Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Prawo karne

Europejski nakaz aresztowania - coraz popularniejszy

Fotorzepa, Krzysztof Lokaj
Europejski nakaz aresztowania zyskuje na popularnoœci. Coraz częœciej przekonujš się o tym przestępcy uciekajšcy z kraju przed sprawiedliwoœciš.

Marian D. skazany za gwałty na dziesięć lat więzienia, zamiast stawić się w kryminale, uciekł z kraju. Wystarczyły dwa dni, by zatrzymano go w Anglii. Do Polski wrócił dzięki europejskiemu nakazowi aresztowania. Podobnie jak 64 innych poszukiwanych przez nas tam w 2016 r. przestępców. Równie szybko z Malty œcišgnięto Kajetana P. podejrzanego o brutalne zabójstwo na Woli. – Koniec z bezkarnoœciš przestępców – mówiš prokuratorzy, chwalšc instytucję ENA.

Przy stosowaniu europejskiego nakazu aresztowania (ENA) Polska najczęœciej korzysta ze współpracy z Niemcami. Z najnowszych statystyk Prokuratury Krajowej za 2016 r. wynika, że w ubiegłym roku najwięcej œciganych przez polskš policję i prokuraturę zostało przekazanych właœnie z Niemiec – aż 70 osób. Druga na liœcie jest Wielka Brytania – 64 osoby, potem Holandia – 22. W drugš stronę sytuacja wyglšda podobnie. Aż 218 razy występowała o wydanie przestępców policja i prokuratura niemiecka; 23 razy z Wielkiej Brytanii i 22 z Czech i Włoch.

Nic się nie stanie

Polscy karniœci bardzo chwalš skutecznoœć ENA, chociaż zgodnie twierdzš, że zdarza się, że prokuratorzy zbyt często sięgajš po niego w drobnych sprawach. Na liœcie zarzutów sš kradzież roweru, niespłacona karta kredytowa, wyłudzenie ubezpieczenia czy jazda na rowerze po pijanemu. Z roku na rok, ich zdaniem, jest jednak coraz lepiej. Dziœ ponad 50 proc powodów wystšpień o wydanie w drodze nakazu stanowiš czyny przeciwko zdrowiu i życiu, m.in. zabójstwa i gwałty.

Lecš do kraju

– Przy stosowaniu ENA w grę wchodzš spore koszty – mówi adwokat Jerzy Postulski i wylicza koszty tłumaczeń czy prawnika. – Godzina pracy obrońcy z urzędu na Wyspach Brytyjskich kosztuje 150 funtów. Polska wysyła jedynie samolot i odbiera poszukiwanych. W ostatnich latach tych samolotów było kilka – dodaje. Cennik podobnie wyglšda w Niemczech. – Miałem w Niemczech kilku klientów, wobec których stosowany był ENA – mówi adwokat Jan Paszko. I dodaje, że w takich sprawach liczy się czas. Organy œcigania działajš bardzo szybko. O tym, że ENA staje się coraz popularniejszy, œwiadczyć mogš specjalne transporty œcišganych do kraju przestępców.

Ostatni transport z Wielkiej Brytanii w marcu 2016 r. przywiózł w dwóch samolotach 44 osoby, w większoœci poszukiwane ENA. Przestępcy sš przewożeni do różnych zakładów karnych. Do transportu ludzi zatrzymanych dzięki ENA z państw położonych bliżej wystarczš konwoje samochodowe. Przy większych odległoœciach organizowane sš zbiorowe transporty. W 2015 r. do ojczyzny wróciło w ten sposób ponad tysišc poszukiwanych. W 2016 r. było ich więcej – 1,1 tys.

Szybciej niż przy ekstradycji

ENA miał ułatwiać sšdzenie poważnych przestępstw, takich jak akty terrorystyczne, morderstwa, gwałty, handel żywym towarem, przestępczoœć zorganizowana – trzy lata temu zwracała nam uwagę Komisja Europejska. I ostrzegała: „ENA nie powinny być wystawiane mechanicznie, za przestępstwa, które nie majš poważnego charakteru, takie jak kradzież roweru". Tak powoli się dzieje.

Problem dostrzegła też Prokuratura Generalna. Organizowała warsztaty, w trakcie których uczyła stosować ENA jedynie do sprawców przestępstw poważnych. Wydawała także krajowe wytyczne wyjaœniajšce znaczenie zasady proporcjonalnoœci przy ENA.

Od kilkunastu lat ENA wygrywa z ekstradycjš, jeœli chodzi o czas trwania postępowania. Przy ekstradycji wynosi on œrednio 314 dni. Gdy my wydajemy przestępcę, postępowanie ekstradycyjne trwa œrednio 293 dni (najdłuższe zajęło 1219 dni, a najkrótsze – 62 dni). A gdy to my występujemy z wnioskiem, œrednia wynosi 320 dni (najdłużej realizowano wniosek przez 1576 dni, a najkrócej 12 dni).

@ masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki, a.lukaszewicz@rp.pl

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL