Niedzielny zakaz mocniej wpędzi sklepy w długi

Zadłużenie firm handlowych rośnie coraz szybciej: w porównaniu z 2016 r. branża powiększyła zobowiązania o niemal jedną trzecią i przekraczają one już 3 mld zł. Jak wynika z danych Krajowego Rejestru Długów, udostępnionych „Rzeczpospolitej", po udanym dla branży 2017 roku, ten zapowiada się na znacznie trudniejszy.

Głównym ryzykiem jest ustawa o ograniczeniu handlu w niedzielę, ale problemem będzie także prawo o ograniczeniu nocnej sprzedaży alkoholu. Samorządy będą mogły wprowadzić lokalne zakazy sprzedaży alkoholu po 23.

– Rozumiemy, że problemem mogą być całodobowe sklepy monopolowe, jednak ta ustawa uderza w zwykłe sklepy spożywcze, które nieraz są otwarte do późnych godzin nocnych. Lepiej byłoby godziny ograniczeń dopasować do godzin działania sklepów – mówi Waldemar Nowakowski, prezes Polskiej Izby Handlu. – Ponadto radni będą ustalali liczbę wydanych pozwoleń na sprzedaż alkoholu. Kto je dostanie, nie wiadomo – dodaje.

Zakaz nie pomoże

Zwłaszcza dla małych sklepów jest to kolejne wyzwanie. Krajowy Rejestr Długów podaje, że obecnie ponad 81 tys. zadłużonych firm handlowych ma przeszło 345 tys. niezapłaconych faktur, a średnie zadłużenie wynosi już 37,5 tys. zł.

Główną pozycją w sprzedaży małych sklepów są wyroby tytoniowe i alkoholowe. Jeśli tu odczują uszczerbek, ich kłopoty jeszcze się nawarstwią.

Zakaz handlu w niedzielę także utrudni im życie, ponieważ duże sklepy solidnie się do tej operacji przygotowały. Wydłużają godziny pracy – nawet do północy w piątki, aby zachęcić klientów do robienia zakupów na zapas. Nowe prawo może spowodować też jeszcze nasilenie wojen cenowych, co już na rynku widać. Lidl wprowadził specjalną akcję promocyjnych sobót, aby zatrzymać klientów przed wolnymi niedzielami.

– W 2017 r. za 33 proc. sprzedaży odpowiadały różnego typu akcje promocyjne – podała w ostatnim sprawozdaniu rocznym portugalska grupa Jeronimo Martins, właściciel sieci Biedronka.

Mniejsze firmy nie są w stanie prowadzić promocji w takim natężeniu, bo ich po prostu na to nie stać. Z racji znacznie mniejszej siły przebicia nie mogą też zbyt łatwo skłonić producentów do dodatkowych upustów. Koło się zamyka: klienci wolą iść do dużych sieci, gdyż tam okazji jest więcej, a cena jest dla Polaków ciągle głównym kryterium wyboru towarów na zakupach. Zatem mniejsze podmioty mogą wpadać w jeszcze większe kłopoty.

Przybywa upadłości

– Niestety, z naszych obserwacji wynika, że przedsiębiorcy nie sprawdzają rzetelności swoich partnerów biznesowych. A kiedy już trafią na niewypłacalnego kontrahenta – nie umieją się upomnieć o swoje – mówi Jakub Kostecki, prezes Kaczmarski Inkasso. – Zbyt długo zwlekają z podjęciem odpowiednich kroków, w efekcie czego dług staje się niemożliwy do odzyskania, a oni sami tracą płynność finansową. A jest to najczęstsza przyczyna upadłości firm.

W 2017 r. liczba upadłości i restrukturyzacji w branży wzrosła o 14 proc. W ostatnich latach z rynku zniknęły tak znane firmy, jak Alma, MarcPol czy ostatnio Matras.

Teraz kłopoty ma choćby sieć Piotr i Paweł, której udało się znaleźć inwestora finansowego i nadal szuka branżowego. Niestety, lista firm z problemami będzie się rozrastać.

Opinia

Adam Łącki, prezes Krajowego Rejestru Długów

Największym problemem przedsiębiorstw handlowych jest spłata kredytów. Wartość starych długów wykupionych przez wtórnych wierzycieli od banków, czyli ponad 760 mln zł, świadczy o tym, że mamy do czynienia z dużą grupą niewypłacalnych podmiotów.

Firmy handlowe mają też trudności z regulowaniem zobowiązań wobec innych firm handlowych i przemysłowych. Są jednym z największych dłużników branży spożywczej.

Mają również własne problemy, jak nierzetelni partnerzy biznesowi, wyniszczające wojny cenowe czy zmiana nawyków zakupowych konsumentów – odpływ dużej liczby klientów do e-commerce.

Chcąc utrzymać się na powierzchni, same muszą diametralnie zmienić swoje