Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kosmos

Zbyt jasne niebo

Ekspozycja na nocne œwiatło może prowadzić do zaburzeń snu i metabolizmu
123RF
Œwiatłem zanieczyszczone jest 96,8 proc. nieba nad Polskš. Model i interaktywnš mapę tego “zaœmiecenia” tworzš naukowcy z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Zanieczyszczenie œwietlne to wyemitowane w złym kierunku œwiatło, padajšce nie na zamierzony cel, na przykład na chodnik, ulicę, ale również na œciany budynków, drzewa, trawniki. 60 proc. œwiatła z typowych, nieosłoniętych lamp jest wysyłane w niewłaœciwš stronę. Takie œwiatło jest rozpraszane w atmosferze i powoduje jej „œwiecenie", łunę miejskš.

Sztuczne œwiatło zaburza gospodarkę hormonalnš, zwłaszcza wytwarzanie melatoniny odpowiedzialnej za synchronizację wewnętrznego zegara biologicznego. Ekspozycja na nocne œwiatło może prowadzić do zaburzeń snu, metabolizmu - w efekcie do otyłoœci, zaburzeń nastroju, depresji, a nawet zwiększyć ryzyko wystšpienia nowotworu.

Zanieczyszczenie œwiatłem to także problem dla dzikich zwierzšt. Niektóre ptaki i owady zwabione œwiatłem zostajš uwięzione w „strefach œwiatła", kršżšc wokół lamp tak długo, aż padajš z wyczerpania. Sztuczne œwiatło zaburza system nawigacji i orientacji zwierzšt migrujšcych. Dla wielu gatunków oœwietlone drogi stajš się barierami nie do pokonania.

Na podstawie danych satelitarnych naukowcy szacujš, że niebo zanieczyszczone œwiatłem występuje nad 18 proc. lšdów na Ziemi, na których zamieszkuje 63 proc. ludnoœci planety. W Europie 66 proc. ludnoœci żyje pod zaœmieconym œwiatłem nocnym niebem. W Polsce zanieczyszczone œwiatłem jest 96,8 proc. nieba.

Naukowcy z Centrum Badań Kosmicznych PAN zbadajš zróżnicowanie zaœmiecenia nocnego nieba w Polsce. Przygotujš interaktywnš mapę oraz model komputerowy wyliczajšcy jasnoœć nocnego nieba. Dzięki temu można będzie modelować rozprzestrzenianie tego zjawiska oraz okreœlić jasnoœć nieba w każdym miejscu w Polsce. Będzie można sprawdzić co by było, gdyby na jakiejœ ulicy zmienić oœwietlenie.

Pierwsze mapy eksperymentalne dla Warszawy, Trójmiasta, Wrocławia, Poznania powstanš za dwa lata.

-pap, nauka w Polsce

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL