Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Mieszkaniowe

Dane z ksišg wieczystych. Handlujš, bo prawo pozwala

Grzegorz Sibiga z Polskiej Akademii Nauk, adwokat z kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy.
Rzeczpospolita, Dominik Pisarek
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece nie ustanawia jakiegokolwiek ograniczenia jawnoœci księgi.

Rz: Prywatnym portalom wolno wykorzystywać dane z ksišg wieczystych w celach czysto zarobkowych?

Grzegorz Sibiga z Polskiej Akademii Nauk, adwokat z kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy: Dziœ nie występujš w prawie żadne zakazy w tym zakresie, wręcz odwrotnie. Ustawa o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego przyznaje każdemu prawo do używania w celach komercyjnych w swoich produktach i usługach informacji posiadanych przez jednostki sektora finansów publicznych. Sš nimi wszystkie informacje będšce w dyspozycji tych jednostek, w tym również zawarte w rejestracjach publicznych takich jak księgi wieczyste.

Wprawdzie prawo do ponownego wykorzystywania podlega ograniczeniu, gdy informacja jest tajna na mocy ustawy szczególnej. Jednak ustawa o księgach wieczystych i hipotece nie tylko nie przewiduje tajnoœci, ale też wprowadza zasadę jawnoœci księgi wieczystej i możliwoœć jej przeglšdania przez każdego zainteresowanego w systemie teleinformatycznym poprzez numer księgi.

Na rynku działajš portale zarejestrowane na Seszelach, które pozwalajš wyszukać księgi również po adresie. Tymczasem polskie prawo zezwala na to tylko okreœlonym instytucjom, np. sšdom. Nie jest to łamanie prawa?

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece nie ustanawia jakiegokolwiek ograniczenia jawnoœci księgi ani choćby ograniczonego zakazu wykorzystywania informacji z niej pochodzšcej. Okreœla jedynie tryb internetowego pozyskiwania informacji, który przewiduje techniczne ułatwienia w dostępie dla niektórych instytucji, takich jak sšdy czy prokuratura. Dla wszystkich innych zainteresowanych pozostawia się przeglšdanie ksišg w internecie po numerze. Tak nie ustanawia się poufnoœci informacji, bowiem to tylko wyznaczenie sposobu dostępu do niej. Jeżeli zainteresowany jest w stanie za pomocš nowych technologii masowo pozyskać informacje poprzez wyszukiwarkę, to póŸniej, korzystajšc z prawa do ponownego wykorzystywania, może tworzyć nowe usługi informacyjne, chyba że ustawa mu tego wprost zabrania. W tym przypadku ustawa mu jednak tego nie zabrania.

Czyli pobieranie na masowš skalę danych przez roboty internetowe jest legalne?

Zasadniczo tak, ponieważ prawo do ponownego wykorzystywania obejmuje tzw. maszynowy pobór i odczyt danych, w którym bez udziału człowieka informacje sš automatycznie i masowo pobierane z systemu podmiotu publicznego i zapisywane w nowych strukturach. Co ciekawe, polska ustawa przyznała to prawo każdemu, czyli korzystać z niego może przedsiębiorca majšcy siedzibę w dowolnym państwie œwiata.

W przypadku ksišg wieczystych nie oznacza to, że jest to rozwišzanie zasługujšce na aprobatę. Wydaje się, że po prostu nie przemyœlano konsekwencji obowišzywania przepisów o ponownym wykorzystywaniu dla ksišg wieczystych. W praktyce obecna sytuacja negatywnie wpływa także na prawo do ochrony danych osobowych osób, które znajdujš się w księdze wieczystej.

Przepisy o ochronie danych osobowych zobowišzujš administratora danych, którym jest m.in. podmiot zarzšdzajšcy portalem, do poinformowania każdej osoby fizycznej, której dane zebrał z systemu teleinformatycznego. Takiej osobie przysługujš uprawnienia wobec administratora, które powinny skutkować zaprzestaniem przetwarzania jej danych osobowych.

Jednak prowadzšcy portale unikajš tych obowišzków, zakładajšc swoje przedsiębiorstwa poza Polskš, a nawet poza Uniš Europejskš, w której harmonizowane sš zasady ochrony danych osobowych. W takim wypadku nie obowišzujš polskie przepisy o ochronie danych osobowych, chyba że wykażemy, że œrodki techniczne służšce do przetwarzania danych znajdujš się na terytorium naszego kraju. Jednoczeœnie ci sami przedsiębiorcy korzystajš z powszechnego prawa do ponownego wykorzystywania informacji.

Mamy więc lukę w prawie.

Przepisy nie zostały dostosowane do rozwoju nowych technologii. Prawna zasada jawnoœci ksišg wieczystych ma bardzo długš, jeszcze przedwojennš tradycję i ma duże znaczenie w obrocie. Jednak w epoce przedinformatycznej sposób ujawniania ksišg faktycznie ograniczał negatywne konsekwencje ich dostępnoœci. Osoba zainteresowana treœciš księgi wieczystej musiała bowiem jš przeglšdać w siedzibie sšdu, w godzinach jego urzędowania. Nowe technologie zmieniły rozumienie jawnoœci formalnej. Skoro księgi sš dostępne w internecie przez całš dobę, to każdy ma do nich dostęp i może je o każdej porze pobierać, używajšc także mechanizmów zapewniajšcych maszynowy pobór i odczyt danych.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL