Sądy ignorują wyrok TK w sprawie opłat handlowych innych niż marża

aktualizacja: 06.12.2015, 09:29
Foto: Fotorzepa, Jerzy Dudek

Sądy powszechne ignorują wyrok TK w sprawie opłat handlowych innych niż marża z Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 20/12 z 16.10.2014 w sprawie konstytucyjności art. 15 ust. 1 pkt 4 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, uznający pobieranie tzw. „opłat półkowych" za czyn nieuczciwej konkurencji dawał pewne nadzieje na zmianę orzecznictwa sądów powszechnych, bardzo niekorzystnego dla przedsiębiorców stosujących jakiekolwiek opłaty handlowe inne niż marża. Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów powszechnych, powołującego wprost wspomniane orzeczenie Trybunału, w znacznym stopniu pokazuje jednak, że nadzieje te były co najmniej przedwczesne. Jak bowiem wskazuje przegląd udostępnionych na portalu orzecznictwa sądów powszechnych wyroków sądów odwołujących się wprost do orzeczenia Trybunału, SK 20/12, nie wpłynęło ono znacząco na sposób rozumienia przez sądy powszechne 15 ust. 1 nr 4 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i sądy sztywno trzymają się wytyczonych wcześniej linii orzeczniczych.

Wyrok trybunału: Zakaz opłat dodatkowych konstytucyjny, ale...

Trybunał na samym początku swojego wyroku zaznaczył, że przedmiotem jego kontroli będzie wyłącznie zgodna z Konstytucją wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 4 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Zwracając uwagę na fakt, że zakaz opłat innych niż marża stanowi ingerencję w konstytucyjną wolność działalności gospodarczej, TK zaznaczył dalej, że może być on uzasadniony wyłącznie jeżeli będzie spełniał wymogi proporcjonalności. Trybunał ocenił pozytywnie przydatność art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. , oraz jego niezbędność w zapewnianiu prawidłowego funkcjonowania gospodarki rynkowej, stawiając jednocześnie określone wymogi odnośnie jego stosowania na etapie analizy proporcjonalności sensu stricto. Na tym etapie TK zaznaczył jasno m. in., że zakaz „opłat półkowych" jest konstytucyjny ponieważ: (a) nie oznacza bezwzględnego zakazu pobierania wszelkich opłat dodatkowych, lecz ogranicza się tylko do tych, które utrudniają dostęp do rynku (zatem nie każda dopłata dodatkowa skutkuje utrudnieniem dostępu do rynku); (b) sąd stosując art. 15 ust.1 pkt 4 u.z.n.k. musi każdorazowo wykonać szczegółowy test, badający przede wszystkim, czy opłaty dodatkowe (i) zostały zastrzeżone już na etapie zawierania umowy; (ii) czy zostały od początku sprecyzowane; (iii) czy pobierano je w sposób transparentny; (iv) czy zastrzeżono je z mocą wsteczną; (v) czy zastrzeżono je w zamian za świadczenia wzajemne; (vi) czy zastrzeżono je w sposób proporcjonalny. Ponadto TK stwierdził, że zakaz „opłat półkowych" spełnia wymogi konstytucjonalności, ponieważ (c) nie istnieje domniemanie nieekwiwalentności świadczeń; (d) sąd każdorazowo powinien badając charakter opłat uwzględniać aktualny stan wiedzy ekonomicznej i ich faktyczny wpływ na konkurencyjność; (e) co do zasady dozwolone są porozumienia o odpłatne o świadczenie usług dodatkowych; (f) ciężar udowodnienia nielegalności opłat dodatkowych obciąża na zasadach ogólnych stronę dochodzącą roszczeń, w szczególności zaś nie istnieje żadne domniemanie co do niedozwolonego charakteru opłat handlowych innych niż marża.

Artykuł dostępny tylko dla prenumeratorów "Rzeczpospolitej"

Zamów subskrypcję TANIEJ O VAT
i czytaj bez ograniczeń!

Kup teraz
Żródło: rp.pl

Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętę digitalizację, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Media SA. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Media SA lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami "Regulaminu korzystania z artykułów prasowych" [Poprzednia wersja obowiązująca do 30.01.2017]. Formularz zamówienia można pobrać na stronie www.rp.pl/licencja.

POLECAMY

KOMENTARZE