Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Pre-pack: pracownicy bez obaw przed sprzedażš upadłego przedsiębiorstwa - wyrok TSUE

Adobe Stock
W sytuacji, gdy następuje sprzedaż upadajšcego przedsiębiorstwa, jego pracownicy pozostajš pod ochronš. Przejmujšcy z mocy prawa staje się ich pracodawcš.

Na takim stanowisku stanšł Trybunał Sprawiedliwoœci Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 22 czerwca 2017 r. w sprawie C-126/16.

W czym problem

Sprawa dotyczyła pracownic postawionej w stan upadłoœci holenderskiej spółki Estro Groep. Wskutek coraz poważniejszych problemów finansowych, postanowiono wznowić działalnoœć spółki poprzez tzw. pre-pack, czyli sprzedaż upadłego przedsiębiorstwa.

W dniu ogłoszeniu upadłoœci syndyk działajšcy w imieniu Estro Groep zawarł umowę sprzedaży przedsiębiorstwa w ramach pre-packu ze spółkš Smallsteps. Wskutek zawarcia tej transakcji, Smallsteps kupiło częœć placówek należšcych do Estro Groep i  zobowišzało się do zatrudnienia jej dotychczasowych pracowników. Następnie syndyk zwolnił całš załogę zatrudnionš dotšd w spółce. Zdecydowana większoœć zwolnionych otrzymała, zgodnie z zapowiedziš, oferty zawarcia nowych umów o pracę ze Smallsteps. Ponad tysišcu osób nie zapewniono jednak takiej możliwoœci, wskutek czego pięć pracownic wniosło powództwo do sšdu.

Kobiety domagały się uznania ich za zatrudnione z mocy prawa w Smallsteps na niezmienionych warunkach. Swoje żšdanie motywowały faktem, że do zaistniałej transakcji pre-packu ma zastosowanie dyrektywa 2001/23 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszšcych się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub częœci przedsiębiorstw lub zakładów. Sšd, przed którym toczyło się postępowanie, skierował do TSUE pytanie prejudycjalne, czy transakcji pre-packu rzeczywiœcie towarzyszy przejœcie pracowników.

Co orzekł Trybunał

TSUE w pierwszej kolejnoœci zaznaczył, iż celem wspomnianej dyrektywy jest ochrona pracowników i zapewnienie przestrzegania ich praw w przypadku zmiany pracodawcy. Podkreœlił, że prawa i obowišzki przejmowanego, wynikajšce ze stosunku pracy i istniejšce w chwili przejęcia, co do zasady przechodzš na przejmujšcego.

Następnie Trybunał wskazał na ograniczonš możliwoœć odstšpienia od takiej gwarancji ochronnej przy spełnieniu następujšcych warunków. Po pierwsze, wobec zbywajšcego musi być prowadzone postępowanie upadłoœciowe lub inne podobne postępowanie. Po drugie, postępowanie musi być wszczęte w celu likwidacji aktywów zbywajšcego. Po trzecie, postępowanie musi być nadzorowane przez właœciwy organ publiczny.

Trybunał uznał pierwszš z tych przesłanek za spełnionš. W kwestii drugiej, podkreœlił, że transakcja pre-packu ma na celu przygotowanie zbycia przedsiębiorstwa tak, aby umożliwić szybkie wznowienie jego działalnoœci i zachowanie jego wartoœci. Skoro więc transakcja nie ma ostatecznie na celu likwidacji przedsiębiorstwa, to pracownicy nadal sš objęci ochronš gwarantowanš im przez dyrektywę. Również trzecia przesłanka nie ziszcza się w badanej sytuacji. Transakcja nie jest bowiem nadzorowana przez organy publiczne.

W rezultacie przedstawionej analizy, Trybunał uznał, iż w sytuacji, w której przejęcie przedsiębiorstwa następuje w ramach transakcji pre-packu, ochrona pracowników zostaje utrzymana, a przejmujšcy z mocy prawa staje się pracodawcš dotychczasowych pracowników przejmowanej spółki.

Katarzyna Dulewicz, radca prawny, partner w kancelarii CMS

Jak to wpływa na nasze prawo

W doktrynie od dawna istnieje spór o sytuację pracowników przy przejœciu zakładu pracy w ramach transakcji pre-packu. Eksperci prawa pracy stojš na stanowisku, że w takim przypadku znajduje zastosowanie art. 231 kodeksu pracy, wskutek czego nowy właœciciel przedsiębiorstwa staje się z mocy prawa stronš w dotychczasowych stosunkach pracy. Zgodnie natomiast z poglšdem przeciwstawnym, art. 317 Prawa upadłoœciowego jest przepisem szczególnym i wyłšcza odpowiedzialnoœć przejmujšcego zakładu za zobowišzania wobec pracowników wynikajšce ze stosunku pracy.

Moim zdaniem wyrok TSUE przechyla szalę na korzyœć pierwszej koncepcji. To zaœ niewštpliwie może mieć pozytywny wpływ na sytuację pracowników, gdy dochodzi do transakcji pre-packu. Do tej pory brak było stuprocentowej jasnoœci, jak podchodzić do takich spraw. Omawiany wyrok daje natomiast mocny argument za objęciem pracowników ochronš. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem TSUE celem transakcji pre-packu jest przede wszystkim szybkie wznowienie dotychczasowej działalnoœci przedsiębiorstwa i zachowanie jego wartoœci. Dlatego też, bioršc pod uwagę koniecznoœć ochrony praw pracowników, należy uznać, że przy transakcji pre-packu nowy właœciciel z mocy prawa staje się pracodawcš zatrudnionych w „upadajšcym" zakładzie. W takiej sytuacji nie zachodzi potrzeba zwolnienia pracowników, a następnie ponownego ich zatrudniania przez nowy zakład. Jeœli bowiem po przejęciu spółki nowy właœciciel kontynuuje działalnoœć przejmowanego, to dochodzi do przejœcia zakładu pracy w rozumieniu przepisów k.p.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL