Kryteria ustalania kosztów przejazdu niepełnosprawnego dziecka i jego opiekuna do szkoły lub przedszkola zostaną określone w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej. Uwzględni ono rodzaj niepełnosprawności, odległość miejsca zamieszkania od szkoły, miejsce pracy opiekuna i środek transportu. Taką zmianę w prawie oświatowym przewiduje projekt senackiej nowelizacji.
Obecnie gmina ma obowiązek albo zapewnić niepełnosprawnym dzieciom bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższego przedszkola lub szkoły, albo zwrócić koszty przejazdu dziecka i opiekuna. Zasady zwrotu określa umowa wójta (burmistra, prezydenta miasta) z rodzicami. Przepisy nie przewidują jednak kryteriów określania wysokości tego zwrotu. W rezultacie w poszczególnych gminach zwraca się je w różnej wysokości, niekiedy odbiegającej od rzeczywistych.
Senacki projekt dostosowuje przepisy do postanowienia TK z 17 października 2017 r. (S 1/17). Jak podkreśla projektodawca, zaproponowany przepis pozwoli ustalać koszty inaczej, gdy rodzic dowozi dziecko do placówki leżącej na trasie jego przejazdu z domu do pracy, a inaczej kiedy zmuszony jest w tym celu wydłużyć trasę przejazdu albo wręcz wyruszyć w osobną podróż z domu do szkoły. Szczególnie będzie można też traktować sytuacje, gdy w celu dowozu dziecka rodzic używa innego samochodu, który np. spala więcej paliwa. Odpowiednio będzie można potraktować przypadki, gdy dziecko dowożone jest przez osobę inną niż opiekun. Zdaniem projektodawcy będą mogły być zwracane również koszty dostosowania pojazdu do potrzeb niepełnosprawnego dziecka.
Zgodnie z art. 24 konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami Polska jest zobowiązana do zapewnienia takim osobom prawa do edukacji bez dyskryminacji i na zasadzie równości. Zapewnienie dojazdu do szkół uczniom z niepełnosprawnościami jest realizacją tego prawa.
Według przepisów oświatowych obowiązkiem gminy jest zwrot kosztów przejazdu ucznia z niepełnosprawnościami i jego opiekuna do szkoły na zasadach określonych w umowie między organem gminy a rodzicami, jeżeli to oni zapewniają dowożenie i opiekę. Przepisy nie precyzują jednak, czy gmina ma zwracać pieniądze za dwa kursy dziennie czy za cztery. O tym, że samorząd ma oddać również za przejazd opiekunów, rozstrzygały więc sądy. Dzięki rozporządzeniu ma już nie być takich wątpliwości.
