Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Urzędnicy

Kto decyduje o odsunięciu urzędnika od obowišzków

123RF
Odrębnš procedurę zaskarżenia decyzji przełożonego o zawieszeniu ustawodawca stworzył tylko dla urzędników państwowych mianowanych. Urzędnicy i pracownicy służby cywilnej, odwołać się od niej mogš tylko na zasadach ogólnych składajšc pozew do sšdu pracy.

Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub karnego jest przesłankš (fakultatywnš) zawieszenia członka korpusu służby cywilnej w pełnieniu obowišzków służbowych. W przypadku osób zatrudnionych na podstawie ustawy o pracownikach urzędów państwowych tylko wszczęcie postępowania dyscyplinarnego pozwala na podjęcie takiej decyzji przez kierownika urzędu. Natomiast wszczęcie postępowania karnego już nie.

Ale nie dotyczy to wszystkich osób zatrudnionych na podstawie wymienionych pragmatyk. Dyrektor generalny urzędu może zdecydować o zawieszeniu w pełnieniu obowišzków tylko pracownika lub urzędnika służby cywilnej, a więc osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub mianowania. Osób powołanych na wyższe stanowiska w służbie cywilnej to nie dotyczy. W przypadku urzędników państwowych zawieszeniem fakultatywnym a więc zawieszeniem, o którym decyduje kierownik urzędu objęci mogš zostać wyłšcznie urzędnicy państwowi mianowani. I nic dziwnego, tylko oni podlegajš odpowiedzialnoœci dyscyplinarnej.

Wszczęcie postępowania

Decyzja w sprawie zawieszenia

- pracownika lub urzędnika służby cywilnej – należy do dyrektora generalnego urzędu (art. 69 ustawy o służbie cywilnej, dalej usc),

- urzędnika państwowego mianowanego – do kierownika urzędu (art. 12 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, dalej uopup) i ma ona charakter uznaniowy.

Przy czym żadna z tych pragmatyk nie okreœla przesłanek, jakimi powinien kierować się przełożony podejmujšcy tego rodzaju decyzje. W piœmiennictwie podkreœla się, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego (a jeszcze bardziej karnego) może doprowadzić do utraty zaufania do objętej tym postępowaniem osoby, stawiać go w niezręcznej sytuacji wobec współpracowników i podwładnych bšdŸ też podważać jego bezstronnoœć.

Ocenę czy w konkretnym przypadku wszczęcie wskazanego postępowania doprowadzi do wystšpienia tych negatywnych zjawisk ustawa pozostawia wymienionym przełożonym, którzy mogš, choć nie sš do tego zobligowani podjšć decyzje o zawieszeniu (por. Anna Dubownik Komentarz do ustawy o pracownikach urzędów państwowych Lex). Podejmujšc takš decyzję przełożony powinien wzišć pod uwagę charakter i rodzaj zarzucanego czy to członkowi korpusu służby cywilnej czy urzędnikowi państwowemu czynu, ale też mieć na względzie interes urzędu. Zdaniem prof. Krzysztofa Ršczki (Ustawa o służbie Cywilnej Komentarz LexisNexis Warszawa 2010r.) takš decyzję dyrektor generalny powinien podjšć, jeœli w konkretnych okolicznoœciach sprawy okazałoby się, że powstaje uzasadniona wštpliwoœć, co do możliwoœci wykonywania przez członka korpusu sc jego obowišzków w sposób rzetelny, bezstronny i politycznie neutralny.

Przełożony nie powinien się œpieszyć

Decyzję o zwieszeniu przełożony może podjšć na każdym etapie postępowania czy to karnego czy dyscyplinarnego. Nie jest ona ograniczona czasowo. Ale nie może być podjęta z mocš wstecznš (wyrok NSA z 10 tycznia 2001 r, II SA 1554/2000 OSNAPiUS 1999 nr 7 poz. 244).

Przy czym, jak wskazał NSA w wyroku z 16 grudnia 1985 r. (SA/Lu 572/85 ONSA 1985 nr 2, poz. 36), decyzja o zawieszeniu urzędnika państwowego mianowanego w pełnieniu obowišzków służbowych tylko na tej podstawie, że kierownik urzędu zlecił rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaœniajšcego o naruszenie przez tego pracownika obowišzków pracowniczych, jest dotknięta wadš nieważnoœci. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko urzędnikowi państwowemu mianowanemu zostaje, bowiem wszczęte dopiero na mocy decyzji kierownika urzędu o skierowaniu sprawy do komisji dyscyplinarnej.

W innym wyroku sšd ten podkreœlił natomiast, iż nie można zawiesić mianowanego urzędnika państwowego w pełnieniu obowišzków służbowych z powodu wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, jeżeli wniosek o ukaranie karš dyscyplinarnš został zwrócony kierownikowi urzędu do uzupełnienia (wyrok NSA z 15 maja 1996 r. II SA 2841/95, Pr. Pracy 1996/10/46).

Tylko przez okreœlony czas

Maksymalny okres zawieszenia zarówno w przypadku pracowników i urzędników służby cywilnej jak i urzędników państwowych mianowanych wynosi trzy miesišce. Tak wynika z art. art. 69 ust.2 usc oraz z art. 12 ust. 2 uopop. Wskazany termin, jak podkreœla się w orzecznictwie jest terminem materialnoprawnym, a nie procesowym, gdyż dotyczy istotnego ograniczenia uprawnień pracowniczych (wyrok NSA z 27 marca 1992 r. II SA 175/92).

Jak widać z powyższego, jeœli chodzi o decyzję w sprawie samego zawieszenia przełożony ma zagwarantowanš swobodę decyzyjnš. W sytuacji, gdy takš decyzję już podejmie musi przestrzegać okreœlonych ustawowo ram czasowych.

Pełne œwiadczenia

Inaczej niż to jest w przypadku zwieszenia z powodu tymczasowego aresztowania (pisaliœmy o tym w poprzednim numerze „Administracji", z 19 grudnia 2017 r.) w okresie fakultatywnego zawieszenia urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej zachowuje prawo do wynagrodzenia oraz innych uprawnień i œwiadczeń przysługujšcych w służbie cywilnej, a urzędnik państwowy mianowany do wynagrodzenia i innych œwiadczeń przysługujšcych na podstawie stosunku pracy. Innymi słowy mimo niewykonywania pracy w okresie zwieszenia pracownicy i urzędnicy sc oraz urzędnicy państwowi mianowani otrzymujš wszystkie œwiadczenia tak jakby te prace œwiadczyli.

Pracodawca nie może jednak wypłacać im takich œwiadczeń dłużej niż przez trzy miesišce. Nawet w sytuacji, gdy postępowanie dyscyplinarne przedłuża się poza ten okres (patrz ramka orzecznictwo).

Powrót do pracy albo zwolnienie

Nawet jeœli postępowanie nie zakończyło się, po upływie trzech miesięcy objęte nim osoby powinny wrócić do pracy. Nie dotyczy to przypadku, gdy zachodzš przesłanki uzasadniajšce rozwišzanie z nimi stosunku pracy:

- w przypadku urzędnika sc okreœlone w art. 71 ust.7 ustawy o służbie cywilnej,

- w przypadku pracownika sc w art. 52 kodeksu pracy.

Ponieważ zakres przesłanek umożliwiajšcych zastosowanie takiego trybu rozwišzania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym (por. art.14 uopup) jest dużo węższy niż w przypadku członków korpusu sc, zwolnienie w trybie natychmiastowym takiego urzędnika w sytuacji trwajšcego jeszcze postępowania dyscyplinarnego jest raczej mało prawdopodobne.

Na dotychczasowe stanowisko

Przyjmuje się, że osoba wracajšca po upływie okresu zawieszenia do pracy, co do zasady powinna wrócić na swoje dotychczasowe stanowisko (obie ustawy milczš na ten temat). Jednak dla dobra toczšcego się postępowania dyrektor generalny urzędu może wyznaczyć członkowi korpusu sc inne niż dotychczasowe stanowisko, korzystajšc z instytucji przeniesienia w przypadku urzędnika sc (art. 62 i art. 63 usc) oraz instytucji czasowego powierzenia innej pracy w przypadku pracownika sc (art.42 par.4 kp). Przeniesienie urzędnika państwowego mianowanego również jest możliwe. Pozwala na to chociażby art. 10 ust.1b uopup. Zgodnie z nim, jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególne potrzeby urzędu, urzędnika państwowego mianowanego można przenieœć na inne stanowisko, odpowiadajšce kwalifikacjom urzędnika i równorzędne pod względem wynagrodzenia.

Dla kogo odwołanie

Od decyzji w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowišzków urzędnik państwowy mianowany może, w terminie siedmiu dni, wnieœć odwołanie do kierownika organu nadrzędnego nad urzędem, w którym jest zatrudniony. Od decyzji wydanej przez ministra odwołanie nie przysługuje. Tak stanowi art. 38 uopup.

Takich uprawnień członkowie korpusu sc nie majš. Fakt, że ich pragmatyka zawodowa nie przewiduje odrębnej procedury odwoływania się od decyzji przełożonego o zawieszeniu nie oznacza, że poddanie tej decyzji kontroli sšdu jest całkowicie niemożliwe. Członkowie korpusu sc mogš, bowiem swoje zawieszenie zaskarżyć do sšdu pracy, na zasadach ogólnych domagajšc się np. dopuszczenia do pracy. Do sšdu pracy mogš też zresztš iœć urzędnicy państwowi po wyczerpaniu drogi przewidzianej w art. 38 uopup. ?

Z orzecznictwa

Urzędnikowi państwowemu nie przysługuje wynagrodzenie za czas niewykonania pracy ponad okres trzech miesięcy zawieszenia w czynnoœciach służbowych, w szczególnoœci, gdy odmawia on wykonania polecenia służbowego stawienia się do pracy po upływie tego okresu w razie przedłużenia się czasu trwania postępowania dyscyplinarnego (art. 12 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych) – wyrok SN z 8 kwietnia 1998 r. I PKN 31/98 OSNAPiUS 1999 nr 7, poz. 244.

Decyzja o zawieszeniu w pełnieniu obowišzków służbowych urzędnika państwowego mianowanego musi okreœlać termin tego zawieszenia – wyrok NSA z 27 marca 1992 r. Przeg. Sšd. 1994 nr 5, str. 86, II SA 175/92).

podstawa prawna: Art. 10, art. 13, art. 14, art. 38 ustawy z 16 wrzeœnia 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 2142)

podstawa prawna: Art. 62-63, art. 69, art. 71 ust. 7 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 1889 ze zm.)

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL