Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzecz o zdrowiu

Leczenie opornych bakterii

Fotolia
Badanie przeprowadzone wœród lekarzy-rezydentów ujawnia błędy w walce z infekcjami.

Odpornoœć na antybiotyki to cecha niektórych szczepów bakterii. Częœć mikrobów posiada naturalnš strukturę, która chroni je przez wpływem substancji dla nich toksycznych. Drugi rodzaj odpornoœci powstaje wskutek „pożyczenia" odpowiednich genów od innych mikroorganizmów lub drogš spontanicznych mutacji.

Zmiany zachodzšce w komórkach bakterii niekiedy podnoszš ich wytrzymałoœć na toksyczne działanie antybiotyków. W takich przypadkach wystarczy zwiększenie dawki medykamentu. Znacznie groŸniejsze dla nas sš mutacje, które całkowicie unieszkodliwiajš leki. Wówczas konieczna jest całkowita zmiana programu leczenia infekcji.

Opornoœć antybiotykowa nadal roœnie na całym œwiecie. Niektórzy eksperci uważajš, że tempo tego procesu jest zastraszajšce, a skutki mogš być katastrofalne. Pojawiły się szczepy bakterii, które nie reagujš na żaden znany obecnie antybiotyk. Takie infekcje często doprowadzajš do œmierci pacjenta.

Jak wskazujš badania, uniknięcie tego losu jest możliwe, jeœli terapia spełni pewne warunki. Pacjentowi należy podać odpowiedni antybiotyk, we właœciwej dawce, najskuteczniejszš drogš i w œciœle okreœlonym czasie.

Pierwsza linia obrony

– Rezydenci – lekarze, którzy ukończyli szkołę medycznš, ale nadal odbywajš szkolenie w klinikach i szpitalach – sš kluczem do tej strategii – mówi Geovanny F. Perez, lekarz pulmonolog z Children's National Health System. – Często należš do zespołu, który udziela pierwszej pomocy, wybiera i inicjuje terapie antybiotykowe. To oni mogš stać na pierwszej liniš obrony przed odpornoœciš na antybiotyki i kontrolować, czy zalecenia sš zgodne z aktualnymi wytycznymi.

Aby ocenić, czy młodzi lekarze ordynujš najlepsze sposoby unikania opornoœci na antybiotyki, Perez i jego współpracownicy wysłali ankiety do 189 rezydentów w dwóch ogromnych szpitalach dziecięcych: Children's National – centrum medyczne œwiadczšce usługi na całym obszarze Waszyngtonu i do Nicklaus Children's Hospital – największego szpitala pediatrycznego w południowej Florydzie.

Grzechy rezydentów

W badaniu wzięto pod uwagę kilka rodzajów infekcji bakteryjnych: ostre zapalenie ucha œrodkowego, zapalenie gardła, zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie zatok, zapalenie płuc i zakażenia dróg moczowych.

Badanie miało również na celu ustalenie, w jaki sposób młodzi lekarze nabyli wiedzę na temat terapii antybiotykowych i w jaki sposób stosowali się do zaleceń.

Najczęstszymi udzielanymi odpowiedziami były zapewnienia, że większoœć z nich postępuje zgodnie z zaleceniami dotyczšcymi leczenia zapalenia ucha œrodkowego, zapalenia gardła i zakażeń układu moczowego. Pojawiły się jednak znaczne różnice w wytycznych dotyczšcych terapii zapalenia zatok i zapalenia płuc, w zwišzku z czym wielu rezydentów wybierało antybiotyki inne niż aktualnie zalecane.

Ponadto tylko 3 proc. respondentów przyznało, że często korzystajš antybiogramów – kluczowego narzędzia doboru najbardziej skutecznych antybiotyków. To mikrobiologiczne badanie wykonuje się zwykle przed rozpoczęciem terapii, by znaleŸć najskuteczniejszy lek na bakterię, którš został zainfekowany organizm.

Około połowy badanych potwierdziło, że w ogóle stosuje antybiogramy, a jedna czwarta mówi, że nigdy go nie używała. Dodatkowo 17 proc. ujawniło, że nie posiadało wiedzy, jak dobrać antybiogram. Nawet wœród tych, którzy wiedzieli o tym ważnym narzędziu diagnostycznym, około połowy stwierdziło, że nie orientuje się, gdzie uzyskać dostęp do konkretnych antybiogramów w ich szpitalu.

Trzy czwarte badanych przyznało się do podawania antybiotyków pacjentom, mimo iż uważało, że majš do czynienia z zakażeniem wirusowym. Jest to infekcja, na którš antybiotyki nie majš wpływu.

Wiedza płynie z góry

W kolejnym pytaniu o powody tych decyzji 63 proc. odpowiedziało, że postępujš zgodnie z instrukcjami lekarza pierwszego kontaktu lub starszego rezydenta. Bardziej doœwiadczeni lekarze również odgrywali pewnš rolę w kształtowaniu wiedzy rezydentów: około 54 proc. z nich stwierdziło, że ich główny pediatryczny nadzór lekarski, który sprawdzał ich wysiłki edukacyjne, był ich najbardziej wpływowym Ÿródłem wiedzy w tej dziedzinie.

Wyniki tego badania, opublikowane we wrzeœniu 2017 r., dostarczajš informacji na temat sposobów ustalania przez szkolšcych się lekarzy terapii antybiotykowych i ich motywacji do tych decyzji.

– W idealnej sytuacji, powinniœmy być zgodni co do wytycznych w 100 procentach lub przynajmniej zbliżać się do tej wartoœci – mówi Perez. – W taki sposób definiujemy nasze cele szkoleniowe.

Niestety, nie jest łatwo przezwyciężyć zjawisko odpornoœci bakterii. Nie wystarczy zastšpić stare antybiotyki nowymi. Naukowcy poszukujš całkowicie innych dróg walki z infekcjami bakteryjnymi.

Komisja Europejska nałożyła na kraje Unii obowišzek monitorowania zużycia antybiotyków, a także kontroli rozprzestrzeniania się szczepów bakterii opornych w różnych œrodowiskach.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL