Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Gospodarka

#RZECZoBIZNESIE: Grzegorz W. Kołodko: Trump wypowiada wojnę, której nie może wygrać

Amerykańska gospodarka jest już tak sprzężona z chińskš, że nie ma sankcji, które USA mogš nałożyć na Chiny, nie strzelajšc sobie w stopę – mówi prof. Grzegorz W. Kołodko, ekonomista, były wicepremier i minister finansów, wykładowca Akademii Leona KoŸmińskiego, goœć programu Pawła Rożyńskiego.

Dlaczego Donald Trump gra tak ostro i wprowadza wysokie cła na stal i aluminium?

Kieruje się przesłankami politycznymi i dosyć słabym rozumieniem tego, co i dlaczego dzieje się w gospodarce. Jesieniš będš ważne wybory, częœć senatu będzie odnowiona, będzie wybierana izba reprezentantów, także gubernatorzy w różnych stanach. Przewaga republikanów w amerykańskim senacie jest maleńka i Trump ma trudnoœci z przepychaniem innych pomysłów.

Trump skraca perspektywę, choć wydaje mu się, że jš wydłuża. Podejmuje decyzje, które majš ożywić koniunkturę i poprawić notowania republikanów teraz. Na dłuższš metę to zaszkodzi Amerykanom, bo będzie pchało w górę koszty i nasilało mechanizm inflacji kosztowej. Jeœli np. BMW, które montuje swoje samochody na terenie USA, wykorzystuje do tego importowanš blachę z Niemiec, to będzie drożej.

W krótkim okresie może minimalnie pójœć w górę zatrudnienie i obroty amerykańskich firm. W dłuższym okresie zapłaci za to istotna częœć amerykańskiego społeczeństwa. Nie jest to w interesie USA, nie mówišc już o innych gospodarkach, w tym Polski.

Lekceważš sobie ryzyko inflacji?

Inflacja ma tendencje do wymykania się spod kontroli władz fiskalnych i monetarnych. Na to trzeba uważać. Na razie nie ma poważniejszego zagrożenia inflacjš, ani w USA, ani w Unii Europejskiej, ani w Polsce.

Dla Trumpa teraz najważniejsze jest, aby była praca, bo tak obiecywał w kampanii. Jednak jest w trudnej sytuacji, bo w USA jest rekordowo niskie bezrobocie, ok. 4 proc. Przestrzeń ekonomiczna do zmniejszania bezrobocia jest niewielka. Ta polityka nie da efektów, które on zakładał.

Akcenty wojny handlowej pojawiały się zaraz po wyborach, ale potem to ucichło. Były nawet pojednawcze gesty między Trumpem i Chinami. Nic nie zwiastowało takiego obrotu sytuacji. Jakie mogš być tego konsekwencje?

Niemšdry polityk wypowiada wojnę, o której jest z góry wiadomo, że jest do przegrania. Wojny handlowej z Chinami i UE nie można wygrać.

Trump twierdzi, że problem majš ci, którzy majš nadwyżki. Wystarczy wywołać wojnę handlowš i to oni stracš. „To łatwe" – twittował.

To jest prostactwo, taka krótka ekonomia. Wojny handlowe majš to do siebie, że eskalujš. Nie będziemy w UE nadstawiać drugiego policzka i czekać, aż będš wprowadzone cła na samochody eksportowane z Europy. W Polsce jest wiele zakładów skooperowanych z niemieckim przemysłem motoryzacyjnym. Ich największym rynkiem eksportowym sš Stany Zjednoczone.

Unia i Chiny odpowiedzš na cła?

Odpowiedzš. Jednak na razie odpowiedŸ jest dosyć miękka. Juncker, szef UE, stwierdził, że nałożymy cła na Harleya-Davidsona, burbon i Levi'sy. Na to tamta strona odgraża się, że nałoży cło jeszcze na samochody. Akcja wywołuje reakcję. Do wojny handlowej trzeba podchodzić w ten sposób: kto więcej przegra. Nikt nie wygrywa takiej wojny, ona kończy się z czasem. Korzyœci mogš być punktowe. Być może wzroœnie zatrudnienie o tysišc hutników w Pensylwanii, ale patrzšc na dynamikę gospodarki amerykańskiej, zatrudnienie i dochody budżetowe, jest to kolejny błšd Trumpa. Teraz należy pohamować się przed eskalacjš i uruchomić pewne procedury w ramach WTO.

Chińczycy powœcišgnš się?

Chińczycy najbardziej. Amerykańska gospodarka jest już tak sprzężona z chińskš, że nie ma sankcji, które USA mogš nałożyć na Chiny, nie strzelajšc sobie w stopę.

Nie zawsze gra ze strony Chin w stosunku do Ameryki jest fair.

Chińczycy nigdy nie podpisali się pod tym, że będš u siebie tworzyć neoliberalny kapitalizm. Oni nazywajš to socjalizmem z chińskš charakterystykš. Inni mówiš, że to skorumpowany państwowy kapitalizm. Ja to nazywam chinizmem, taki socjalistyczny kapitalizm. Chińska strategia jest podporzšdkowana rozwojowi chińskiej gospodarki. Dzisiaj Biały Dom jest bardziej za protekcjonizmem, przejawem jakiegoœ nowego nacjonalizmu, a Chiny sš za kontynuacjš globalizacji, tylko podkreœlajš, że ma być bardziej inkluzyjna, win-win. Niektórym Chińczykom wydaje się, że „win-win" to chińskie okreœlenie, a niektórym, że oznacza to 2:0 dla Chińczyków. Oni chcš wygrać to, co ich interesuje.

Mamy jeszcze jednego ważnego gracza – Rosję, w której Władimir Putin właœnie wygrał wybory prezydenckie. Mimo sankcji Rosja wraca do wzrostu gospodarczego.

Od poczštku uważałem, że te sankcje w sensie ekonomicznym nie zadziałajš. Narobiły trochę szumu i szkód, psujšc już złš sytuację politycznš stosunków zachodnio-rosyjskich. Bardzo trudno jest się z takich sankcji wycofać. Bo kiedy wycofać? Wtedy, kiedy Rosja spełni żšdania, które się wobec niej formuje. Czyli na œwiętego nigdy. Rosja nie zwróci Ukrainie Krymu. Można to teraz cišgnšć przez wiele lat.

Gospodarka rosyjska jest wystarczajšco wydolna, żeby rozwijać się szybko?

Szybko nie. Rosja jest w stanie przyspieszyć, ale nie przy prostej kontynuacji polityki, którš miała do tej pory.

Putin dostał silny mandat i ma przed sobš 6 „spokojnych" lat polityki. Albo zacznie do tego podchodzić inaczej i zostawi po sobie dobrš spuœciznę, albo będš go wspominać gorzej niż w tej chwili. Rosja wcišż jest ofiarš przekleństwa surowcowego.

Trwa proces dywersyfikacji rosyjskiej gospodarki, ale zasługuje on na tróję, a nie pištkę.

Skoro mówimy o Chinach, Stanach Zjednoczonych i Rosji. Za prezydenta Nixona udało się Amerykanom wbić klina pomiędzy Rosję i Chiny. Bez tego być może istniał by jeszcze Zwišzek Radziecki.

Teraz prezydent Chin podkreœla, że tak dobrych stosunków chińsko-rosyjskich nigdy nie było. Trzeba uważnie przyglšdać się temu, jak będzie rozwijała się wszechstronna współpraca gospodarcza pomiędzy Chinami i Rosjš. Te kraje się œwietnie uzupełniajš i jeœli będš dalej rozumieć się politycznie, to Rosja dostanie mocny impuls i jej wzrost przyspieszy.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL