Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Konflikt izraelsko-palestyński

"Wojna o Jerozolimę trwa już 70 lat"

AFP
- Jerozolima była stolicš starożytnego Izraela, gdzie mieœciła się œwištynia starożytnych Hebrajczyków. Z kolei dla muzułmanów jest trzecim – po Mekce i Medynie – miastem œwiętym - mówi dr hab. Wiesławem Lizakiem, ekspertem ds. Bliskiego Wschodu z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW.

Rzeczpospolita: Równo 70 lat temu rozpoczęła się bitwa między Izraelem a Jorda- niš o Stare Miasto Jerozolimy. Jakie było jej znaczenie?

Dr hab. Wiesław Lizak: Była ona jednym z elementów I wojny izraelsko-arabskiej, choć jej istotš było symboliczne znaczenie miasta, które jest œwięte dla wyznawców zarówno judaizmu, islamu, jak i chrzeœcijaństwa. W listopadzie 1947 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję dotyczšcš podziału Palestyny na państwo żydowskie i arabskie, w ramach której przewidywano, że Jerozolima będzie odrębnš jednostkš terytorialnš, niewchodzšcš w skład żadnego z tych dwóch państw, a będšcš pod kontrolš Rady Powierniczej ONZ. Jednak I wojna izraelsko-arabska przekreœliła te plany. Wtedy zaczšł się też problem statusu Jerozolimy. Stare Miasto zostało w maju 1948 r. zajęte przez Jordańczyków, a Jerozolima ostatecznie podzielona na dwie częœci. Jednak w 1967 r., w wyniku wojny szeœciodniowej, miasto zostało w całoœci zajęte przez Izrael. W 1980 r. parlament izraelski przyjšł ustawę, na mocy której ostatecznie wcielił Wschodniš Jerozolimę. Pogwałcił w ten sposób postanowienia rezolucji palestyńskiej z 1947 r.

Problem do dziœ nie został rozwišzany. W poniedziałek, czyli w dniu przeniesienia amerykańskiej ambasady do Jerozolimy, doszło do starć, w wyniku których zginęło 60 Palestyńczyków, a blisko 2 tysišce zostało rannych.

Problem wykracza poza spór terytorialny. Jest zakorzeniony w emocjach, religii, kulturze i historii. Jerozolima była stolicš starożytnego Izraela, gdzie mieœciła się œwištynia starożytnych Hebrajczyków. Z kolei dla muzułmanów jest trzecim – po Mekce i Medynie – miastem œwiętym. Dlatego w trakcie wojny izraelsko-arabskiej przede wszystkim Jordania usiłowała zajšć Wschodniš Jerozolimę. Pozwoliło to rzšdzšcym w tym kraju Haszymidom odzyskać status strażnika œwiętych miejsc islamu, który utracili na rzecz Arabii Saudyjskiej.

W latach 90., w trakcie negocjacji pokojowych, zrodziła się inicjatywa izraelskich i arabskich kół pozarzšdowych, której celem było zakończenie konfliktu. Proponowano rozszerzenie granic Wschodniej Jerozolimy na sšsiednie obszary wiejskie, na których zostałyby zlokalizowane jednostki administracyjne państwa palestyńskiego. Ale w zwišzku z zerwaniem rozmów pokojowych pomysł nie został zrealizowany.

—rozmawiał Łukasz Lubański

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL