Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Ustrój i kompetencje

Przewodnik turystyczny zaskarżył samorzšdowš uchwałę ws. statutu Muzeum w Kostrzynie nad Odrš

Niemiecki przewodnik turystyczny zaskarżył skutecznie samorzšdowš uchwałę w sprawie statutu Muzeum w Kostrzynie nad Odrš.

Z przepisów ustawy z 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalnoœci kulturalnej wynika, że przewodnicy turystyczni mogš oprowadzać wycieczki po muzeach, wystawach i zabytkach, jeżeli tego zadania nie wykonuje osoba upoważniona przez muzeum, organizatora wystawy albo właœciciela lub posiadacza zabytku. Inni przewodnicy mogš to czynić wyłšcznie na zlecenie muzeum lub po zawarciu odpowiedniej umowy.

Częste scysje

Przewodnik turystyczny Eryk N. (dane zmienione), obywatel niemiecki majšcy również obywatelstwo polskie, działa w obu tych państwach na podstawie zgłoszenia działalnoœci gospodarczej w Niemczech i unijnej zasady wzajemnoœci w Polsce, głównie w Kostrzynie nad Odrš. Tu znajduje się największa atrakcja turystyczna miasta: zespół fortyfikacji Twierdza Kostrzyn nad Odrš, przez który przebiega granica polsko-niemiecka. Większoœć obiektów leży po stronie polskiej. Wspólnie tworzš Muzeum Twierdzy Kostrzyn nad Odrš, licznie odwiedzane przez wycieczki, zwłaszcza niemieckie.

Dyrektor Muzeum Ryszard Skałba mówi, że Eryk N. nie stosuje się do przepisów ustawy z 1991 r., ustalajšcych ograniczenia dla przewodników wycieczek. Muzeum ma wykwalifikowanych pracowników z uprawnieniami do obsługi turystycznej – więc na jego terenie nie może działać zewnętrzny przewodnik. Tymczasem Eryk N. sam, bez żadnej umowy i bez opłat za wstęp oprowadza wycieczki po twierdzy. Powodowało to liczne scysje, interwencje straży miejskiej i policji oraz sprawy w sšdach cywilnym i karnym.

Konkurencja na Starówce

W 2015 r. Rada Miasta zmieniła uchwałš § 1 statutu Muzeum. Terenem działania Muzeum miał być „obszar, oddany przez miasto do użytkowania na podstawie umowy użyczenia z 12 stycznia 2015 r., w tym nieruchomoœci zabudowane obiektami fortyfikacyjnymi Twierdzy Kostrzyn nad Odrš" – głosiła uchwała. W 2016 r. Eryk N. zaskarżył jš do Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Powołujšc się na konstytucyjny zakaz dyskryminacji i swobodę działalnoœci gospodarczej, zarzucił, że zmiana statutu jest próbš poszerzenia terenu działania Muzeum o Stare Miasto i zmierza do usunięcia go z rynku jako konkurenta. Z regulaminu zwiedzania Starego Miasta wynika, że oprowadzać po nim mogš wyłšcznie pracownicy Muzeum, a inni przewodnicy wyłšcznie na jego zlecenie lub zawarciu odpowiedniej umowy.

– Stare Miasto i Twierdza Kostrzyn powinny być ogólnodostępne – przekonywał przewodnik.

– W zmianie statutu chodziło nie tylko o œrodki, za które miasto utrzymuje Muzeum, lecz i o narrację – wyjaœnia dyr. Ryszard Skałba. – Nie może być tak, że przewodnik opowiada wycieczkom o bohaterskiej obronie Twierdzy przez Wehrmacht i o innych faktach historycznych w sposób nieuwzględniajšcy polskiego punktu widzenia.

Obszar działania

WSA w Gorzowie Wielkopolskim uznał uchwałę za powszechnie obowišzujšcy akt prawa miejscowego, skargę, wniesionš na podstawie art. 101 ustawy o samorzšdzie gminnym za dopuszczalnš – i stwierdził nieważnoœć § 1 uchwały. W opinii sšdu ten przepis, okreœlajšcy teren działania Muzeum, nie zawiera wyraŸnego i precyzyjnego jego oznaczenia przestrzennego, lecz odwołuje się do umów cywilnoprawnych, nieznanych adresatom statutu, które podlegały i nadal mogš podlegać zmianom w trybie cywilnym. Niejasne sformułowania mogš również ograniczać działalnoœć gospodarczš osób trzecich (sygn. II SA/Go 782/16).

– To zaskakujšca interpretacja, całkowicie niezgodna z wzorem statutu Muzeum, który Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego publikuje w internecie, a który tylko ogólnie okreœla teren działania Muzeum, np. powiat, województwo czy obszar RP – twierdzi dyr. Ryszard Skałba. – Nigdzie nie ma mowy, że w statucie należy wyliczyć szczegółowo poszczególne działki, którymi zarzšdza Muzeum. Z MKiDN, z którym konsultowaliœmy tę sprawę, uzyskaliœmy informację, że taki statut nie zostałby zatwierdzony, gdyż każda zmiana właœcicielska wymagałaby zmiany statutu.

Wyrok właœnie się uprawomocnił, a Rada Miasta Kostrzyn postanowiła przygotować nowy statut. Konkretny teren i budynki nie będš w nim okreœlone, lecz majš wynikać z umów. Jako obszar działania Muzeum Twierdzy Kostrzyn nad Odrš samorzšdowcy chcš wpisać obszar RP.

masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki: d.frey@rp.pl

Opinia

prof. Andrzej Piasecki, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Jestem za wolnoœciš gospodarczš, ale opowiadam się za ograniczeniem możliwoœci swobodnego oprowadzania po muzeach, wprowadzonym przez art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalnoœci kulturalnej. Duża ich częœć jest utrzymywana przez samorzšdy, które potrzebujš œrodków na ten cel. Samorzšdy mogš też rozszerzać obszar działania muzeum na tereny przyległe, uznane, na podstawie opinii konserwatora zabytków, za strefę ochronnš. To samorzšd jest bowiem ich gospodarzem i decyduje, kto może oprowadzać wycieczki. Nikogo nie pozbawia to prawa do bycia przewodnikiem turystycznym, który zresztš może uzyskać certyfikat muzeum i zawrzeć odpowiedniš umowę. Wštpię natomiast, żeby w statutach muzeów było potrzebne szczegółowe wyliczenie działek.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL