Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Mundurowi

Kto zapłaci za mobbing funkcjonariuszce straży granicznej?

Fotorzepa, Łukasz Solski Łukasz solsk solsk
Dla odpowiedzialnoœci Skarbu Państwa, wystarczy zwišzek między działaniami podjętymi przez funkcjonariusza w ramach jego służby (wykonywaniem władzy publicznej), a szkodš wyrzšdzonš osobie trzeciej.

- Funkcjonariuszka Straży Granicznej odeszła ze służby na własnš proœbę ze względu na szykany ze strony przełożonego (mobbing i molestowanie). Czy mimo, że nie wišzał jej z zatrudniajšcš jednostkš stosunek pracy może liczyć, podobnie jak zatrudnione na podstawie kodeksu pracy osoby, na stosownš rekompensatę?

Tak, choć na innej podstawie prawnej. Pracownicy zatrudniani na podstawie kodeksu pracy, którzy zostali poszkodowani wskutek mobbingu lub dyskryminacji, której przejawem może być m.in. molestowanie także seksualne mogš dochodzić od pracodawcy roszczeń odszkodowawczych. W szczególnoœci mogš się domagać finansowego zadoœćuczynienia za doznanš krzywdę, jeżeli wskutek mobbingu doznali rozstroju zdrowia, lub odszkodowania w razie rozwišzania z powodu mobbingu umowy o pracę. Takich regulacji nie ma w ustawie o Straży Granicznej.

Jednak, jak uznał Sšd Okręgowy w Lublinie rozpatrujšcy podobnš sprawę, w której funkcjonariuszka SG swoje roszczenia również wywodziła z czynów bezprawnych, noszšcych znamiona molestowania seksualnego i mobbingu, których dopuœcił się wobec niej jej przełożony, (wyrok z 3 kwietnia 2013 r. VII P 7/12), choć z uwagi na łšczšcy funkcjonariuszkę z jednostkš stosunek administracyjnoprawny, do jej roszczeń nie majš zastosowania przepisy kodeksu pracy, niemniej funkcjonariuszom mundurowym przysługuje droga sšdowa w sprawach dotyczšcych m.in. naruszenia dóbr osobistych. Funkcjonariusz podobnie jak pracownik, ma, bowiem prawo do ochrony w miejscu wykonywania swoich obowišzków służbowych, a jednostka zatrudniajšca ma obowišzek stworzyć takie warunki wykonywania obowišzków, aby do takich naruszeń nie dochodziło. W przypadku powstania naruszenia, jednostka ta ponosi odpowiedzialnoœć za reprezentujšce jš osoby, nawet pomimo braku odpowiednich zapisów w akcie prawnym regulujšcym stosunek służbowy funkcjonariusza. W rezultacie sšd ten zasšdził na rzecz byłej funkcjonariuszki zadoœćuczynienie z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych.

Podobne stanowisko zajšł SA w Lublinie w wyroku z 10 paŸdziernika 2013 r. (III APa 7/13). W uzasadnieniu tego wyroku SA zwrócił uwagę, że w takiej sytuacji odpowiedzialnoœć Skarbu Państwa wynika z faktu, że sprawca naruszeń dóbr osobistych był funkcjonariuszem Skarbu Państwa i dopuœcił się czynów godzšcych w te dobra w zwišzku z wykonywanymi obowišzkami służbowymi. Jak podkreœlił, odpowiedzialnoœć Skarbu Państwa w takiej sytuacji przewiduje kodeks cywilny w art. 417 § 1, zgodnie, z którym za szkodę wyrzšdzonš przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialnoœć Skarb Państwa lub jednostka samorzšdu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonujšca tę władzę z mocy prawa.

Jednoczeœnie w przypadku funkcjonariuszy Straży Granicznej, odpowiedzialnoœć Skarbu Państwa za szkody wyrzšdzone przez funkcjonariusza przy wykonywaniu obowišzków służbowych, przewiduje wprost art. 9 ust. 1 ustawy z 7 maja 1999 r. o odpowiedzialnoœci majštkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, (...). Przepis ten stanowi, że w razie wyrzšdzenia szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza przy wykonywaniu obowišzków służbowych, wyłšcznie obowišzany do naprawienia szkody, na zasadach okreœlonych przepisami Kodeksu cywilnego, jest Skarb Państwa reprezentowany przez organ lub jednostkę, w których funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrzšdzenia szkody.

Dla odpowiedzialnoœci Skarbu Państwa, tak na gruncie art. 417 § 1 kc, jak też w œwietle ww. ustawy z 7 maja 1999 r., wystarczy, więc przyjęcie istnienia zwišzku między działaniami podjętymi przez funkcjonariusza w ramach jego służby (wykonywaniem władzy publicznej), a szkodš. Zdaniem SA bez znaczenia jest tu fakt, że podejmowane przez przełożonego funkcjonariuszki czynnoœci bezprawne wykraczały poza zakres jego obowišzków i poza zakres działalnoœci służby państwowej. Oczywistym jest, bowiem, że popełnianie czynów bezprawnych nie należy do obowišzków żadnego przełożonego, jak też nie jest celem funkcjonowania Straży Granicznej, niemniej przełożony funkcjonariuszki dokonywał ich w miejscu i w czasie pełnienia służby, wykorzystujšc pełnione stanowisko. Odpowiedzialnoœć Skarbu Państwa jest, więc prostš konsekwencjš stwierdzonych w tej sprawie faktów.

podstawa prawna: Art. 9 ustawy z 7 maja 1999 r. o odpowiedzialnoœci majštkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Biura Ochrony Rzšdu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego (tekst jedn. DzU z 2015 r. poz. 620 ze zm.)

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL