Związek Banków Polskich: odrębne konta dla pieniędzy z 500+

Bez takiej separacji na rachunku przepisy o wyłączeniu pieniędzy z 500+ spod egzekucji oraz zapowiadane o nieuwzględnianiu ich przy ustalaniu alimentów nie zapewnią pełnej ochrony –wskazuje mec. Jerzy Bańka, wiceprezes Związku Banków Polskich.

Uszczelnianie systemu

Trwa pośpieszne uszczelnianie prawa, aby nie dochodziło do obniżania alimentów z powodu zastrzyku pieniędzy z 500+, ale też by nie były one egzekwowane, choć taki zakaz jest już zapisany w ustawie.

Program ruszył 1 kwietnia, tymczasem w ostatnich dniach zgłoszono dwa projekty: Ministerstwa Sprawiedliwości i prezydenta Andrzeja Dudy, ale żaden nie gwarantuje w pełni nienaruszalności tych pieniędzy.

Projekt MS zakłada uzupełnienie określonego w art. 135 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wykazu świadczeń, których otrzymywanie nie wpływa na zakres i wysokość alimentów. Zasądzając należne dziecku alimenty, sąd nie będzie brał pod uwagę świadczenia z 500+ i ustali alimenty, jakby rodzina go nie pobierała.

– Pieniądze te nie będą też uzasadniały obniżenia alimentów – wyjaśnia Łukasz Piebiak, wiceminister sprawiedliwości – a takie były obawy.

Projekt prezydenta zawiera podobne zabezpieczenie, ale idzie dalej i chroni te środki przed egzekucją. W art. 54 prawa bankowego dodaje przepis, że pieniądze z programu 500+ znajdujące się na rachunkach bankowych są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego (wyroku, decyzji).

Separacja świadczenia

Projekty nie rozwiązują jednak najważniejszego problemu: zlania się pieniędzy na rachunku bankowym. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie wskazuje się od dawna, że pieniądze, nawet niepodlegające egzekucji, wpłacone na rachunek bankowy tracą swoją tożsamość i egzekucja prowadzona jest z nich wszystkich. Wskazywał na to swego czasu RPO, a ostatnio też Krajowa Rada Komornicza.

Jeden z banków na prośbę komornika z Płocka odpowiedział, że z tych powodów nie jest w stanie oddzielić pieniędzy z programu 500+ od innych na koncie.

– Taką separację może zapewnić tylko odrębny rachunek dla beneficjentów świadczeń wychowawczych – mówi „Rz" prezes Jerzy Bańka. – Zajmowaliśmy się tym problemem w ostatnich dniach, a dzisiaj idę na spotkanie do Ministerstwa Sprawiedliwości z taką właśnie propozycją.

Nowe konta to nowe koszty?

– Rachunki mogą być prowadzone bezpłatnie, takie są zresztą unijne oczekiwania, by każda dorosła osoba miała rachunek w banku – mówi prezes Bańka.

Zdaniem adwokata Jakuba Szpringera odrębne konta są istotne ze względu na dwa dodatkowe problemy: wykluczenia ekonomicznego wynikającego z braku dostępu do kont i częściowej kontroli wydatkowania pieniędzy, o której mowa w art. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.