Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

Data ujęcia wydatku w księgach rachunkowych a moment zaliczenia go do kosztów w CIT - wyrok NSA

Faktyczna data ujęcia zapisu w księgach rachunkowych nie może zmieniać kwalifikacji danego wydatku i wpływać na moment zaliczenia go do kosztów w rozumieniu przepisów podatkowych.

Firma jest spółkš dominujšcš w podatkowej grupie kapitałowej (PGK) w rozumieniu art. 1a ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o CIT. Grupa została zarejestrowana na trzy lata podatkowe. Pierwszy rok podatkowy rozpoczšł się 1 stycznia 2012 r. Rok podatkowy obejmuje okres od 1 stycznia do 31 grudnia.

Jedna ze spółek wchodzšcych w skład grupy jest wytwórcš energii elektrycznej i posiada liczne œrodki trwałe służšce do jej wytwarzania. Ponosi wydatki na remonty œrodków trwałych, w których zgodnie z MSR wyodrębniono znaczšce częœci składowe, tj. komponenty. Podatniczka podkreœliła, że wydatki te nie sš ulepszeniami zwiększajšcymi wartoœć œrodków trwałych w rozumieniu przepisów podatkowych. Spółka zapytała czy wydatki remontowe (remonty komponentowe) sš kosztami uzyskania przychodu jednorazowo w dacie ich poniesienia, tj. w momencie zaewidencjonowania ich w jakiejkolwiek formie w księgach rachunkowych, w tym w momencie ujęcia faktur zakupu.

Sama uważała, że wydatki sš kosztem w dacie, na którš zostały ujęte w księgach na podstawie otrzymanej faktury lub innego dowodu księgowego, niezależnie od momentu księgowania dla celów rachunkowych, tj. zaliczania do kosztów księgowych odpisów amortyzacyjnych dokonywanych według MSR i niezależnie od momentu fizycznego wprowadzenia danych do systemu księgowego. Spółka nie widziała przy tym podstaw do rozliczania wydatków na remonty komponentowe jako kosztów poprzez odpisy amortyzacyjne.

Fiskus nie potwierdził tego stanowiska. Co prawda zgodził się, że wydatki na remonty komponentowe nie będš ulepszeniem œrodków trwałych i należy je traktować jako koszty inne niż bezpoœrednio zwišzane z przychodami. Niemniej, z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT wynika, że pojęcie dnia, na który ujęto koszt, powinno być rozumiane zgodnie z przepisami o rachunkowoœci, okreœlajšcymi do jakich okresów rozrachunkowych przyporzšdkowane sš koszty i przychody. Inaczej mówišc, w przekonaniu urzędników przyporzšdkowanie księgowe danego kosztu do okresu sprawozdawczego zgodnie z przepisami o rachunkowoœci pozwala na okreœlenie dnia, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych. Dnia poniesienia kosztu nie należy przy tym utożsamiać z dniem faktycznego księgowania kosztów, lecz należy przyjšć, że jest to dzień, na który spółka uwzględnia koszt w prowadzonych przez niš księgach rachunkowych.

Spółka zaskarżyła interpretację, a WSA w Gliwicach uwzględnił jej skargę. Stwierdził, że przepisy o rachunkowoœci okreœlajš jedynie sposób prowadzenia ksišg i nie mogš rozstrzygać o tym, co jest, a co nie jest kosztem uzyskania przychodów. Zgodził się ze skarżšcš, że warunkiem poniesienia kosztu jest jego zaksięgowanie w księgach rachunkowych podatnika na dowolnym koncie rachunkowym (np. jako zobowišzanie), na którym taka operacja zostanie dokonana.

Ostatecznie stanowisko podatniczki potwierdził Naczelny Sšd Administracyjny. W jego ocenie WSA dokonał prawidłowej wykładni art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o CIT uznajšc, że moment uznania wydatku za koszt podatkowy nie jest uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym.

NSA przypomniał, że koszty podatkowe, inne niż bezpoœrednio zwišzane z przychodami, sš potršcalne w dacie ich poniesienia. Po raz kolejny podkreœlił, że ustawodawca, definiujšc pojęcie poniesienia kosztu, odwołał się do pewnych pojęć, znanych przepisom o rachunkowoœci i niezdefiniowanych w ustawie podatkowej jak rezerwy czy bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. W odniesieniu do tych wyrażeń niezbędne jest odwołanie się przy ich wykładni do przepisów ustawy o rachunkowoœci. Jednak nie ma podstaw, aby wykonywać taki zabieg w odniesieniu do pojęcia kosztu jako ujętego w księgach rachunkowych. Wniosku takiego nie uzasadnia użycie tego pojęcia w zwrocie „dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury".

Zagadnienia zwišzane z powstaniem obowišzku podatkowego, wysokoœciš podatku oraz rygorami zaliczenia do kosztu uzyskania przychodu, sš regulowane w ustawach podatkowych. Aby ustawa o rachunkowoœci wywierała skutki podatkowe, muszš istnieć przepisy zawierajšce wyraŸne odesłanie do jej treœci. Faktyczna data dokonania zapisu w księgach rachunkowych nie może zmieniać kwalifikacji danego wydatku i wpływać na moment zaliczenia go jako kosztu w rozumieniu art. 15 ust. 4e ustawy o CIT. Nie jest ona bowiem datš ujęcia kosztu, a jedynie datš technicznego wprowadzenia informacji do systemu.

Wyrok Naczelnego Sšdu Administracyjnego z 24 stycznia 2017 r. (II FSK 3848/14).

Komentarz eksperta

Konrad Filip Turzyński, doradca podatkowy, partner w kancelarii KNDP Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy.

Po pierwsze, należy zgodzić się z wyrokami sšdów obu instancji. Wydajš się one oczywiœcie słuszne na gruncie omawianych przepisów. Najbardziej dosadne, a jednoczeœnie prawidłowe jest stanowisko WSA wskazujšcego na różnice w sformułowaniach „ujęto koszt w księgach" oraz „ujęto jako koszt w księgach".

Majšc to na uwadze tym bardziej dziwny pozostaje sam fakt wystšpienia sporu w tym zakresie. Przedstawiciele fiskusa i kolejnych rzšdów od dawna dużo mówiš w mediach o przyjaznym podejœciu administracji skarbowej do uczciwych podatników i pomaganiu im w prawidłowym wypełnianiu zobowišzań podatkowych. Jednak pomimo tych szumnych zapowiedzi, podstawowy dla wszystkich podatników PIT i CIT przepis (w ustawie o PIT brzmienie regulacji jest analogiczne), który w ustawie o CIT funkcjonuje od 1 stycznia 2007 r., a więc już 10 lat, nadal za sprawš fiskusa budzi absolutnie podstawowe wštpliwoœci. Ich Ÿródłem nie sš sšdy czy podatnicy, bo jak widać ich stanowisko jest zbieżne, lecz właœnie fiskus. A przecież w globalnym rozrachunku, kwestia przyjęcia dowolnego z poglšdów byłaby dla fiskusa neutralna. Nie mówimy bowiem o wštpliwoœci odnoœnie do zasadnoœci zaliczenia wydatku w koszty, co mogłoby mieć wpływ na zmianę wpływów budżetowych, lecz jedynie o miesišcu, w którym dany koszt wpływa na wynik podatkowy. Toczenie przez resort finansów zajadłych sporów w tej kwestii wydaje się absurdalne. Minister powinien się raczej zastanowić nad wydaniem interpretacji ogólnej dotyczšcej tego przepisu, do której większoœć podmiotów dobrowolnie się zastosuje, niż marnować energię na toczenie z podatnikami bezsensowych sporów. Na razie bowiem swoim działaniem osišga wyłšcznie efekt potwierdzenia wrogiego podejœcia skarbówki do wszystkich podatników – także tych, którzy chcš rzetelnie realizować swoje obowišzki podatkowe .

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL