Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Sztuka

Ci okropni impresjoniści

materiały
Ich dzieła to dziœ nie tylko obiekty podziwu, ale i pożšdania. Ich właœcicielami mogš stać się obecnie tylko najzamożniejsi. Jednak kiedyœ było inaczej.

To „inaczej” dotyczy drugiej połowy XIX wieku, gdy pojawili się z potrzebš zmieniania œwiata i zerwania ze sztukš akademickš. Impresjonizm, czyli nazwa nowego artystycznego kierunku pochodzi od obrazu „Impresja, wschód słońca” namalowanego przez Claude’a Moneta w 1872 roku, przedstawiajšcego zatokę portowš o œwicie. Ale historia impresjonistów zaczęła się kilka lat wczeœniej, gdy Eduard Manet wywołał skandal swoim wystawionym w 1863 roku obrazem „Œniadanie na trawie” na Salonie Odrzuconych w Paryżu. Dzieło wykpiwało konwenanse portretujšc nagš kobietę siedzšcš między dwoma mężczyznami – i do tego w plenerze, co także było rzeczš niepraktykowanš wówczas zbyt często. Autor obrazu twierdził, że najistotniejsze w jego obrazie jest œwiatło…

Tego zdania byli potem i inni malarze, a wœród nich: Courbet, Pissarro, Jongkind, Renoir, Bazille, Czanne, Caillebotte, Berthe Morisot i Monet. Jak przeciwstawić się sztuce akademickiej – dyskutowali w jednej z paryskich kawiarni, w której się stale spotykali, tworzšc też przy okazji kolejne obrazy. Wkrótce udali się na łono natury, by tam uwieczniać ulotne chwile oœwietlone zmiennym słońcem. W Normandii znaleŸli wymarzone pole do swoich działań – bogactwo doznawanych tam wrażeń było tym, co chcieli przełożyć na język malarstwa. Najistotniejsze było dla nich w malowaniu schwytanie uciekajšcych chwil, odczucie œwietlistoœci i poetycki realizm zaczerpnięty z przyrody.

Osiem paryskich wystaw w latach 1874-1886 zaowocowało zerwaniem nowej sztuki z akademizmem obowišzujšcym w II połowie tego stulecia. Zrozumienia u publicznoœci, ani kolekcjonerów – nie znajdowali. Pozostała nawet opowieœć, jakoby po obejrzeniu II wystawy, w 1876 roku, jeden z oglšdajšcych po wyjœciu „miał gryŸć przechodniów”… Kiedy w 1875 roku wystawili jako grupa 160 swoich obrazów – żadnego nie sprzedali. Po ósmej, ostatniej, najbardziej okazałej wystawie – każdy z nich dalej poszedł swojš drogš…

Claude Monet, uważany za ojca impresjonizmu, przeżył ich wszystkich. W domu w Giverny, w którym mieszkał 40 lat aż do œmierci w 1926 roku - założył bajeczny ogród – wspaniałš, przemyœlanš malarskš kompozycję, której barwy odpowiadały porom roku, a w tamtejszym stawie odbijały się odcienie œwiata. No i malował nenufary.

Emisja porzšdkujšcego wiedzę dokumentu „Ci okropni impresjoniœci” w reżyserii François Lévy-Kuentza, w niedzielę 5 marca o godz. 14.30 w TVP Kultura.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL