Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Styl życia

Dlaczego warto być hojnym?

Sama myœl o obdarowaniu innych wywołuje stan błogoœci.
Fotolia
Najmniejsza szczodroœć czyni ludzi szczęœliwszymi.

Niepokój o dobrobyt bliŸnich prowadzi nas do poczucia szczęœcia. Osoby skupione na sobie prowadzš smutniejsze życie. Robienie czegoœ dobrego dla innych wywołuje przyjemnoœć zwanš przez behawiorystów efektem „warm-glow" – uczuciem błogiego ciepła. Philippe Tobler i Ernst Fehr z Wydziału Ekonomii Uniwersytetu w Zurychu zbadali, w jaki sposób różne obszary mózgu komunikujš się podczas aktu szczodroœci. Wyniki badania potwierdzajš korelację między altruizmem a odczuwaniem szczęœcia.

Szczodroœć pod lupš

Na poczštku eksperymentu 50 uczestnikom obiecano pewnš sumę pieniędzy, którš otrzymajš w cišgu najbliższych kilku tygodni. Połowa grupy została zobowišzana do przeznaczenia œrodków na kogoœ, kogo znajš, a druga połowa (grupa kontrolna) miała zaspokoić tylko własne potrzeby.

Uczestnicy badania musieli podjšć szereg decyzji dotyczšcych obdarowywania. Wielkoœć datku i jego koszt różniły się od siebie. Można było na przykład podarować innej osobie pięć franków kosztem dwóch. Albo dać dwadzieœcia franków, ale stracić piętnaœcie. Podczas gdy badani zagłębiali się w rozważaniach, kogo obdarować i na jakich zasadach, badacze mierzyli aktywnoœć w trzech obszarach mózgu: w miejscu odpowiedzialnym za zachowania prospołeczne i hojnoœć, regiony zwišzane z poczuciem szczęœcia i ten, który uaktywnia się podczas rozważania zalet i wad podejmowanej decyzji. Uczestnicy zostali zapytani o okreœlenie poziomu poczucia szczęœcia przed eksperymentem i po nim.

Jak się okazało, ludzie, którzy zachowywali się hojnie, odczuwali więcej przyjemnoœci po obdarowaniu innej osoby niż ci, którzy byli bardziej egoistyczni. Jednakże wielkoœć datku nie wpływała na wzrost zadowolenia.

– Nie musisz stać się męczennikiem, aby poczuć się szczęœliwszy – mówi Philippe Tobler. – Wystarczy odrobina hojnoœci.

Grupa eksperymentalna była skłonna zaakceptować wyższe koszty, aby zrobić coœ miłego dla drugiej osoby. Oni również uważali się za szczęœliwszych po szczodrym zachowaniu niż grupa kontrolna, która zobowišzała się zatrzymać pienišdze dla siebie.

Dobre intencje sprawiajš przyjemnoœć

Okazało się również, że sama obietnica szczodroœci aktywizowała obszar mózgu odpowiedzialny za altruizm, ale jednoczeœnie i ten zwišzany z odczuwaniem szczęœcia.

– To niezwykłe, że sam zamiar generuje neuronalnš zmianę, zanim działanie zostanie faktycznie wdrożone – komentuje Tobler. – Obietnica hojnoœci może być z jednej strony wykorzystana jako strategia wzmacniajšca pożšdane zachowanie, a z drugiej – by poczuć się szczęœliwszym.

Badanie szwajcarskich naukowców daje jasne wyniki. Nawet myœl o sprawieniu innym przyjemnoœci wywołuje błogostan. Z pewnoœciš intensywnoœć tego odczucia jest cechš osobniczš, jednak występuje ona w każdym przypadku. Z punktu widzenia behawiorystów powstaje pytanie, co było pierwsze – kura czy jajko. Czy jesteœmy szczodrzy dla własnej przyjemnoœci czy odwrotnie.

– Nadal nie jesteœmy w stanie odpowiedzieć na wiele pytań. Czy komunikacja pomiędzy badanymi przez nas regionami mózgu może zostać sztucznie wzmocniona? – mówi Soyoung Park. Jeœli tak, to w jaki sposób? I czy ten efekt może być wywołany celowo, by poczuć się szczęœliwym?

Wstydliwa strona filantropii

Można zadać sobie pytanie, dlaczego odczuwamy przyjemnoœć podczas obdarowywania bliŸnich. Istnieje teoria, że jest to mechanizm wzmacniajšcy hierarchię w grupie.

– Hojnoœć ma wektor skierowany w jednš stronę – tłumaczy psycholog społeczny Dominik Gaj. – Nie ma znaczenia, czy sš to pienišdze, posiłek, wiedza czy strawa duchowa. Daje ten, który coœ posiada, temu, który ma mniej. WyobraŸmy sobie reakcję milionera, który otrzymuje drobnš sumę od kogoœ o niższym statusie. Z tego samego powodu ludzie nie lubiš być pouczani. Osoba o większej wiedzy dzieli się niš z kimœ, kto cierpi na jej deficyt. Nikt nie chce być stawiany niżej niż rozmówca. Dawanie jest przyjemne, bo podnosi nas w hierarchii społecznej, nawet jeœli sobie tego nie uœwiadamiamy. Wyjštek stanowš jedynie zakochani i niektóre sytuacje, gdy prezenty daje się zwyczajowo.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL