Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Firma

Zakładanie firmy w Polsce, Czechach i na Słowacji - porównanie przepisów

AdobeStock
Podstawowe uwarunkowania, takie jak zasady opodatkowania, koszty pracy, ochrona prawna, paleta dostępnych spółek osobowych i kapitałowych, sš jednak bardzo podobne w krajach naszego regionu.

Na terenie Polski działajš przedsiębiorcy z Czech i Słowacji. Podobnie polskie firmy prowadzš biznes na obszarze naszych południowych sšsiadów. Nierzadko zdarzajš się również faktyczne przenosiny aktywnoœci zawodowej i życiowej Polaków za południowš granicę. To pokazuje, że obecne realia bardzo sprzyjajš biznesowi nieuznajšcemu granic pomiędzy Polskš, Czechami oraz Słowacjš. Z Katowic szybciej i taniej można się obecnie dostać do Ostrawy niż do Krakowa. Jakie sš podstawowe zasady, podobieństwa i różnice w prowadzeniu działalnoœci gospodarczej na terenie tych państw? Poniżej przedstawione zostały podstawowe informacje w tym zakresie. Stanowiš one punkt wyjœcia dla tych przedsiębiorców, którzy rozważajš ekspansję biznesu za południowš granicę Polski.

Formy działalnoœci

Obok najprostszej formy działalnoœci gospodarczej, tj. przedsiębiorstwa osoby fizycznej, do dyspozycji pozostajš różne rodzaje spółek, zarówno kapitałowych, jak i osobowych. Odpowiednikiem polskich spółek z ograniczonš odpowiedzialnoœciš i spółek akcyjnych sš spółki oznaczane skrótami „s.r.o." i „a.s.". U południowych sšsiadów można skorzystać także z odpowiednika polskiej spółki komandytowej („k.s.") oraz spółki jawnej („v.o.s."). Istota spółek jest taka sama jak w Polsce. W przypadku spółek kapitałowych wspólnicy nie odpowiadajš za ich zobowišzania. Spółki posiadajš osobowoœć prawnš i stanowiš odrębny od wspólników podmiot prawa. W przeciwieństwie do spółek osobowych, gdzie udziałowcy odpowiadajš za zobowišzania spółki. Istota czeskich i słowackich spółek komandytowych także jest tożsama z rozwišzaniem polskim. Częœć wspólników (komplementariusze) odpowiada w pełni za długi spółki, a odpowiedzialnoœć pozostałych (komandytariusze) jest ograniczona.

Założenie spółki z o.o. najtańsze jest w Czechach. Wymagany kapitał zakładowy to jedynie 1 korona. Słowacy wymagajš kapitału na poziomie minimum 5 000 euro (i nie mniej niż 750 euro od każdego ze wspólników). W Polsce obecnie to taka sama kwota, tyle, że w złotówkach. Spółka akcyjna wymaga z kolei kapitału na poziomie 100 000 złotych, 2 mln koron lub 25 000 euro. Spółki osobowe co do zasady nie majš wymaganego kapitału założycielskiego, z tym że prawodawstwo słowackie wymaga, ażeby komandytariusz zainwestował co najmniej 250 euro.

Samo założenie firmy na terenie omawianych państw nie jest czasochłonne, ale też nie dzieje się od ręki. Rejestracja spółki powinna zajšć wszędzie przynajmniej ok. dwóch tygodni. Oczywiœcie rozpoczęcie działalnoœci na obszarze regulowanym (wymagane zezwolenia lub koncesje) wydłuży procedurę i moment startu przedsięwzięcia.

Sprawa podatków

U obydwu sšsiadów obowišzujš niższe stawki VAT. Polskie 23 proc. jest wyższe niż w Czechach (21 proc.) i na Słowacji (20 proc.). Wyższe sš jednak stawki obniżone – wynoszš odpowiednio 15 proc. i 10 proc., a zatem wyraŸnie wyżej niż polskie 8 proc.

Stawka podatku dochodowego od osób prawnych wypada z kolei mniej korzystnie niż polskie 19 proc. i wprowadzona niedawno stawka obniżona dla spółek małych i rozpoczynajšcych działalnoœć w wysokoœci 15 proc. Podstawowa stawka w Czechach wynosi również 19 proc., ale Słowacja to już poziom 21 proc.

Bardzo istotnš kwestiš jest również podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym od przedsiębiorców. Najkorzystniejsze wydaje się opodatkowanie w Czechach – obowišzuje stawka liniowa 15 proc. Słowacja wycofała się z podatku liniowego i opodatkowanie osób fizycznych oparte jest na progresji 19/25 proc. (przy progu na poziomie ok. 35 000 euro). Polskie 18/32 i 19 proc. „liniówka" dla przedsiębiorców plasujš się pomiędzy rozwišzaniami sšsiadów >patrz tabela.

Same stawki podatku to jednak zdecydowanie zbyt mało, ażeby porównać systemy podatkowe. Kluczowe znaczenie majš zasady dotyczšce okreœlania kosztów uzyskania przychodu, amortyzacji inwestycji, a w przypadku osób fizycznych (indywidualnych przedsiębiorców) – także zasady rozliczenia wydatków zwišzanych z użytkowaniem samochodów, czy też możliwoœciš ryczałtowego okreœlenia kosztów uzyskania przychodu. Zarówno na terenie Czech, jak i Słowacji, sš one nieco liberalniejsze niż w Polsce. Brak wysokiej akcyzy oraz możliwoœć odliczenia całoœci VAT od firmowych samochodów osobowych (nieobwarowane szeregiem wymogów dokumentacyjnych) od kilku lat zachęcajš Polaków do zakupów za południowš granicš. Oszczędnoœci potrafiš być spore zwłaszcza przy zakupie drogich pojazdów.

Korzystnym dla podatników rozwišzaniem sš także, chociażby możliwoœci ryczałtowego okreœlenia kosztów uzyskania przychodu. W szczególnoœci ma to istotne znacznie dla przedsiębiorców œwiadczšcych usługi niematerialne (doradcze, prawnicze itp.) lub minimalizujšcych faktycznie ponoszone koszty. Słowacja daje możliwoœć okreœlenia tych kosztów na poziomie 40 proc. przychodu, do równowartoœci ok. 5000 euro.

Atrakcyjnie przedstawia się także opodatkowanie dochodów z dywidend. Problem „podwójnego opodatkowania" zysków osišganych przez osoby fizyczne poprzez spółki kapitałowe jest jednš z najistotniejszych barier dla tej formy prowadzenia działalnoœci. W Czechach obcišżenie to jest mniejsze wobec niższej stawki PIT, a na Słowacji stawka podatku z tego tytułu pozostaje na poziomie 7 proc. Podobnie jak w Polsce, co do zasady z podatku od dywidend zwolnione sš spółki – matki.

Zatrudnienie i płace

Regulacje dotyczšce pracy i jej kosztów sš zbliżone. Płaca minimalna w Polsce to obecnie 2000 zł. W Czechach – 12 200 koron (przy obecnym kursie to ok. 2000 zł), a na Słowacji – 480 euro (również ok. 2000 zł). Podobnie uregulowane sš również zasady oskładkowania umów o pracę. Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne sš pobierane z pensji, a dodatkowo swojš częœć „dopłacajš" pracodawcy. Łšcznie składki na ubezpieczenie społeczne wynoszš ok. 30–35 proc. pensji we wszystkich trzech krajach. Składki na ubezpieczenie zdrowotne sš najniższe w Polsce (9 proc. wobec ok. 14 proc. w Czechach i na Słowacji). W przeciwieństwie do rozwišzania czeskiego i słowackiego, w Polsce nieco wyższa jest częœć składkowa odprowadzana przez pracownika w stosunku do składek opłacanych przez pracodawcę.

Windykacja należnoœci

Bardzo podobnie wyglšdajš koszty i czas dochodzenia roszczeń przed sšdem. Podstawowe stawki wpisów sšdowych w Polsce i w Czechach sš takie same i wynoszš 5 proc. wartoœci roszczenia. Słowacy przyjęli stawkę na poziomie 6 proc. Podobnie jak w Polsce obowišzujš również ustawowe stawki kosztów zastępstwa procesowego œwiadczonego przez profesjonalnych pełnomocników (adwokatów / radców prawnych), które stanowiš podstawę dla okreœlania kosztów postępowania przez sšdy w orzeczeniach kończšcych postępowania. W oparciu o ustawowe tabele sšdy okreœlajš poziom kosztów, jakie pokryć musi strona przegrywajšca proces.

Także czas potrzebny na uzyskanie prawomocnych orzeczeń sšdowych jest zbliżony w omawianych krajach. Wbrew głosom o koniecznoœci radykalnego usprawnienia i przyspieszenia polskiego sšdownictwa, nie tylko tempo rozpoznawania spraw nie odbiega w Polsce od standardów europejskich, ale wydaje się być powyżej œrednich. Uzyskanie prawomocnego wyroku u południowych sšsiadów może zajšć od przynajmniej kilku – kilkunastu tygodni (sprawy „bezsporne", proste) do nawet kilku lat (sprawy skomplikowane, rozpatrywane w kilku instancjach). Nie odbiegajš one zatem istotnie od polskich realiów.

Na terenie naszych południowych sšsiadów obowišzujš oczywiœcie regulacje odmienne od polskich. W obszarze podatków różnice, w zależnoœci od rodzaju i formy prowadzonej działalnoœci, mogš być znaczne. Podstawowe uwarunkowania, takie jak zasady opodatkowania, koszty pracy, ochrona prawna, paleta dostępnych spółek osobowych i kapitałowych, sš jednak bardzo podobne. Prowadzenie działalnoœci na terenie Czech i Słowacji, uwzględniajšc system prawno-podatkowy, ale i położenie geograficzne, komunikację i podobieństwa kulturowe, nie napotyka zatem istotnych przeszkód. Potwierdzeniem tego sš liczne inicjatywy gospodarcze Polaków podejmowane za południowš granicš, a także inwestycje Czechów i Słowaków na terenie RP. Dla wspólnych korzyœci biznesu polskiego, czeskiego i słowackiego. ?

—Adam Roszyk adwokat w Kancelarii KSP Legal & Tax Advice w Katowicach

we współpracy z:

—Jitka Hořinová adwokat, TomᚠRezek - prawnik, TOMAN, DEVÁTÝ & PARTNEŘI advokátní kancelář, s.r.o., z siedzibš w Pradze

—Martin Vasiž, adwokat w Advokátska kancelária VASIź, ŠIMONOVIČ & partners, s.r.o. w Koszycach

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL