Ograniczenia obrotu ziemią rolną grożą kredytom dla rolników

Związek Banków Polskich przesłał list do ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Zwraca w nim uwagę na utrudnienia, jakie zaczynają się pojawiać w związku z wejściem w życie 30 kwietnia przepisów ograniczających obrót ziemią rolną. Chodzi o ustawę o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Znowelizowała ona m.in. dwie ustawy: o ustroju rolnym oraz o księgach wieczystych i hipotece.

– Z sygnałów, które docierają do związku z banków, jednoznacznie wynika, że ze względu na wątpliwości prawne dotyczące tych przepisów zawieszają one lub znacząco ograniczają finansowanie branży rolniczej – tłumaczy Jerzy Bańka, wiceprezes ZBP. – Chodzi o banki komercyjne, ale i spółdzielcze.

Najwięcej problemów interpretacyjnych przysparza art. 68 ust. 2a ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Przewiduje on, że suma hipotek na nieruchomości rolnej nie może przewyższać jej wartości rynkowej ustalonej na dzień ustanowienia hipoteki. Do wniosku zaś o wpis hipoteki do księgi wieczystej dołącza się operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego.

Bankowcy chcą jednolitej wykładni przepisów dotyczących ziemi

– Oznacza to, że nie można udzielić kredytu na inwestycję przekraczającą wartość tej nieruchomości – tłumaczy wiceprezes Bańka. – Nie można więc, co było wcześniejszą praktyką, dokonać wpisu hipoteki dotyczącej przyszłej wartości tej nieruchomości, tj. tej, której nabierze po przeprowadzeniu planowanej inwestycji.

Ponadto z sygnałów docierających z banków do ZBP wynika, że wydziały wieczystoksięgowe sądów różnie interpretują art. 68 ust. 2a ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Część uważa, że dotyczy on wszystkich nieruchomości rolnych w rozumieniu ustawy o ustroju rolnym. Inne z kolei, że spod działania tej ustawy są wyjęte m.in. działki o powierzchni mniejszej niż 3 tys. mkw. oraz w stosunku do których wydano ostateczne warunki zabudowy wskazujące inne przeznaczenie niż produkcja rolna.

Taka rozbieżność w interpretacji przepisów istotnych dla finansowania rolników – zdaniem związku – świadczy o potrzebie pilnego doprecyzowania art. 68 ust. 2a.

– Powinno jednoznacznie z niego wynikać, które dokładnie nieruchomości rolne wyłączone są spod działania ustawy o ustroju rolnym – twierdzi wiceprezes Bańka. Poza tym sądy wieczystoksięgowe – tłumaczy – nie są powołane do tego, by analizować, czy wartość nieruchomości stanowiącą zabezpieczenie kredytu hipotecznego jest tożsama z tą zawartą w operacie szacunkowym.

Zdaniem związku wystarczyłoby, gdyby do wniosku o ustanowienie zabezpieczenia dołączyć wyciąg z operatu szacunkowego, który składa się do ewidencji gruntów i budynków.

Związek Banków Polskich ostrzega też, że w ciągu kilku miesięcy może dojść do poważnych problemów w sektorze rolnictwa.

Z wstępnych analiz przeprowadzonych w bankach wynika również, że nowe regulacje będą dotyczyć nieruchomości mieszkaniowych położonych na terenie miast, w tym w największych polskich metropoliach.