Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Czy trzeba czekać na stanowisko zwišzku zawodowego przed zwolnieniem pracownika

123RF
Tylko „zwykłego" pracownika można zwolnić, mimo braku odpowiedzi ze strony reprezentujšcej go organizacji zwišzkowej. Jeœli chodzi o działaczy zwišzkowych, pracodawca musi czekać na to stanowisko do skutku.

Jeœli chodzi o szczególnie chronionych działaczy zwišzkowych, to zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 23 maja 1993 r. o zwišzkach zawodowych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 1881) pracodawca bez zgody zarzšdu zakładowej organizacji zwišzkowej nie może:

1) wypowiedzieć ani rozwišzać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałš zarzšdu jego członkiem lub z innym pracownikiem będšcym członkiem danej zakładowej organizacji zwišzkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonujšcej za pracodawcę czynnoœci w sprawach z zakresu prawa pracy,

2) zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyœć pracownika, o którym mowa w pkt 1 – z wyjštkiem, gdy dopuszczajš to odrębne przepisy.

Przy czym ta ochrona przysługuje przez okres okreœlony uchwałš zarzšdu, a po jego upływie – dodatkowo przez czas odpowiadajšcy połowie okresu okreœlonego uchwałš, nie dłużej jednak niż jeszcze przez rok.

Zatem swoboda pracodawcy w kształtowaniu warunków pracy lub płacy oraz możliwoœci zwolnienia pracowników będšcych ww. działaczami zwišzkowymi jest bardzo ograniczona. Zależy przede wszystkim od uzyskania zgody odpowiedniego organu zwišzkowego.

Konieczna akceptacja

Przed wypowiedzeniem stosunku pracy pracownikowi będšcemu działaczem zwišzkowym, rozwišzaniem umowy albo zmianš jego warunków pracy lub płacy na niekorzyœć (np. poprzez obniżenie pensji), pracodawca musi zwrócić do właœciwego organu zwišzkowego na piœmie i uzasadnić swój zamiar. Następnie musi czekać na wyrażenie zgody.

Ta zgoda nie może być wyrażona przez inny organ zwišzkowy niż zarzšd zakładowej organizacji zwišzkowej. Bez znaczenia jest tu wewnętrzny podział kompetencji w ramach zwišzku. W szczególnoœci nie ma tu też znaczenia np. przekazanie częœci uprawnień zarzšdu do jego prezydium, gdyż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o zwišzkach zawodowych uprawnienie do udzielania zgody służy wyłšcznie zarzšdowi zwišzku jako całoœci (por. wyrok Sšdu Najwyższego z 20 wrzeœnia 1994 r., I PRN 58/94).

Art. 32 ustawy o zwišzkach zawodowych nie okreœla żadnego terminu, w jakim organy zwišzkowe powinny wypowiedzieć się w sprawie wyrażenia zgody lub jej odmowy. Oznacza to, że:

- decyzja co do dalszego pozostawania w zatrudnieniu działacza zwišzkowego leży w gestii zarzšdu organizacji zwišzkowej,

- niewyrażenie zgody, o której stanowi przywołany przepis, nie pozwala pracodawcy na wypowiedzenie lub rozwišzanie stosunku pracy z działaczem zwišzkowym, niezależnie od przyczyny leżšcej u podstaw zamiaru pracodawcy,

- skutkiem działania pracodawcy niezgodnego z art. 32 ust. 1 jest, co do zasady, uwzględnienie żšdania pracownika przywrócenia do pracy.

Tak też wskazywał SN w wyroku z 3 sierpnia 2016 r. (I PK 227/15).

Brak odpowiedzi

Pracodawca po zwróceniu się do organizacji zwišzkowej na wyrażenie zgody musi czekać na jej stanowisko aż do skutku. Nie może przy tym skutecznie wyznaczyć jej żadnego terminu na zajęcie stanowiska wobec zgłoszonego zamiaru rozwišzania umowy o pracę z działaczem zwišzkowym. Przepisy ustawy o zwišzkach zawodowych nie dajš mu takiego uprawnienia. Nie może także przyjšć, że brak odpowiedzi ze strony organizacji zwišzkowej oznacza jej zgodę na zwolnienie zwišzkowca. Jest wręcz przeciwnie – brak działania zarzšdu zakładowej organizacji zwišzkowej zawiadomionego przez pracodawcę o zamiarze rozwišzania umowy o pracę z działaczem zwišzkowym oznacza nieudzielenie zgody przewidzianej w art. 32 ww. ustawy. Wskazywał na to wyraŸnie SN w uchwale z 11 stycznia 1994 r. (I PZP 54/93).

Zatem milczenie zarzšdu zakładowej organizacji zwišzkowej, który został zawiadomiony o zamiarze rozwišzania umowy o pracę z chronionym działaczem zwišzkowym, oznacza brak tej zgody. Zaœ brak tej zgody jest wišżšcy dla pracodawcy i powoduje niemożnoœć rozwišzania umowy o pracę z tym aktywistš.

Tylko konsultacja

Inaczej wyglšda sytuacja w przypadku, gdy firma zamierza wypowiedzieć umowę o pracę „zwykłemu" pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreœlony. Pracodawca ma obowišzek konsultacji zamiaru takiego kroku z reprezentujšcš tę osobę zakładowš organizacjš zwišzkowš. Przewiduje to art. 38 § 1 i 2 kodeksu pracy.

Zgodnie z przywołanym przepisem, o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreœlony pracodawca zawiadamia na piœmie reprezentujšcš podwładnego zakładowš organizację zwišzkowš, podajšc przyczynę uzasadniajšcš rozwišzanie umowy. Jeżeli zwišzek uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione, może w cišgu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić pracodawcy umotywowane zastrzeżenia na piœmie. Jeœli nie zareaguje w tym terminie, to nie ma to znaczenia dla możliwoœci wypowiedzenia umowy o pracę. Artykuł 38 k.p. nie wymaga bowiem zgody organizacji zakładowej na rozwišzanie z pracownikiem umowy o pracę. Tak też wskazywał SN w wyroku z 9 maja 2017 r. (I PK 157/16).

Tak samo należy ocenić sytuację w razie konsultacji zwišzkowej przy rozwišzaniu umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 3 k.p. Według tego przepisu, pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwišzania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentujšcej pracownika zakładowej organizacji zwišzkowej, którš zawiadamia o przyczynie uzasadniajšcej rozwišzanie umowy. W razie zastrzeżeń co do zasadnoœci tej decyzji organizacja zwišzkowa wyraża swojš opinię niezwłocznie, nie póŸniej jednak niż w cišgu 3 dni. Zatem również w tym przypadku milczenie zwišzku zawodowego nie wyłšcza możliwoœci prawidłowego rozwišzania umowy.

Autor jest sędziš Sšdu Okręgowego w Kielcach

Bez uzasadnienia

Zarzšd organizacji zwišzkowej ma pełnš autonomię co do tego, czy zdecyduje się na odmowę wyrażania zgody na zamiary pracodawcy wobec członka zwišzku, czy też jej udzieli. Ustawa nie okreœla też żadnych kryteriów, jakimi powinien się on kierować w tym względzie, co oznacza, że ma w tym zakresie pełnš swobodę. Co więcej, zakładowa organizacja zwišzkowa nie jest obowišzana do uzasadniania swojego stanowiska. Nie musi więc wyjaœniać pracodawcy, dlaczego odmawia wyrażenia zgody.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL