Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzecz o prawie

Bartłomiej Solarz o uchwale Sšdu Najwyższego ws. wniosku o uzasadnienie wyroku

Fotorzepa, Jerzy Dudek
Niedawno Izba Cywilna Sšdu Najwyższego podjęła uchwałę, która ma niebagatelne znaczenie dla stron postępowań cywilnych, które samodzielnie lub za poœrednictwem adwokatów czy radców prawnych składajš wniosek o uzasadnienie wyroku.

Chodzi o uchwałę z 24 maja 2017 r., sygn. akt III CZP 18/17. Dotyczy ona sytuacji, w której wniosek o uzasadnienie zostaje złożony w dniu wydania wyroku, zanim jednak doszło do jego ogłoszenia.

W przypadku rozważanym przez Sšd Najwyższy pełnomocnik strony złożył do dziennika podawczego sšdu wniosek o sporzšdzenie uzasadnienia wyroku, który – zgodnie z treœciš wokandy – powinien być już wyrokiem ogłoszonym. Jak się póŸniej okazało, z przyczyn technicznych sšd ogłosił wyrok godzinę póŸniej. Wniosek o sporzšdzenie uzasadnienia został złożony wczeœniej.

Sšd rejonowy, który wydał wyrok, którego uzasadnienia chciał pełnomocnik, oddalił jego wniosek. Wskazał, że jest przedwczesny. A Sšd Najwyższy uznał, że skuteczne jest złożenie wniosku o sporzšdzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku dopiero po jego ogłoszeniu.

Dlaczego nie można wyprzedzać faktów

Przedstawione zagadnienie, wbrew pozorom, wielokrotnie trafiało na wokandę Sšdu Najwyższego. Jak wskazano w uzasadnieniu komentowanej uchwały, wielokrotnie już Izba Cywilna SN wypowiadała się w tej kwestii. Zdecydowana większoœć orzeczeń uznawała złożenie wniosku o uzasadnienie przed wydaniem wyroku za nieskuteczne. Wszystkie orzeczenia natomiast przewidywały nieskutecznoœć złożenia takiego wniosku, gdy został on złożony przed dniem ogłoszenia wyroku. Tutaj jednak sytuacja była odmienna, ponieważ wniosek został złożony tego samego dnia. Wskazane zostały nieliczne orzeczenia, w których Sšd Najwyższy zajmował odmienne stanowisko, wskazujšc, że złożenie wniosku w dniu ogłoszenia orzeczenia jest skuteczne.

Jako główny argument przemawiajšcy za tym, że wniosek o sporzšdzenie uzasadnienia wyroku przed jego ogłoszeniem, ale w tym samym dniu, jest bezskuteczny, podaje się fakt, że odwołuje się on do orzeczenia nieistniejšcego (wyrok istnieje dopiero od chwili podpisania jego sentencji lub ogłoszenia). Inaczej mówišc, wyrok istnieje od chwili jego wydania lub ogłoszenia, a nie od dnia, w którym ten fakt nastšpił. Sšd wskazał również, że przepisy przewidujš zwišzanie sšdu wyrokiem od chwili jego wydania, a nie od dnia, w którym został wydany wyrok. Z tych właœnie powodów uznał rozstrzygnięcie sšdu rejonowego oddalajšcego wniosek za słuszne.

Te same reguły – według Sšdu Najwyższego – majš również zastosowanie do wysyłki wniosku na poczcie. W komentowanej uchwale zostało wskazane, że decydujšca jest chwila nadania tego pisma na poczcie, a można to zweryfikować za pomocš internetowego systemu œledzenia przesyłek.

W innych rozstrzygnięciach Sšd Najwyższy wskazywał jednak, że wniosek złożony w dniu wydania orzeczenia, chociażby stało się to jeszcze przed jego wydaniem, jest skuteczny. Przykładowo, w postanowieniu Sšdu Najwyższego z 25 paŸdziernika 2012 r., sygn. akt I CZ 153/12 wskazano, że bieg terminów w prawie cywilnym skonstruowany jest w ten sposób, że uwzględniany jest cały dzień i to właœnie cały dzień podlega zaliczeniu do biegu terminu, niezależnie od tego, czy jest to termin tygodniowy czy siedmiodniowy. Podkreœla się także, że literalnie art. 328 § 1 kodeksu postępowania cywilnego okreœla poczštek biegu terminu jako „dzień ogłoszenia sentencji", a nie chwilę ogłoszenia sentencji.

W trakcie postępowania w omawianej sprawie swój udział w sprawie zgłosił rzecznik praw obywatelskich, który wyraził stanowisko o skutecznoœci wniosku o uzasadnienie sporzšdzonego w dniu ogłoszenia orzeczenia, ale przed tym faktem.

Rzecznik nie przekonał Sšdu Najwyższego

Wskazał on na literalne brzmienie przepisu, który posługuje się zwrotem „dzień ogłoszenia sentencji". Podkreœlił również znaczenie elementów wykładni funkcjonalnej, wskazujšc, że zbytni rygoryzm w ocenach skutku złożenia wniosku o sporzšdzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie ma u swoich podstaw oparcia w przepisach praw i nie jest akceptowalny ze względu na ochronę praw i wolnoœci obywatelskich.

Wskazał również, że przy takiej wykładni uprzywilejowane sš osoby przesyłajšce wniosek za poœrednictwem poczty, gdyż wówczas nie jest odnotowywana godzina jego złożenia.

Sšd Najwyższy nie przychylił się do argumentacji rzecznika praw obywatelskich i podtrzymał dominujšcš linię orzeczniczš. Wedle niej skuteczne jest złożenie wniosku o sporzšdzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku dopiero po tym, jak jest on ogłoszony.

Wobec dominacji takiego poglšdu należy zalecać stronom wstrzymanie się ze składaniem wniosku, jeżeli nie majš jeszcze pewnoœci co do tego, czy rzeczywiœcie wyrok został ogłoszony. Bezpiecznym rozwišzaniem będzie złożenie wniosku dzień po ogłoszeniu orzeczenia.

Wtedy stanie się on z całš pewnoœciš skuteczny, niezależnie od tego, o jakiej godzinie znajdzie się w dzienniku podawczym.?

Autor jest adwokatem w kancelarii Konieczny, Wierzbicki Kancelaria Radców Prawnych Spółka Partnerska

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL