Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Ochrona pracownika po urlopie dla rodziców - kiedy nie obowišzuje

123RF
REDUKCJE | Pracownik, który korzystał z urlopu dla rodziców, ma gwarantowany powrót do firmy na to samo lub równorzędne stanowisko. Jeœli jednak nie jest to możliwe, a nie można z nim uzgodnić innych zasad współpracy, można mu złożyć wypowiedzenie zmieniajšce, a nawet definitywne.

Zgodnie z art. 1832 kodeksu pracy, pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, daje mu stanowisko równorzędne z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub inne, odpowiadajšce jego kwalifikacjom zawodowym. Musi mu przy tym zapewnić wynagrodzenie, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.

Przepis ten stanowi gwarancję dla rodziców, że po zakończeniu korzystania z wymienionych urlopów będš mogli wrócić do swojej dotychczasowej pracy (ewentualnie do pracy na stanowisku równorzędnym lub odpowiadajšcym jego kwalifikacjom).

Przyjmuje się, że art. 1832 k.p. dotyczy każdego powrotu pracownika do pracy, nawet w przypadku korzystania z częœci danego urlopu.

Jeœli firma uchyla się od realizacji tego obowišzku, pracownik nie jest bezbronny. Przysługuje mu roszczenie o dopuszczenie do pracy na poprzednio zajmowanym stanowisku, o wynagrodzenie za gotowoœć do pracy, ewentualnie o ustalenie wynagrodzenia we właœciwej wysokoœci. Może więc wystšpić do sšdu pracy z żšdaniem realizacji tych uprawnień, które wynikajš bezpoœrednio z k.p.

Zarobki bez zmian

Powracajšcemu rodzicowi przysługuje wynagrodzenie za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu. Sensem tej regulacji jest to, aby pensja pracownika uwzględniała zmiany, jakie nastšpiły w czasie urlopu. Chodzi tu zarówno o ewentualne podwyżki, jak i obniżki wynagrodzenia dotyczšce stanowiska pracy tej osoby. Jeœli więc w wysokoœci poborów wystšpiły zmiany, należy uwzględnić ich wpływ również na wysokoœć zarobków powracajšcego rodzica (por. wyrok Sšdu Najwyższego z 29 stycznia 2008 r., II PK 143/07).

Zatem niezależnie od tego, czy pracownik wrócił do pracy na stanowisko dotychczasowe, równorzędne czy też inne (zgodne z kwalifikacjami), nie powinno to wpłynšć niekorzystnie na jego sytuację finansowš.

Gwarantowane miejsce

Zasadniczo po zakończeniu jednego z wymienionych urlopów pracownik powinien wrócić na swoje dotychczasowe stanowisko. Wyjštkiem jest możliwoœć skierowania go do pracy na stanowisku równorzędnym lub odpowiadajšcym jego kwalifikacjom, gdy powrót na poprzednie nie jest możliwy.

Niemożnoœć zatrudnienia na dotychczasowym stanowisku powinna mieć przy tym obiektywny charakter. Powinna wynikać np. ze zmiany struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa i likwidacji stanowiska pracy rodzica.

Niemożnoœci dopuszczenia pracownika powracajšcego z urlopu do pracy na dotychczasowe stanowisko nie stanowi natomiast zatrudnienie na tym stanowisku innej osoby. Zatrudniajšc innš osobę na stanowisku rodzica korzystajšcego z urlopu należy bowiem mieć na uwadze, że ustawa zapewnia mu powrót na dotychczasowe miejsce.

Jednostronna decyzja

O tym, na jakim konkretnie stanowisku zostanie zatrudniony pracownik powracajšcy z urlopu, decyduje samodzielnie pracodawca. Przewidziana w przywołanym przepisie możliwoœć zatrudnienia pracownika po zakończeniu urlopu na innym stanowisku niż zajmowane przed urlopem – chociaż stanowi jednostronnš zmianę treœci stosunku pracy – nie wymaga wypowiedzenia zmieniajšcego. Dopuszczenie do innej pracy w trybie tego przepisu następuje w drodze polecenia służbowego lub uzgodnienia z pracownikiem stanowiska, które ma zajšć.

Tak też wskazywał SN w wyroku z 26 stycznia 2017 r. (II PK 333/15). Dodał przy tym, że decyzja pracodawcy o rodzaju stanowiska powierzonego pracownikowi powracajšcemu z urlopu macierzyńskiego nie jest dowolna. Chodzi nie tylko o kryteria, jakie musi spełniać to stanowisko oraz gwarancje płacowe, ale także o wynikajšcš z art. 1832 k.p. kolejnoœć składanych rodzicowi propozycji dalszego zatrudnienia. W pierwszym rzędzie rodzic ma bowiem zapewniony powrót na stanowisko zajmowane przed urlopem, a dopiero wtedy, gdy nie jest to możliwe, szef powinien mu zaoferować stanowisko równorzędne lub odpowiadajšce jego kwalifikacjom. W ten sposób ustawodawca chroni stabilnoœć zatrudnienia rodziców.

Pamiętać przy tym należy, że stanowisko równorzędne to takie, na którym wykonywana jest praca tego samego rodzaju, które gwarantuje wynagrodzenie na dotychczasowym poziomie i zapewnia dotychczasowš pozycję zawodowš oraz możliwoœci awansu nie mniejsze od uprzednio posiadanych (uchwała SN z 27 wrzeœnia 1979 r., I PZP 37/79).

Prawo do wypowiedzenia

Dopuszczenie do pracy jest bezwzględnym obowišzkiem pracodawcy. Firma nie może więc odmówić zatrudnienia pracownika po jednym z wymienionych urlopów, nawet jeœli nie dysponuje stanowiskiem dotychczasowym, równorzędnym lub odpowiadajšcym jego kwalifikacjom zawodowym.

Pracodawca musi zatem dopuœcić pracownika do pracy. Następnie zaœ – jeœli strony nie dojdš do porozumienia – może mu złożyć wypowiedzenie zmieniajšce warunki pracy lub płacy na mocy art. 42 k.p. Przepisy k.p. nie stanowiš bowiem przeszkody w wypowiedzeniu takiej osobie warunków pracy i płacy, jeżeli zachodzi uzasadniona przyczyna (podobnie SN w uchwale z 30 grudnia 1985 r., III PZP 50/85).

Również w sytuacji, gdy pracodawca nie był zadowolony z dotychczasowej pracy osoby objętej ochronš z art. 1832 k.p. i chciał na jej miejsce zatrudnić kogoœ innego, może – po dopuszczeniu rodzica do pracy na dotychczasowym stanowisku – skorzystać z instytucji wypowiedzenia zmieniajšcego.

Jeœli zaœ, po dopuszczeniu pracownika do pracy, zakład nie ma możliwoœci dalszego jego zatrudniania, to może mu wypowiedzieć umowę o pracę na ogólnych zasadach. To wypowiedzenie pracownik może zaskarżyć do sšdu pracy. ?

Niżej w hierarchii

Przeniesienie na stanowisko o niższym prestiżu w strukturze organizacyjnej wymaga wypowiedzenia zmieniajšcego, nawet gdy nie pocišga za sobš pogorszenia warunków płacowych. Nie bez znaczenia jest w tym przypadku także subiektywne odczucie przez pracownika takiej zmiany, odbieranej jako pewne upokorzenie w oczach współpracowników. Jeœli więc rodzic wracajšcy do pracy po urlopie ma otrzymać stanowisko, które jest faktycznie niższe w hierarchii niż dotychczasowe, na co się nie zgadza, to firma powinna posłużyć się wypowiedzeniem zmieniajšcym.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL