Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

Białoruś pozwoliła na badania IPN

Prace ekshumacyjne na Ukrainie.
IPN
Polscy naukowcy ekshumujš jesieniš żołnierzy KOP zabitych w walkach z czerwonoarmistami.

Instytut Pamięci Narodowej otrzymał zgodę władz białoruskich na przeprowadzenie poszukiwań na terenie tego kraju. Prace rozpocznš się 4 wrzeœnia, zostanš przeprowadzone w pobliżu strażnicy Korpusu Ochrony Pogranicza w miejscowoœci Pohost (rejon wilejski na północny zachód od Mińska).

– Będziemy poszukiwali szczštków kilkunastu żołnierzy. Jeżeli zostanš odnalezione, przeprowadzona zostanie ich ekshumacja – mówi nam dr Leon Popek, naczelnik Wydziału Kresowego IPN.

Szczštki zostanš przeniesione do kwatery polskich żołnierzy. Z relacji historyków wynika, że zginęli oni 17 wrzeœnia 1939 roku w czasie potyczki z Armiš Czerwonš, która tego dnia zaatakowała Polskę. Nie ma jednak pewnoœci, czy polegli w walce, czy np. zostali rozstrzelani po wzięciu do niewoli. To będzie wiadomo po zakończeniu oględzin szczštków. Zwłoki żołnierzy zostały pochowane przez miejscowš ludnoœć. Dzisiaj w tym miejscu jest pole.

Polskim naukowcom w czasie ekshumacji pomogš białoruscy żołnierze ze specjalnego batalionu. Prace powinny zostać zakończone do końca wrzeœnia.

Wyrażenie zgody władz białoruskich na przeprowadzenie tych prac okreœlane jest przez naszych historyków i dyplomatów jako przełom. Od kilkunastu lat na terenie Białorusi nie prowadzono podobnych prac.

Warto jednak przypomnieć, że jeszcze rok temu białoruska prokuratura nie wyraziła zgody na przeprowadzenie badań na terenie przygranicznym, w okolicach jeziora Szlamy i wsi Kalety. Prokurator IPN z Białegostoku chciałby sprawdzić, czy znajdujš się tam szczštki ofiar obławy augustowskiej. Do dzisiaj nie wiadomo bowiem, co stało się z zatrzymanymi latem 1945 roku przez Sowietów i polskš bezpiekę w okolicach Suwałk ok. 600 żołnierzami podziemia niepodległoœciowego. Jedna z hipotez mówi, że mogš być pochowani w pasie przygranicznym.

Naukowcy IPN niedawno zakończyli prace poszukiwawcze na Ukrainie. Na zbiorowš mogiłę natrafili w Jabłonce. W trzech jamach grobowych archeolodzy znaleŸli szczštki dziewięciu legionistów poległych w 1915 roku. Do prac, których głównym organizatorem była Choršgiew Łódzka ZHP, zaprosiła ekspertów Instytutu ukraińska firma archeologiczna Wołyńskie Starożytnoœci. Podczas pobytu polskich ekspertów na Ukrainie odnaleziono również cmentarz legionowy z 1916 roku w miejscowoœci Gaj (obecnie Kaszówka), gdzie znajduje się 25 mogił legionistów.

Wczeœniej podobne prace zostały przeprowadzone na Litwie. Tam naukowcy IPN poszukiwali grobów żołnierzy AK. W miejscowoœci Michnokiemie ekshumowali szczštki kaprala Edwarda Buczka ps. Grzybek, który zginšł 1 lipca 1944 roku w walce z oddziałem strzelców górskich Wehrmachtu. Kolejne odnalezione przez IPN szczštki należš prawdopodobnie do por. Wojciecha Stypuły „Bartka"; ekshumowano je na tzw. Długiej Wyspie w Puszczy Rudnickiej. Porucznik Stypuła zginšł 22 lipca 1944 roku nad rzekš Wisińczš w walce z Sowietami. W miejscowoœci Wersoczka odnaleziono też prawdopodobnie szczštki Stanisława Masiuka ps. Mróz, który zginšł w ataku na posterunek NKWD w Ejszyszkach.

Prace na Litwie będš kontynuowane jesieniš i w przyszłym roku.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL