Urzędnicy

Czy organ administracji musi uwzględnić wszystkie wnioski dowodowe strony postępowania?

Fotolia
Uprawnienie strony dotyczące żądania przeprowadzenia dowodów podlega ograniczeniom ze względu na celowość i szybkość postępowania. Powodem nieuwzględnienia wniosku strony nie może być jednak to, że zgłoszony przez nią dowód ma podważyć ustalenia już poczynione przez organ.

- Strona zgłosiła wiele wniosków dowodowych, ale dotyczących okoliczności, które, zdaniem organu, nie są istotne dla sprawy i mają na celu przedłużenie postępowania. Czy uzasadnia to nieuwzględnienie tych wniosków?

Tak. Zgodnie z art. 78 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu powinno być uwzględnione, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ może nie uwzględnić żądania strony, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.).

Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2017 r. (sygn. I OSK 1607/16, LEX nr 2345355), w każdym postępowaniu organ ma obowiązek zgromadzenia dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy i poczynienia na tej podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia sprawy, decydują jednak prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony. Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Wskazywanych przez nią środków dowodowych nie można pominąć tylko wtedy, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Powoduje to, że tylko nieustalenie okoliczności mających znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłoby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie. Przewidziane w art. 78 k.p.a. uprawnienie strony podlega ograniczeniom ze względu na celowość i szybkość postępowania. Organ może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli ma to na celu przewleczenie sprawy (wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. II GSK 3322/15, LEX nr 2230883).

Podkreśla się jednak także, że w sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie strona podjęła działania mające na celu ochronę jej interesów i zaoferowała konkretne dowody, które mają podważyć ustalenia poczynione przez organ, to powinnością organu jest przeprowadzenie tych dowodów i ich ocena. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.

Jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a. organ może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego tylko wtedy, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Natomiast w sytuacji, gdy strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jest zgłoszony na odmienną tezę dowodową, to taki dowód powinien być przeprowadzony (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 września 2017 r., sygn. IV SA/Wr 332/17, LEX nr 2365355). ?

—Anna Puszkarska, radca prawny

podstawa prawna: art. 7, art. 77-78 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 1257)

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL