Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Prawo karne

Pokrzywdzony nie może tracić uprawnień przed sšdem - wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Fotorzepa, Michał Walczak
Pozbawienie prawa do zaskarżania orzeczenia sšdu odbierajšcego pokrzywdzonemu statusu oskarżyciela posiłkowego ogranicza ochronę jego praw i interesów w procesie karnym – orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Nie jest też œrodkiem najmniej dolegliwym ani niezbędnym w rozumieniu konstytucji.

– Mamy zatem do czynienia z niedopuszczalnym ograniczeniem (pozbawieniem) pokrzywdzonego konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń sšdowych wydanych w pierwszej instancji – uznał Trybunał Konstytucyjny.

Sprawa trafiła do Trybunału na wniosek rzecznika praw obywatelskich. Podnosił naruszenie prawa pokrzywdzonego do sprawiedliwego i rzetelnego procesu, stanowišce element prawa do sšdu, a także prawa do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Trybunał uznał, że przyznana pokrzywdzonemu możliwoœć stania się oskarżycielem posiłkowym, a co za tym idzie, stronš postępowania sšdowego, ma znaczenie fundamentalne z perspektywy ochrony jego praw i wolnoœci, a także interesów w procesie karnym. Pozbawienie pokrzywdzonego możliwoœci zaskarżenia postanowienia odmawiajšcego mu tego statusu narusza jego prawo podstawowe wyrażone w konstytucji.

Rozpatrzenia wymaga natomiast, czy wyjštek ten jest uzasadniony na tle innych zasad i wartoœci konstytucyjnych. W ocenie TK nie spełnia przesłanki koniecznoœci – niezbędnoœci. Pozbawienie zaskarżalnoœci wspomnianego postanowienia z pewnoœciš, jak uważa Trybunał, nie jest najmniej ucišżliwym œrodkiem wiodšcym do osišgnięcia wskazanych wartoœci.

Ingerencja w prawo oskarżyciela posiłkowego (ubocznego) do udziału w postępowaniu sšdowym ma charakter pełny i definitywny. Wskutek rozstrzygnięcia sšdu oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu karnym przed sšdem. Traci też status oskarżyciela posiłkowego i wszystkie wišżšce się z nim uprawnienia.

– Ryzyko bezpodstawnego pozbawienia oskarżyciela posiłkowego udziału w procesie karnym, zwiększane przez niezaskarżalnoœć postanowienia w tym przedmiocie, nie jest równoważone przez jakikolwiek inny mechanizm. Nie sposób zatem mówić o najmniejszej ucišżliwoœci – dolegliwoœci w sytuacji pozbawienia pokrzywdzonego prawa do udziału w procesie karnym w roli strony tego postępowania sšdowego – podkreœlał TK.

sygnatura akt: K 12/15

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL