Komercyjne

Rekord: tyle biur firmy jeszcze nie oddały

Atrium 2 w Warszawie i towarzyszący mu mural – najemcy muszą mieć także ciekawy widok z okien biura. Deweloper budynku zapowiada przyśpieszenie: chce zacząć budować w tym roku sześć razy więcej niż w 2016 r.
MATERIAŁY PRASOWE
800 tys. mkw. powierzchni biurowych wybudowali w 2016 r. deweloperzy. To rekordowy wynik w historii rynku w Polsce. Skanska zapowiada jednak przyśpieszenie: chce zacząć budować sześć razy więcej niż w 2016 r.

– Miniony rok był czasem największej aktywności deweloperów. Do użytku oddali o jedną czwartą więcej biur niż rok wcześniej – podkreśla Mateusz Polkowski, dyrektor Działu Badań Rynku i Doradztwa w firmie JLL.

Z jego wyliczeń wynika, że w 2016 r. zasoby biurowe w kraju przekroczyły 9 mln mkw., a w stolicy – 5 mln mkw.

– Ale rok 2016 był wyjątkowy nie tylko pod względem ilości nowej powierzchni, która pojawiła się na warszawskim rynku, ale także dlatego, że oddano do użytku dwie wieże: Warsaw Spire oraz Q22 – dodaje ekspert JLL.

Na głównych rynkach biurowych – poza stolicą – firmy ukończyły obiekty o łącznej powierzchni ok. 400 tys. mkw. Największe z nich to Business Garden I we Wrocławiu, Tryton Business House w Gdańsku, Maraton I & II w Poznaniu, University Business Park II w Łodzi, Pegaz we Wrocławiu, C200 w Gdańsku oraz O3 Business Campus I w Krakowie.

– Deweloperzy nie zwalniają tempa. W budowie jest ok. 1,4 mln mkw. biur. Najwięcej powierzchni powstaje dziś w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu oraz Trójmieście. Warto zauważyć, że w 2017 r. Kraków przekroczy próg miliona mkw. biur jako drugie miasto po stolicy. Z kolei w Trójmieście zostanie oddany do użytku najwyższy biurowiec północnej Polski – Olivia Star w Gdańsku – opowiada Mateusz Polkowski.

Nie tylko podaż, ale i popyt na biura utrzymywał się na bardzo wysokim poziomie. Chociaż nie udało się pobić historycznego rekordu z 2015 r., to – jak podkreślają agenci z JLL – ilość wynajętej powierzchni biurowej w ubiegłym roku była większa niż w 2014 r.

Do końca września 2016 r. najemców znalazło ponad 930 tys. mkw.; dla porównania w całym 2014 r. ponad 1 mln mkw. Oznacza to, że 2016 r. będzie drugim najlepszym rokiem pod względem aktywności najemców w historii polskiego rynku.

Ile jest dziś pustych biur? Współczynnik pustostanów w Polsce na koniec III kwartału 2016 r. wyniósł 6,3 proc. w Krakowie, 10,2 proc. we Wrocławiu, 12 proc. w Trójmieście i 15,5 proc. w Katowicach. Natomiast w Warszawie jest to 14,6 proc. – podaje JLL.

Skanska i wielkie plany

Czy deweloperzy biur nie boją się konkurencji? Na jakie miasta stawiają w tym roku?

– Założyliśmy, że już za trzy lata – do 2020 r. – biznes deweloperski powinien generować połowę dochodu całej grupy Skanska na świecie. Dla Polski, jako jednej z najważniejszych lokalizacji biurowych grupy Skanska, oznacza to znaczne przyspieszenie – mówi Ewelina Kałużna, dyrektor ds. wynajmu i zarządzania portfelem budynków odpowiedzialna za Polskę w Skanska Property Poland.

Firma ta podaje, że na siedmiu rynkach w Polsce ma dziś ponad 95 tys. mkw. biur w trakcie realizacji, z których ponad 80 tys. chce ukończyć w tym roku. – Oddamy Nową Fabryczną w Nowym Centrum Łodzi, pierwszy etap kompleksu biurowego High5ive w Krakowie, Green2Day w sercu Wrocławia i wpisujący się w krajobraz biznesowej Woli w Warszawie pierwszy budynek Generation Park – wylicza Ewelina Kałużna.

Skanska planuje rozpoczęcie nowych inwestycji na sześciu z siedmiu rynków, na których jest obecna. Zapowiada m.in. ogromny projekt w centrum Poznania.

– Możliwe, że wystartujemy z budową łącznie ponad 200 tys. mkw. nowej powierzchni biurowej. To niemal sześć razy więcej niż w roku 2016. Uważnie obserwujemy też ofertę najlepszych gruntów – opowiada Kałużna. – Uważamy, że popyt na powierzchnie biurowe najwyższej klasy utrzyma się na wysokim poziomie.

Torus zaskoczy

Także Maciej Brożek, pełnomocnik ds. rozwoju w trójmiejskiej firmie Torus, uważa, że biurowy biznes będzie się rozwijał dobrze.

– Przede wszystkim w Trójmieście, choć nie tylko, dostrzegamy możliwości dalszego rozwoju i realizacji kolejnych inwestycji w segmencie biurowym. Rynek wysyła nam dwa pozytywne sygnały. Pierwszy to napływ kolejnych inwestorów i tworzenie nowych miejsc pracy, a co za tym idzie – nowe procesy i kompetencje, często unikatowe. Drugi, także nie do przecenienia, to rozwój obecnych już w Trójmieście firm – podkreśla.

I podaje przykłady: np. State Street Bank w ciągu niespełna roku zatrudnił blisko 700 osób i na tym nie poprzestaje.

– Kolejne firmy, obecne już w regionie od dłuższego czasu, także planują ekspansję, chociażby Lufthansa Systems Poland. W ubiegłym roku firma Intel ogłosiła przeniesienie do Trójmiasta kolejnych istotnych procesów z Rosji i Czech, znacząco powiększając tutaj swój hub kompetencyjny. Decyzję o strategicznym rozwoju w Trójmieście podjęła też Nordea IT, dalszą ekspansję planuje Thomson Reuters. To wszystko są bardzo ważne dla nas sygnały. Są klienci i zapotrzebowanie, więc budujemy – opowiada Maciej Brożek.

Ale zwraca uwagę, że najemcy są coraz bardziej wymagający. Projekty biurowe muszą więc być coraz lepsze, oferować więcej usług i udogodnień.

– W naszym przypadku każdy kolejny etap Alchemii posiada jakieś unikatowe rozwiązania. We wrześniu tego roku oddamy do użytku budynek Argon, a w planach jest już czwarty etap kompleksu. W perspektywie mamy również dwie bardziej kameralne inwestycje – wymienia przedstawiciel Torusa. – Biznes podąża tam, gdzie inni odnoszą wyraźne sukcesy, i Trójmiasto zdecydowanie jest takim miejscem, zwłaszcza że coraz większe znaczenie zyskuje też bezkonkurencyjna tutaj jakość życia – dodaje Maciej Brożek.

Opinia

Paweł Skałba, partner, Colliers International

Ze względu na dużą aktywność deweloperów poziom dostępnej powierzchni biurowej będzie nadal rósł. Trend ten utrzyma się w następnych kwartałach w większości głównych miast w kraju.

Warunki najmu powierzchni biurowych w najbliższym czasie pozostaną stabilne. Jednak w dłuższej perspektywie – szczególnie na rynkach, na których firmy budują najwięcej – będziemy obserwować spadek średnich stawek czynszów bazowych.

Właściciele budynków już oferują coraz bogatsze pakiety zachęt dla najemców, co przekłada się na coraz niższy poziom stawek efektywnych czynszów. —gb

Źródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL