Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzecz o prawie

Molestowanie seksualne? Nie, ten geniusz tak już ma

Adobe Stock
Gdybym mogła pozwolić sobie na lekki ton, zapytałabym, co rozprzestrzenia się tak szybko jak lawa? Nie mogę jednak, bo kwestia jest poważna i przykra, a dotyczy kampanii #Me Too w Szwecji.

Wysyp oskarżeń o molestowanie seksualne ma niemal każde œrodowisko: polityków, sportowców, pracowników radia i telewizji, artystów, studentów uczelni, członków Królewskiej Akademii Muzycznej, w branży IT oraz w budowlance. Ostatnio dołšczyły aktorki. A pod koniec tygodnia gruchnęła wiadomoœć o napaœciach seksualnych na œpiewaczki operowe. Media zaœ wieszczš problemy w œwiecie tancerzy.

„Reżyserzy, ponieœliœcie fiasko. Producenci, ponieœliœcie fiasko. Szefowie teatrów, ponieœliœcie fiasko. Politycy, ponieœliœcie fiasko. To wy powinniœcie dopilnować, by nikt nie był przeœladowany seksualne w miejscu pracy" – stwierdziły 584 aktorki w apelu opublikowanym w „Svenska Dagbladet". Te, które się pod nim podpisały, potwierdziły molestowanie seksualne, jakiego doznały. Wœród nich jest bergmanowska aktorka Lena Endre.

Miałam grać scenę miłosnš z tym „męskim geniuszem" – pisze jedna z aktorek. – W czasie próby zapytał szeptem, czy może possać mleko z moich nabrzmiałych piersi (wiedział, że wtedy karmiłam), a jednoczeœnie przycisnšł mnie genitaliami – wyznała.

Aktorki domagajš się zera tolerancji dla seksualnego wykorzystywania i przemocy w pracy. Eksperci tłumaczš, że gdyby zaprotestowała tylko grupka kobiet, napaœci seksualne zostałyby zamiecione pod dywan. Teraz jednak, gdy pojawia się tak wiele narracji, nie można ich potraktować jako zjawiska marginalnego. Zdaniem profesor ds. gender Tinny Rosenberg szykany i groŸby stały się normš, dla seksualnych molestowań znaleziono usprawiedliwienie w zbiorowym kłamstwie: „on już taki jest, ten geniusz".

Uwłaczajšce zachowania tłumaczy się nie tylko władzš, jakš posiadajš niektórzy mężczyŸni, ale i sytuacjš np. w teatrze. Wiele osób to wolni strzelcy (na niepewnoœć zatrudnienia sš narażone zwłaszcza młode aktorki). Jeœli aktorka chce zrobić karierę, nie może okazywać złoœci, by nie być postrzegana jako pozbawiona poczucia humoru – ocenia Rosenberg na łamach „Svenska Dagbladet".

Podobne warunki, czyli brak stałych etatów, sš w operze. Tove Dahlberg, œpiewaczka operowa, mówi, że wybitny dyrygent zaczšł jš całować z języczkiem, gdy siedziała sama w loży. Okazało się, że napastował w podobny sposób trzy inne œpiewaczki z zespołu. Do zdarzenia doszło za granicš, artystka opowiedziała o molestowaniu dyrekcji opery. Ta jednak nie chciała interweniować, dyrygent był zbyt ważnš osobš, by wycišgać wobec niego konsekwencje. Dahlberg tłumaczy kulturę ciszy właœnie tym, że wiele œpiewaczek ze względu na szansę zaangażowania w nowe projekty nie œmie zareagować, bo przeœladowca siedzi w jury, które np. decyduje o przyznaniu stypendium. Tove Dahlberg jest jednš z 653 œpiewaczek, które podpisały się pod apelem przeciwko molestowaniu. A jego ofiarš padła nawet 13- letnia œpiewaczka.

Nieprzyjemne przeżycia majš również kobiety z innych branż. Gunilla Axen (była szefowa w Szwedzkim Zwišzku Piłki Nożnej) opowiada o obmacywaniach w czasie służbowych obiadów i przesyłanych zdjęciach z penisami. Anja Pärson, narciarka alpejska, opisuje z kolei, że „w pewnym okresie niektórzy meżczyŸni podniecali się zakładajšc, kto będzie mógł obmacać mój biust".

Zjawisko molestowania znane jest też w œwiecie polityki. Potwierdza to szefowa szwedzkiej dyplomacji. Powiedziała, że sprawcami seksualnych napastowań bywajš również politycy na najwyższym szczeblu. Ona sama ma doœwiadczenia ze szczebli unijnych.

Kampania przyniosła już efekty. Jeden z telewizyjnych celebrytów stracił pracę w TV4, a kanał zrezygnował z emitowania jego programu. Także znanemu dziennikarzowi popołudniówki „Aftonbladet" odebrano prawo do pisania felietonów. Oskarżona o molestowanie została też kobieta prowadzšca program w szwedzkim radiu. Zrezygnowała już z funkcji.

Radio, „Aftonbladet", telewizja publiczna i TV4 ruszyły już ze œledztwami w sprawie swoich pracowników. Na informacje o molestowaniu zareagowała też minister kultury Akice Bah Kuhnke. W błyskawicznym trybie zwołałała spotkania z szefami scen teatralnych i z przewodniczšcymi zarzšdów narodowych scen. Zapowiedziała działania, które majš przynieœć zmiany. Organizację specjalnych szkoleń dla spółek, które otrzymujš dotacje, zapowiedziała również szefowa Instytutu Filmowego.

Szwecjš wstrzšsa też kolejny protest. Tym razem 4445 przedstawicielek œwiata prawniczego wystšpiło we wspólnym apelu przeciwko szowinizmowi w aparacie sprawiedliwoœci. Jeœli się reprezentuje prawo, stosowne jest go przestrzegać – napisały, zachęcajšc także mężczyzn do przerwania ciszy w miejscach pracy.

Jak widać, rewolucja zapoczštkowana skandalem z Weinsteinem trwa i może nigdy się nie skończyć.

Autorka jest dziennikarkš, wieloletniš korespondentkš „Rzeczpospolitej" w Szwecji

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL