Transfer wielkiej kolekcji

– Głęboko się zastanawialiśmy, jaki klucz zastosować do tej przestrzeni i kolekcji. Doszliśmy do wniosku, że najważniejszy jest odbiorca, który do sztuki współczesnej często podchodzi z pewną nieufnością, a nawet niechęcią, dyktowaną obawą przed niezrozumieniem – mówi „Rzeczpospolitej" Barbara Banaś, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego we Wrocławiu. – Staramy się więc przybliżyć rozwój i ewolucję sztuki współczesnej, pokazać, jak zmienia się jej status, kategoria piękna, pojęcie obrazu. Nie wprowadzamy radykalnych zmian w dotychczasowym chronologiczno-problemowym układzie ekspozycji i pokazaniu najważniejsze dla tej kolekcji postaci. Szanujemy decyzje i wybory poprzedniego dyrektora i kuratora zbiorów współczesnych Mariusza Hermansdorfera, który nadał kolekcji charakterystyczny rys i profil, będący jej atutem.

W nowej ekspozycji będzie więc miejsce dla klasyków: Tadeusza Kantora, Marii Jaremy, Tadeusza Brzozowskiego, Jerzego Tchórzewskiego czy Władysława Hasiora i Jana Lebensteina (obaj mają wszechstronną, bardzo ciekawą prezentację swej sztuki). Chociaż prezentacja rozpoczyna się od drugiej połowy lat 40. (punktem startowym jest krakowska Wystawa Sztuki Nowoczesnej w 1948), nie zabraknie odwołań do artystów XX-lecia międzywojennego: Witkacego, Chwistka, Strzemińskiego, pokazujących, że ich teorie miały wpływ na rozwój także sztuki powojennej.

Różne nurty

Najbardziej reprezentatywny zbiór pochodzi z lat 50., 60. i 70. Zobaczymy więc sztukę koloryzmu, socrealizmu, malarstwo czasu odwilży, ruch informel i malarstwo materii, abstrakcję i figurację oraz wyjście poza kanon obrazu w stronę sztuki konceptualnej i kontrkultury lat 70. W ogólnopolski pejzaż w znaczący sposób wpisuje się także środowisko wrocławskie, m.in. przez twórczość Eugeniusza Geta-Stankiewicza, Jana Jaromira Aleksiuna, Jana Sawki. Pokazana zostanie również sztuka stanu wojennego i po przełomie 1989 roku do najnowszej: Mirosława Bałki, Pawła Althamera, Katarzyny Kozyry, Joanny Rajkowskiej, Jakuba Juliana Ziółkowskiego. Ekspozycja, starając się oddać pluralizm sztuki współczesnej, jednocześnie wydobywa indywidualności.

– Wystawy stałej nie traktujemy jako zamkniętej. Nie przywiązujemy się do jednego projektu prezentacji, lecz zakładamy, że z czasem będzie się ona zmieniała. W miarę możliwości w ciągu roku zamierzamy wymieniać obiekty, aby umożliwić widzom oglądanie i innych dzieł z naszej ogromnej kolekcji, której nie da się pokazać w całości – zapowiada Barbara Banaś.

W Pawilonie Czterech Kopuł jest też całe skrzydło przeznaczone na wystawy czasowe. Pierwsza, zatytułowana „Summer rental+3", zostanie otwarta 21 sierpnia i na pewno będzie bezprecedensowym wydarzeniem. – To bardzo ważna międzynarodowa wystawa w programie wizualnym ESK – mówi Michał Bieniek. – Zaprezentujemy na niej 49 prac ze słynnej kolekcji dr. Ericha Marxa, częściowo zdeponowane w Hamburger Bahnhof w Berlinie, a częściowo pozostające w jego zbiorach prywatnych. Starania o ich udostępnienie zaczęliśmy przed dwoma laty. Tytuł pochodzi od dzieła Roberta Rauschenberga. Zobaczymy też m.in. prace Andy,ego Warhola i Keitha Haringa, bo kolekcjonera interesuje szczególnie artystyczna scena nowojorska, jak i wybitnych przedstawicieli sztuki niemieckiej: Josepha Beuysa i Anselma Kiefera. Poznamy także tajniki powstawania tej kolekcji.