Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Sylwetki

Fortuna dzięki wojnie - rodzina Rothschildów

Obraz Battle of Waterloo (Bitwa pod Waterloo) namalowany przez Williama Sadlera
Archiwum
Wg rankingu magazynu Forbes Mayer Amschel Rothschild znalazł się wœród dwudziestu najbardziej wpływowych ludzi wszechczasów. Jak zbudował swojš fortunę?

Pierwsze wzmianki o rodzinie Rothschildów sięgajš 1530 roku. W getcie żydowskim we Frankfurcie, w domu "pod czerwonym szyldem", mieszkał Izaak Elchanan Bacharach zum Hahn i jego potomkowie. Nazwisko rodu bankierów pochodzi od niemieckich słów rot (czerwony) i Schild. Wprawdzie w 1664 roku potomkowie Izaaka Elchanana przeprowadzili się do innego budynku przy tej samej ulicy, ale przydomek Rothschild pozostał z nimi już na zawsze.

Rodzina Rothschildów zawdzięcza swoje bogactwo i sławę Mayerowi Amschelowi Rothschildowi (1744-1812). Co ciekawe, w rankingu dwudziestu najbardziej wpływowych ludzi w historii magazynu Forbes zajšł on siódme miejsce jako współtwórca międzynarodowego systemu finansowego. Z dokumentów podatkowych pochodzšcych z XVIII wieku dowiadujemy się, że jego ojciec Amschel Moses (1710-1755) prowadził niewielki sklep i dodatkowo zajmował się wymianš walut. Co ważne, ten mało zamożny sklepikarz posiadał honorowy tytuł ksišżęcego numizmatyka. Powišzania z dworem Hesji, choć dla niego samego nie oznaczały fortuny, miały się okazać kluczowe dla póŸniejszych losów jego syna. Mayer Amschel miał siedmioro rodzeństwa, z czego tylko on i czworo pozostałych dożyli dorosłego wieku. Uczęszczał do szkoły talmudycznej (Jesziwa), ale zmuszony został do zaprzestania nauki ze względu na wczesnš œmierć obojga rodziców.

Dzięki pomocy krewniaków w wieku 13 lat dostał się na praktyki do hanowerskiej firmy Simon Wolf Oppenheimer. To właœnie tam syn sklepikarza zdobył cennš wiedzę z zakresu wymiany walut i operacji finansowych. W wieku 19 lat powrócił do Frankfurtu i rozpoczšł pracę w firmie swojego brata. Prawdziwym poczštkiem kariery Mayera Amschela było otrzymanie w 1769 roku tytułu Hoffaktora, ksišżęcego żydowskiego bankiera i wynikajšce z tego przywileje. Panujšcy w Hesji landgraf Fryderyk II był powišzany z rzšdzšcym Angliš Jerzym III z dynastii hanowerskiej. Hescy żołnierze, podobnie jak Szwajcarzy, uchodzili w tym czasie za najlepszych najemników i byli wykorzystywani przez Brytyjczyków m. in. w walkach z buntownikami z Ameryki. Wynagrodzenie za ich służbę płynęło z Londynu do Frankfurtu, a pieniędzmi tymi zajmował się właœnie Mayer Amschel Rothschild.

W 1798 roku wysłał on swojego trzeciego syna, Nathana Mayera Rothschilda, do Anglii z kwotš 20 tys. funtów (1,9 mln wg obecnej siły nabywczej), aby zadbał o rodzinne interesy zwišzane z przemysłem tekstylnym. W okresie po rewolucji francuskiej aż po Kongres Wiedeński w Europie nieustannie toczyły się wojny, a żołnierze potrzebowali ubrań szytych z angielskiego sukna. Jest to zatem kolejny przykład na to, że fortuna Rothschildów rosła dzięki działaniom militarnym. Nathan Mayer radził sobie œwietnie w nowym otoczeniu i już w kilka lat po przybyciu otrzymał brytyjskie obywatelstwo i utworzył bank w londyńskim City. Zajmował się on między innymi finansowaniem na kredyt armii Wellingtona toczšcej walki w Portugalii. Doszedł on do największej fortuny ze wszystkich braci, a w oczach współczesnych uchodził za najbogatszego człowieka na œwiecie. W chwili œmierci w 1836 roku posiadał majštek wart 0,62% brytyjskiego Produktu Krajowego Brutto. Dla porównania majštek Billa Gatesa stanowi 0,3% dzisiejszego PKB tego kraju.

Firma Nathana Mayera handlowała obligacjami i walutami na londyńskiej giełdzie niczym współczesne banki inwestycyjne i fundusze hedgingowe. Informatorzy Rothschilda obserwowali przebieg bitwy pod Waterloo i gdy rezultat stał się jasny , natychmiast wyruszyli w stronę Londynu. Nie było jeszcze wtedy telegrafu a informacje nadal poruszały się w tempie galopujšcego konia i płynšcego statku. Sytuacja z 1815 roku wyœmienicie pasuje do zjawiska tzw. asymetrii informacji na rynku. Za sformułowanie teorii na ten temat Paul Stiglitz otrzymał w 2001 roku nagrodę Nobla. Informację o wyniku bitwy finansista otrzymał 48 godzin przed brytyjskim rzšdem i szybciej niż pozostali uczestnicy rynku. Rothschild wykorzystał tę przewagę aby kupić brytyjskie obligacje zanim zdšżyły zdrożeć i dzięki temu jeszcze bardziej powiększył swojš fortunę. Co do tego historycy sš zgodni. Trwa dyskusja czy Rothschild dodatkowo rozpuszczał plotki na temat rzekomej przegranej wojsk koalicji i zwiększył panikę na giełdzie sprzedajšc poczštkowo obligacje aby dodatkowo zaniżyć ich cenę przed rozpoczęciem zakupów.

W tym samym czasie, gdy Nathan Mayer zarabiał na utrzymaniu brytyjskiej armii i spekulował na londyńskiej giełdzie, jego młodszy brat Jacob udał się w 1811 roku do Paryża, aby finansować Napoleona. Z punktu widzenia inwestora można mówić tu wręcz o dywersyfikacji. Niezależnie od tego, która strona konfliktu poniesie porażkę, rodzina Rothschildów zawsze była zabezpieczona. W 1810 roku nestor rodu zadbał o to, aby trzej najstarsi synowie byli powišzani kapitałowo. Mayer Amschel Rothschild zmarł 19 wrzeœnia 1812 roku we Frankfurcie nad Menem. Spoczšł na cmentarzu żydowskim w pobliżu ulicy Judengasse, przy której stał dom "pod czerwonym szyldem", a jego grób istnieje aż do dziœ. W 1817 roku otrzymał poœmiertnie tytuł szlachecki od austriackiego cesarza Franciszka I.

Jego synowie położyli podwaliny systemów bankowych w najważniejszych państwach Europy. Najstarszy syn Amschel Mayer przejšł rodzinny biznes we Frankfurcie, Salomon przeniósł się do Wiednia. Nathan przyczynił się do rozwoju londyńskiego City, Calman rozwijał interesy w Neapolu, a Jacob pozostał w Paryżu.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL