocji

Tym niemniej, by cofnšć zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 zwišzku z art. 131 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci konieczne jest wykazanie, że przedsiębiorca prowadzšcy sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży narusza zasadę sprzedaży tych napojów polegajšcš na zakazie ich reklamy i promocji. Spółka dostosowała jednak witrynę do obowišzujšcych przepisów. Prezydent doszedł więc do wniosku, że nie cofnie koncesji.

Częœć stoiska

Spółka postanowiła się odwołać do Samorzšdowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. SKO utrzymało w mocy decyzję prezydenta. Wówczas wniosła skargę do Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Krakowie, wnoszšc o uchylenie zaskarżonej decyzji w częœci dotyczšcej jej uzasadnienia.

Jej zdaniem umieszczenie w witrynie sklepowej napojów alkoholowych nie stanowiło niedozwolonej reklamy lub promocji. Spółka podkreœliła, że ekspozycja sprzedawanych produktów (nie odnosi się to tylko do napojów alkoholowych) nie może być uznawana za ich reklamę, gdyż byłoby to absurdalne nie tylko z przyczyn ogólnych, ale również z uwagi na konsekwencje, które wynikałyby z zaproponowanej przez organ wykładni przepisów ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci. Utożsamianie przez organ pojęcia „eksponowania" z „reklamowaniem" jest w ocenie strony dowolne, a ponadto czyniłoby niesienie nieukrytej butelki z alkoholem czynem niedozwolonej reklamy.

Ponadto wskazano, że ekspozycja butelek z alkoholem w witrynie sklepowej nie może być również uznana za promocję napojów alkoholowych. W art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy wymieniono przykładowo działania, które ustawodawca uznaje za promocję. Wszystkie cechujš się wymaganš aktywnoœciš podmiotu promujšcego napoje alkoholowe. Umieszczenie butelek w witrynie jest działaniem zupełnie odmiennym od przykładowo wymienionych, w żaden sposób niepodobnym i bardziej pasywnym. Stšd uznanie ekspozycji za promocję było również nieusprawiedliwione.

WSA nie przyznał jednak racji spółce. Jego zdaniem spór dotyczy oceny, czy wystawianie będšcych w sprzedaży napojów alkoholowych w witrynie sklepu monopolowego jest ich reklamš. Według skarżšcego - nie, ponieważ tego rodzaju ekspozycja jest ukierunkowana na sprzedaż napojów alkoholowych, a nie na popularyzowanie znaków towarowych umieszczonych na wystawionych napojach alkoholowych.

WSA stwierdził, że definicja reklamy napojów alkoholowych z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w istotny sposób rozszerza powszechne ugruntowane w orzecznictwie pojęcie reklamy, za której charakterystyczne elementy uznaje się element namowy, perswazji nabycia tego, a nie innego towaru, oddziaływanie na emocje odbiorcy.

Ustawowa definicja

Z ustawowej definicji zamieszczonej w słowniczku pojęć omawianej ustawy wynika wprost, że reklamš jest każda rozpowszechniana publicznie informacja, za wyjštkiem informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmujšcymi się produkcjš, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi. Z tak sformułowanej definicji można – zdaniem WSA, który powołał się w tym zakresie na orzecznictwo – wywnioskować, że każde działanie zmierzajšce do publicznego rozpowszechnienia znaków towarowych napojów alkoholowych uznaje się za reklamę napojów alkoholowych.

WSA przywołał cel ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w myœl którego, organy administracji rzšdowej i jednostek samorzšdu terytorialnego sš obowišzane do podejmowania działań zmierzajšcych do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć majšcych na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeŸwoœci w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalnoœci w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy.

WSA uznał, że działanie polegajšce na wystawieniu w witrynie sklepu butelek alkoholu może być uznane za reklamę, gdy wystawienie ich ma miejsce w taki sposób, że sš widoczne dla każdego, kto znajdzie się obok punktu ich sprzedaży. W ten sposób następuje rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych, które ma charakter publiczny – jest skierowane do nieoznaczonego kręgu osób. Ponadto nawet przyjmujšc, że jedynym celem przedsiębiorcy było zwiększenie sprzedaży napojów alkoholowych (czy w ogóle ich sprzedaż) to poprzez takš ich ekspozycję, tj. przy oknie budynku znajdujšcego się przy chodniku drogi publicznej dochodzi również do popularyzowania znaków towarowych tych napojów, które zostały w tej częœci sklepu wystawione. Pomimo ich umieszczenia wewnštrz sklepu sš łatwo widoczne z zewnštrz, właœnie dlatego, że zostały wyeksponowane w oknie. Stšd sšd nie zgodził się ze skarżšcym, że bez znaczenia jest okolicznoœć, czy ekspozycja ta jest widoczna z zewnštrz, czy też nie.

To było pasywne działanie

Skargę kasacyjnš do NSA wniosła spółka, który uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Jego zdaniem ekspozycja butelek z alkoholem w witrynie sklepowej nie stanowi promocji napojów alkoholowych, gdyż umieszczenie butelek w witrynie jest działaniem pasywnym. Tymczasem promocja wymaga aktywnoœci podmiotu promujšcego.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny, czy wystawianie w witrynie sklepowej sklepu monopolowego znajdujšcej się bezpoœrednio przy chodniku alkoholu jest reklamš tych produktów w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci, zabronionš lub ograniczonš na podstawie art. 131 tej ustawy.

NSA zauważył, że stwierdzone naruszenie zakazu reklamy napojów alkoholowych – co do zasady – uzasadnia cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, bez względu na póŸniejsze zaniechanie naruszeń. Jednak wobec zwišzania zarówno zasadš zakazu orzekania na niekorzyœć strony, jak i granicami zarzutów skargi kasacyjnej kwestia ta w rozpatrywanym przypadku nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie.

Wyrok Naczelnego Sšdu Administracyjnego z 13 lipca 2017 r.

sygnatura akt: II GSK 982/17

masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki: r.krupa@rp.pl

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL