Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Praca, emerytury, renty

500plus: Jakie dokumenty dołšczyć do wniosku o świadczenie 500plus

123RF
Osoba ubiegajšca się o œwiadczenie wychowawcze będzie musiała dołšczyć do wniosku różne zaœwiadczenia lub oœwiadczenia. Jednak częœć potrzebnych informacji wójt będzie musiał uzyskać samodzielnie.

Czytaj także

Nowe wnioski 500 plus

500 plus dla samotnych rodziców

Do podziału 500+ potrzeba orzeczenia sšdu

Zmiany w ustalaniu dochodu dla œwiadczeń 500+

 

Zgodnie z ustawš o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej: ustawa 500+), która wejdzie w życie 1 kwietnia 2016 r., œwiadczenie wychowawcze będzie ustalane i wypłacane odpowiednio na wniosek matki, ojca bšdŸ opiekuna faktycznego albo prawnego dziecka. Przez opiekuna faktycznego rozumie się osobę faktycznie opiekujšcš się dzieckiem, jeżeli wystšpiła do sšdu opiekuńczego z wnioskiem o jego przysposobienie.

Wnioski o ustalenie prawa do œwiadczenia będš składane w urzędzie gminy lub miasta właœciwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegajšcej się o tę należnoœć bšdŸ drogš elektronicznš (przede wszystkim przy wykorzystaniu platformy informacyjno-usługowej CSIZS Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, www.empatia.mrpips.gov.pl). Wzór wniosku okreœlono w załšczniku nr 1 do rozporzšdzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o œwiadczenie wychowawcze (dalej: rozporzšdzenie).

Do wniosku trzeba będzie dołšczyć dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do omawianego œwiadczenia, takie jak np. zaœwiadczenie sšdu opiekuńczego lub oœrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sšdowym w sprawie o przysposobienie dziecka (gdy wnioskodawcš jest jego faktyczny opiekun) czy orzeczenie sšdu o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka (w przypadku opiekuna prawnego). Dokumenty, jakie trzeba będzie dołšczyć do wniosku o œwiadczenie wychowawcze, wyszczególniono w § 2 ust. 2 rozporzšdzenia. Zależš one od indywidualnej sytuacji wnioskodawcy, a także od tego, czy osoba ta ubiega się, czy nie, o œwiadczenie na pierwsze dziecko w rodzinie.

Spełnienie kryterium dochodowego

Œwiadczenie wychowawcze przysługuje w wysokoœci 500 zł miesięcznie (bez kryterium dochodowego) na drugie i każde następne dziecko w rodzinie. Natomiast na pierwsze dziecko œwiadczenie to należy się tylko wtedy, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800 zł, a w sytuacji, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – 1200 zł. Dokumenty dotyczšce dochodów rodziny będš potrzebne tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca będzie ubiegać się o œwiadczenie na pierwsze dziecko. W przypadku drugiego i następnych dzieci dochód nie ma bowiem znaczenia. W ustawie 500+ przyjęto także rozwišzanie polegajšce na braku koniecznoœci dołšczania do wniosku niektórych zaœwiadczeń (np. w zakresie dochodów), gdyż wójt (burmistrz, prezydent miasta) będzie pozyskiwać je we własnym zakresie.

Do wymienionych w rozporzšdzeniu załšczników do wniosku, które będzie musiał przedłożyć wnioskodawca ubiegajšcy się o wsparcie na pierwsze dziecko, należš m.in. odpowiednio:

- oœwiadczenie członków rodziny o dochodach osišgniętych w roku kalendarzowym poprzedzajšcym okres, na który ustalane jest prawo do œwiadczenia (w przypadku ubiegania się o œwiadczenie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 wrzeœnia 2017 r. jest to 2014 r.), innych niż dochody opodatkowane na zasadach okreœlonych w:

• art. 27 (skala podatkowej),

• art. 30b (dot. m.in. dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartoœciowych lub udziałów/akcji),

• art. 30c (dot. dochodów z pozarolniczej działalnoœci gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych podatkiem liniowym),

• art. 30e (dot. m.in. dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomoœci) i

• art. 30f (dot. dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (wzór takiego oœwiadczenia okreœla załšcznik nr 2 do rozporzšdzenia),

- oœwiadczenia członków rodziny rozliczajšcych się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osišganych przez osoby fizyczne (ryczałt ewidencjonowany lub karta podatkowa) o dochodzie osišgniętym w roku kalendarzowym poprzedzajšcym okres, na który ustalane jest prawo do œwiadczenia (wzór takiego oœwiadczenia zawarto w załšczniku nr 3 do rozporzšdzenia),

- zaœwiadczenie właœciwego organu gminy, nakaz płatniczy albo oœwiadczenie o wielkoœci gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzajšcym okres, na który ustalane jest prawo do œwiadczenia (wzór takiego oœwiadczenia stanowi załšcznik nr 4 do rozporzšdzenia).

Przykład:

Rodzice wychowujš wspólnie dwóch 14-letnich bliŸniaków. Majš także dorosłego syna – studenta w wieku 19 lat, który nadal mieszka z rodzicami. Œwiadczenie wychowawcze będzie przysługiwać tylko do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia, w zwišzku z czym nie można uzyskać takiego wsparcia na studenta. W ustawie 500+ zawarto także regulację pozwalajšcš na ustalenie, które dziecko uznaje się za pierwsze, jeżeli w rodzinie najstarsze sš bliŸnięta. W przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia, miesišca i roku, będšcych najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez osobę ubiegajšcš się o œwiadczenie. Na jednego z bliŸniaków œwiadczenie wychowawcze będzie przysługiwać bez koniecznoœci spełnienia kryterium dochodowego. Na drugiego bliŸniaka będzie ono jednak się należeć tylko wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie będzie przekraczać 800 zł. Przy ustalaniu tego dochodu trzeba będzie uwzględnić także nadal pozostajšcego na utrzymaniu rodziców syna studenta. W rozpatrywanym przypadku rodzina będzie oznaczać: dwoje rodziców oraz zamieszkujšce wspólnie z nimi i pozostajšce na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia.

Informacja o dochodach podlegajšcych opodatkowaniu na zasadach okreœlonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie uzyskiwana samodzielnie przez prowadzšcego postępowanie wójta lub marszałka województwa (w sprawach, w których majš zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego). Taka informacja, udzielana przez naczelnika właœciwego urzędu skarbowego, powinna zawierać dane o wysokoœci: dochodu, składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu oraz należnego podatku.

Składki na ubezpieczenie zdrowotne

Poza wskazanymi wyżej informacjami o dochodach wójt oraz marszałek województwa prowadzšcy postępowanie w sprawie œwiadczenia wychowawczego będš mieli obowišzek samodzielnego uzyskania lub weryfikacji innych danych wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy 500+. Będzie to dotyczyć m.in. danych osób pobierajšcych œwiadczenie wychowawcze, osób ubiegajšcych się o to œwiadczenie i członków ich rodzin, w zakresie: imienia i nazwiska, daty urodzenia, PESEL, stanu cywilnego, obywatelstwa i płci.

Obowišzek samodzielnego uzyskania przewidziano także w odniesieniu do informacji o wysokoœci składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokoœci składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek. W przypadku informacji o wysokoœci składek na ubezpieczenie zdrowotne z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) osoba ubiegajšca się o œwiadczenie wychowawcze będzie musiała jednak dołšczyć do wniosku oœwiadczenie albo zaœwiadczenie o wysokoœci tych składek. Wynika to z art. 50 ustawy 500+. Zgodnie z tym przepisem obowišzek dołšczenia wskazanego wyżej oœwiadczenia lub zaœwiadczenia będzie cišżyć na wnioskodawcy do czasu utworzenia przez prezesa KRUS systemu teleinformatycznego umożliwiajšcego uzyskiwanie tych informacji, ale nie dłużej niż do 1 stycznia 2018 r. Oœwiadczenie to będzie składane pod rygorem odpowiedzialnoœci karnej za składanie fałszywych zeznań. Składajšcy oœwiadczenie będzie obowišzany do zawarcia w nim klauzuli stwierdzajšcej, że jest œwiadomy takiej odpowiedzialnoœci. Klauzula ta zastšpi pouczenie organu w tym zakresie.

Potwierdzenie niepełnosprawnoœci

Wójt oraz marszałek województwa prowadzšcy postępowanie w sprawie œwiadczenia wychowawczego będš musieli ponadto samodzielnie uzyskać informację o legitymowaniu się przez danš osobę odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: u.r.n.). Taka informacja powinna obejmować następujšce dane: datę i rodzaj wydanego orzeczenia, datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawnoœci albo o stopniu niepełnosprawnoœci oraz okres, na jaki zostało wydane dane orzeczenie.

W przypadku, gdy w elektronicznym krajowym systemie monitoringu orzekania o niepełnosprawnoœci będzie znajdować się więcej niż jedno orzeczenie wydane na podstawie u.r.n., dotyczšce tej samej osoby, informacja ta będzie przekazywana wyłšcznie na podstawie orzeczeń, które potwierdzajš prawo do œwiadczenia wychowawczego.

Przykład:

Matka samotnie wychowujšca jedyne, niepełnosprawne dziecko chce się ubiegać o œwiadczenie wychowawcze. W takim przypadku będzie ono przysługiwać tylko wtedy, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie będzie przekraczać 1200 zł. Zgodnie z ustawš 500+ za osobę samotnie wychowujšcš dziecko uważa się: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostajšcš w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sšdu bšdŸ osobę rozwiedzionš, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Natomiast niepełnosprawne dziecko to takie, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawnoœci albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawnoœci. Aby otrzymać œwiadczenie wychowawcze, osoba samotnie wychowujšca dziecko nie musi mieć zasšdzonych alimentów. Ubiegajšc się o takie œwiadczenie, nie musi ona wykazywać drugiego rodzica dziecka w składzie rodziny ani dołšczać do wniosku oœwiadczeń czy zaœwiadczeń o jego dochodach.

Dodatkowe uprawnienia

W ustawie 500+ przewidziano, że w razie awarii systemów teleinformatycznych służšcych do wymiany informacji drogš elektronicznš wójt oraz marszałek województwa prowadzšcy postępowanie w sprawie œwiadczenia wychowawczego uzyskajš informacje, o których mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, w drodze pisemnej wymiany informacji. Organy podatkowe, organy emerytalno-rentowe oraz podmioty prowadzšce rejestry publiczne majš obowišzek przekazać te informacje niezwłocznie, nie póŸniej niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku w tej sprawie.

W przypadku braku możliwoœci samodzielnego uzyskania przez wójta lub marszałka wskazanych wyżej informacji o dochodach, danych osobowych lub składkach na ubezpieczenie zdrowotne, z przyczyn nieleżšcych po stronie tego organu, trzeba będzie wezwać wnioskodawcę do dołšczenia tych informacji. Również brak w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawnoœci informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem spowoduje wezwanie wnioskodawcy do dołšczenia orzeczenia o niepełnosprawnoœci lub o stopniu niepełnosprawnoœci.

Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 28 ustawy 500+ w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). W art. 220 k.p.a. przewidziano, że nie można żšdać zaœwiadczenia ani oœwiadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli sš one znane organowi z urzędu. Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ ma już okreœlone informacje, np. dotyczšce sytuacji dochodowej osoby ubiegajšcej się o œwiadczenie wychowawcze (mogš one pochodzić w szczególnoœci z postępowań w sprawach o œwiadczenia rodzinne), nie może ponownie żšdać dokumentów na potwierdzenie tych faktów (por. podręcznik resortu pracy dla samorzšdów, https://www.mpips.gov.pl).

Anna Puszkarska, radca prawny

podstawa prawna: art. 1–28, art. 50 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (DzU z 2016 r., poz. 195)

podstawa prawna: art. 220 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 23)

podstawa prawna: rozporzšdzenie ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o œwiadczenie wychowawcze (DzU z 2016 r., poz. 214)

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL