Dlatego zaproponowana przez Zbigniewa Ziobrę reforma prawa karnego, zmierzająca do jego zaostrzenia, nie zaskakuje. Minister już 11 lat temu forsował mocne zaostrzenie kodeksu, jednak przerwanie kadencji PiS pokrzyżowało jego plany – praktycznie na finiszu.
Teraz wraca do starych pomysłów, choć trzeba przyznać, że ograniczył ładunek populizmu. Podwyższenie kar za najcięższe przestępstwa z 25 do 30 lat, przy jednoczesnym zwiększeniu elastyczności orzeczniczej sędziów, wydaje się dobrym rozwiązaniem. Postulowanym zresztą od lat przez samych sędziów. Dziś są ograniczeni do stosowania kar 5, 12, 15, 25 lat i dożywocia za ciężkie przestępstwa. Po zmianach bardziej elastycznie określą, jak surowa ma być kara, czy będzie to np. 16, 19 czy 21 lat za brutalny gwałt.
Z drugiej strony Ziobro chce wprowadzić karę bezwzględnego dożywocia, co musi budzić kontrowersje, na przykład związane z kreowaniem postaw skazanych. Pozbawianie jakichkolwiek szans na wyjście na wolność, nawet po kilkudziesięciu latach, jest de facto zawoalowaną karą śmierci i w żaden sposób nie skłania do poddania się resocjalizacji.
Pozytywnie należy ocenić zmianę w przepisach dotyczących gwałtów – dość niskie kary za tak okrutne przestępstwa mogły bulwersować – a także przestępstw gospodarczych i internetowych. W Polsce ze względu na niż demograficzny i emigrację pospolita przestępczość spada, państwo jednak słabo radzi sobie z przestępstwami dokonanymi z użyciem nowych technologii czy transakcji finansowych.
Dziwi natomiast wprowadzenie krótkich kar bezwzględnego więzienia: miesiąca, a nawet 15 dni. Założenie, że uda się przestraszyć drobnego przestępcę tym, że za występek trafi za kraty, poznając przez chwilę realia zakładu karnego, jest dość ryzykowne. Nie ma żadnych wątpliwości, że polskie więzienia nie radzą sobie z resocjalizacją, a często przestępcy wychodzą z nich jeszcze bardziej zdeprawowani. Dlatego można mieć wątpliwości, czy zetknięcie się nowicjusza z twardym światem przestępczym będzie miało zbawienne skutki. Abstrahując już od wysokich kosztów krótkiego pobytu skazanego za kratami. A poniesie je podatnik. Czy pożyteczniejsze i tańsze, a przede wszystkim skłaniające do bardziej filozoficznego spojrzenia na swoje życie, nie są jednak prace społeczne jako forma odbywania kary?
