Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Pracownik płaci odszkodowanie, gdy nagle odchodzi z etatu bez powodu

123RF
Zazwyczaj firma żšda odszkodowania od byłego podwładnego, jeœli ten bezzasadnie rozwišzał angaż bez wypowiedzenia, wskazujšc, że zatrudniajšcy naruszył swoje podstawowe obowišzki.

Pracownik może doprowadzić do rozwišzania umowy o pracę bez wypowiedzenia wtedy, gdy pracodawca dopuœcił się wobec niego ciężkiego naruszenia swoich podstawowych obowišzków. Przewiduje to o art. 55 § 11 kodeksu pracy. Etatowiec ma prawo złożyć wtedy na piœmie oœwiadczenie o rozwišzaniu umowy bez wypowiedzenia, podajšc przyczynę uzasadniajšcš takš decyzję (art. 55 § 2 k.p.). Złożenie przez niego takiego oœwiadczenia zawsze powoduje rozwišzanie umowy z dniem, w którym dotarło ono do pracodawcy. Jest skuteczne i rozwišzuje angaż także wtedy, gdy wskazane w nim przyczyny faktycznie nie miały miejsca. Jednoznacznie potwierdził to Sšd Najwyższy w wyroku z 4 marca 1999 r. (I PKN 614/98).

Decydujšce oœwiadczenie

Dlatego szef nie może (co się zdarza) odmówić przyjęcia takiego pisma pracownika i samemu rozwišzać umowę, np. z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowišzków przez podwładnego (art. 52 k.p.). Takie jego działanie byłoby sprzeczne z prawem oraz nieskuteczne. Nie można bowiem rozwišzać angażu, który już wczeœniej uległ rozwišzaniu wskutek oœwiadczenia pracownika.

Firmie wolno natomiast kwestionować istnienie wskazanych przez pracownika podstaw rozwišzania umowy i żšdać od niego zapłaty odszkodowania. Jeœli więc szef uważa, że pracownik nie miał powodów, aby nagle się rozstać, bo firma nie naruszyła podstawowych obowišzków, wystšpi do sšdu pracy o zasšdzenie mu odszkodowania. Pracodawcy służy takie roszczenie w wysokoœci wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia. W razie rozwišzania umowy na czas okreœlony odpowiada ono pensji za czas, do którego angaż miał trwać, ale nie więcej niż za okres wymówienia. Chodzi tu o wynagrodzenie w wysokoœci niepomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (tzw. wynagrodzenie brutto).

Zatem odszkodowanie dla pracodawcy zależy od poziomu wynagrodzenia pracownika oraz jego zakładowego stażu pracy. Im wyższš pensję miał zatrudniony i im dłuższy był okres jego wypowiedzenia, tym więcej pieniędzy dostanie firma.

Sankcja dla raptusa

Natomiast odszkodowanie to nie zależy od wysokoœci ewentualnej szkody poniesionej przez pracodawcę wskutek natychmiastowego rozwišzania umowy przez pracownika. Podobnie wskazał Sšd Najwyższy w wyroku z 13 stycznia 2016 r. (II PK 302/14). Stwierdził, że pracownik nie może domagać się obniżenia odszkodowania, powołujšc się na argument, że pracodawca nie poniósł szkody majštkowej lub że szkoda ta była niższa.

Firma nie musi zatem udowadniać przed sadem, że wskutek nieuzasadnionego rozwišzania angażu przez pracownika poniosła jakškolwiek szkodę, oraz wykazywać jej wysokoœci. To istotne ułatwienie dla pracodawcy. Ma on jedynie dowieœć, że rozwišzanie umowy przez etatowca było nieuzasadnione. Odszkodowanie jest rodzajem sankcji dla pracownika za jego bezprawne zachowanie. Istotne jest także, że domaganie się przez pracodawcę zapłaty takiego odszkodowania od zatrudnionego nie może być oceniane jako nadużycie prawa lub działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Autor jest sędziš Sšdu Okręgowego w Kielcach

O czym pamiętać

- nie uwolni się od zapłaty firmie odszkodowania ten, kto wskazał nieuzasadnione powody rozstania

- sšd nie zwolni zatrudnionego od odszkodowania nawet jeœli firma na skutek jego odejœcia nie poniosła szkody

- pracodawca może żšdać zapłaty także w toku sprawy wniesionej przez pracownika, zgłaszajšc powództwo wzajemne

- naruszenie przez podwładnego wymagań formalnych rozwišzania umowy (np. brak formy pisemnej, brak przyczyny oraz przekroczenie miesięcznego terminu) nie uzasadnia żšdania od niego odszkodowania

Czego unikać

- odmowy przyjmowania oœwiadczenia pracownika o rozwišzaniu przez niego umowy bez wypowiedzenia

- wręczania etatowcowi pisma o zwolnieniu, jeœli ten już wczeœniej sam rozwišzał angaż

- odmowy wypłaty odszkodowania podwładnemu, jeœli podane przez niego przyczyny rozstania były prawdziwe i uzasadnione

Dopuszczalne powództwo wzajemne

W praktyce często pracownik, który rozwišzał angaż bez wypowiedzenia z powodu rzekomego naruszenia przez firmę jego podstawowych obowišzków, występuje do sšdu o zasšdzenie od niego odszkodowania na mocy art. 55 § 11 k.p. Szef może wtedy się bronić i przy okazji samemu dochodzić od podwładnego zapłaty w powództwie wzajemnym.

WyraŸnie dopuœcił to Sšd Najwyższy w uchwale z 6 marca 1999 r. (III ZP 3/99). To uzasadnione, gdyż pracodawca jako pozwany w czasie procesu wytoczonego przez pracownika o odszkodowanie musi się bronić, wykazujšc, że w rzeczywistoœci nie naruszył wobec niego podstawowych obowišzków. Może więc na podstawie tych samych okolicznoœci domagać się zapłaty od tego etatowca bez potrzeby wytaczania odrębnej sprawy. Żšdanie odszkodowania w toku sprawy wytoczonej przez zatrudnionego pozwoli pracodawcy zarówno uwolnić się od jego żšdania, jak i uzyskać korzyœci w postaci odszkodowania i ewentualnego zwrotu kosztów procesu (np. wydatków poniesionych na adwokata).

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL