Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Plus Minus

Irena Lasota: Życzenia noworoczne

Fotorzepa, Darek Golik
Ludzie składajš sobie nawzajem życzenia noworoczne i podejmujš rezolucje. Chciałabym sobie sama zażyczyć czegoœ paradoksalnego w nadchodzšcym roku. Mniejszej i większej wolnoœci.

Przede wszystkim wolnoœci, ale nie takiej przez wielkie W, ale małej, skromnej wolnoœci od otaczajšcych mnie przedmiotów, od różnorakich przepisów i zgiełku informacyjnego. Oczywiœcie sami zwalamy sobie na głowę większoœć problemów. To był mój wybór, żeby mieć iPhone'a, ale nigdy nie chciałam obdarzyć go takš kontrolš nade mnš, jakš sobie wywalczył. Nie jestem nawet pewna, czy mój iPhone poœle ten felieton, jeœli go nie zaakceptuje. On wie lepiej ode mnie, co chcę zrobić. Szukam adresu parku w Seattle, a On wysyła mnie do restauracji Central Park.

On mi przypomina o urodzinach ludzi, których nie znam, i wysyła na spotkania, na które nie mam ochoty pójœć. On chce, żebym się przyjaŸniła z Siri, choć ta idiotka nie rozumie mojego akcentu w żadnym języku (poza przekleństwami). Ostatnio iPhone się uparł, że moim hasłem, by go otworzyć, musi być odcisk linii papilarnych mojego palca. Tłumaczę mu, że nie mam już użytecznych odcisków palców, chciałabym mu nawet przedstawić na to dowody, ale nie wiem, jak to zrobić. Może gdy przeczyta ten felieton, to zrozumie i przestanie mnie dręczyć.

O tym, że nie mam funkcjonalnych odcisków palców, przekonałam się kilka lat temu, gdy komputery Homeland Security okazały się wobec nich bezradne, a zażenowany oficer powiedział, że to się zdarza, zwłaszcza u osób starszych i zwłaszcza u kobiet. Odciski palców z czasem się œcierajš. Pewnie od cišgłego zmywania i prania. Jak oni w końcu złapali tego Osamę bin Ladena, przechodzi moje pojęcie. Chyba że zdradził go jego własny iPhone.

Mój iPhone ostrzega mnie bez przerwy, że wszyscy sprzysięgli się przeciwko mnie i tylko czyhajš na informacje na mój temat. Zaraz po takim ostrzeżeniu próbuje wycišgnšć ze mnie wszystkie możliwe numery kont bankowych, kart kredytowych i haseł, obiecujšc zakodować je tak głęboko, że i ja ich nie znajdę. Niedługo potem jednak wpisuje do mojego kalendarzyka wszystkie informacje, które wycišga z cudzych iPhone'ów.

iPhonie! Noworoczne życzenie dla nas obojga: odczep się ode mnie. BšdŸ moim sługš, a nie moim panem, a najlepiej bšdŸ po prostu telefonem. Oddaj mi mojš wolnoœć.

Kiedyœ uważano, że wolnoœć to możliwoœć wyboru. W dzisiejszym œwiecie jest na odwrót. Koniecznoœć dokonywania wyboru na każdym kroku zabiera czas, mšci mi w głowie i ogranicza mojš wolnoœć. Na przykład prosta sprawa mydła. Stoję otępiała przed półkš, na której sš setki mydeł: jedno do mycia ršk w kuchni, drugie do mycia ršk w łazience, trzecie do mycia ršk w wannie, a inne jeszcze pod prysznicem. A ja lubię mydło Pears i nie mam pojęcia, do której kategorii je zapisano.

Czasami lubię pokaprysić, ale bez przesady. Chciałabym móc czasami nie wytężać umysłu i wzroku i zamówić zwykłš czarnš herbatę z cytrynš. I tak te w torebkach smakujš tak samo, ale ja muszę się wytężać, czy chcę Breakfast, Afternoon czy Evening, z kofeinš czy bez, a może z miętš czy waniliš. Czasami ogarnia mnie tęsknota nie tylko za okresem, gdy wybór był ograniczony na przykład do mięsa z koœciš lub bez koœci – z nienazwanego zwierzęcia, twarogu za 12 albo 24 zł, chleba dzisiejszego lub wczorajszego – ale też gdy w ogóle nie było wyboru. Dobrze ilustruje to przykład mojej ciotki w Czeboksarach (kiedyœ w Zwišzku Sowieckim), która znalazła się tam w 1944 r. po obozie, bezzębna, i chciała zamówić sztucznš szczękę. Dentysta (a może po prostu miejscowy œlusarz) wpakował jej coœ do ust i gdy ona nieœmiało powiedziała, że nie pasuje, on zdziwiony i zirytowany powiedział: „Nie nrawitsa? Niet problema, slieduszczij wazmiot" („Nie podoba się? Nie szkodzi, następny weŸmie").

Wolnoœci! (przez małe w) – na jakie to manowce nas wyprowadziłaœ!

PLUS MINUS


Prenumerata sobotniego wydania „Rzeczpospolitej”:


prenumerata.rp.pl/plusminus


tel. 800 12 01 95

ródło: Plus Minus

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL