Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Praca, emerytury, renty

Wyrok NSA: utrata pracy nie jest warunkiem wypłaty 500+ na pierwsze dziecko

Adobe Stock
Nie trzeba stracić zatrudnienia, by dostać wsparcie na pierwsze dziecko. Niestety, przez nieprecyzyjne przepisy gminy odmawiajš œwiadczeń najuboższym.

Każde zmniejszenie dochodu zwišzanego z pracš jest utratš dochodu – uznał Naczelny Sšd Administracyjny. Ale gminy nie chcš uznawać za takš utratę pomniejszenia dochodu w wyniku przejœcia na œwiadczenie rehabilitacyjne lub zasiłek chorobowy, bo nie wišżš się one z ustaniem zatrudnienia. Trzymajš się litery przepisów. W rezultacie osoby z dochodem niższym niż 800 zł nie otrzymujš œwiadczenia na pierwsze dziecko.

Samotna matka bez 500+

Rozpatrywana przez NSA sprawa dotyczyła samotnej matki, która z powodu choroby zawodowej utrzymywała się z renty i nie pracowała, choć formalnie wcišż była zatrudniona. Przed uzyskaniem prawa do renty była na zasiłku chorobowym, który nie jest równy pensji.

Prezydent Olsztyna takiego zmniejszenia wynagrodzenia nie potraktował jako utraty dochodu. Jego zdaniem tylko strata zasiłku chorobowego, ale przysługujšcego po zaprzestaniu zatrudnienia będzie utratš dochodu. Co więcej, rentę, którš otrzymała kobieta, dodał do dochodu, który uzyskiwała w roku bazowym. W rezultacie znacznie przekroczyła kryterium dochodowe i nie uzyskała prawa do œwiadczenia.

Zgodnie z prawem do obliczania dochodu rodziny brany jest ten z poprzedniego roku. Jeœli jednak w dniu ustalania prawa do œwiadczenia wychowawczego jest on już nieaktualny, bo sytuacja rodziny się pogorszyła, to dochodu utraconego nie bierze się pod uwagę przy przyznawaniu 500+ na pierwsze dziecko. Jeœli zaœ sytuacja materialna poprawiła się, dochód z poprzedniego roku powiększa się o uzyskany. Katalog okolicznoœci, które powodujš uzyskanie lub utratę dochodu, okreœla ustawa. Tyle że jest bardzo wšski.

NSA podkreœlił, że rzeczywiœcie zgodnie z ustawš o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci utrata dochodu może być spowodowana utratš zatrudnienia oraz zasiłku chorobowego, œwiadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujšcych po utracie zatrudnienia. A katalog okolicznoœci, które można uznać za takš utratę, jest zamknięty. Sięgnšł jednak po wykładnię językowš. Uznał, że o utracie dochodu należy mówić w sytuacji jego straty, zaniku, ubytku, a zatem zarówno gdy okreœlona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i gdy dotychczasowy uległ zmniejszeniu. A utrata zatrudnienia jest zdarzeniem powodujšcym, że okreœlona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bšdŸ też dotychczasowy częœciowo się zmniejsza.

W tym pojęciu będš się więc mieœciły wszelkie zmiany zwišzane z zatrudnieniem lub innš pracš zarobkowš wpływajšce na zmniejszenie dochodów. W rezultacie NSA uchylił niekorzystnš dla kobiety decyzję.

Ważny jest cel œwiadczenia

Już wczeœniej sšdy administracyjne uznawały, że literalne odczytanie definicji legalnej pojęcia „utrata dochodu" nie uwzględnia celu wprowadzenia ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jest nim „częœciowe pokrycie wydatków zwišzanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opiekš nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych".

– Bywa, że sytuacja materialna się zmienia i rodziny uzyskujš dochody poniżej kryterium dochodowego, ale nie możemy im przyznać œwiadczenia, bo nie pozwala na to ustawa. Szczególnie często dotyka to osoby samotnie wychowujšce dzieci. Myœlę, że warto skorygować ustawę, by umożliwiła im wypłatę 500+ – mówi Sonia Stach z Oœrodka Pomocy Społecznej w Gogolinie. Dodaje, że informuje wnioskujšcych o możliwoœci odwołania się od decyzji i powołania na orzecznictwo.

– Potrzebna jest kolejna nowelizacja ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która doprecyzuje przepisy i rozszerzy katalog dochodów utraconych – mówi Katarzyna Przyborowska, radca prawny z Kancelarii Lege Artis. I dodaje, że teraz sšdy administracyjne dokonujš wykładni dochodu utraconego, majšc na względzie wykładnię językowš, systemowš i celowoœciowš przepisów. W rezultacie osoby, które się odwołały od niekorzystnej decyzji, mogš uzyskać œwiadczenie na pierwsze dziecko. Wydłuża to jednak czas postępowania i wypacza cel ustawy. Œwiadczenie za okres od maja 2016 r. do wrzeœnia 2017 r. będzie wypłacone z półtorarocznym opóŸnieniem i przy dodatkowych kosztach wynikajšcych z włšczenia sšdu do procesu decyzyjnego.

Sygnatura akt: I OSK 1728/17

masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki: k.wojcik@rp.pl

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL