Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Finanse

Wyżywienie dzieci w przedszkolu - gmina nie jest podatnikiem VAT

Fotorzepa, Sławomir Mielnik
Gmina, realizujšc zadania w zakresie edukacji, które obejmujš organizowanie wyżywienia dzieci w przedszkolu, a także ich pobyt i nauczanie po godzinie 13, nie będzie w stosunku do tych czynnoœci podatnikiem VAT.

Miasto jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT. Od 1 stycznia 2014 r. rozlicza ten podatek łšcznie ze wszystkimi miejskimi jednostkami budżetowymi, wœród których sš m.in. przedszkola realizujšce zadania własne w zakresie edukacji publicznej. Pobyt i nauczanie dzieci w przedszkolach do godziny 13 sš finansowane wyłšcznie z budżetu. Finansowanie pobytu dziecka po tej godzinie odbywa się na podstawie porozumienia zawartego z rodzicami dziecka. Rodzice ponoszš także opłaty z tytułu korzystania przez dzieci z wyżywienia (œniadanie, obiad, podwieczorek). Wysokoœć stawki żywieniowej ustala dyrektor przedszkola w porozumieniu z organem prowadzšcym. Do opłaty wnoszonej za korzystanie z posiłków nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek oraz kosztów utrzymania stołówki. To oznacza, że obejmuje ona jedynie koszt surowców użytych do przygotowania posiłków (tzw. wsad do kotła). Opłata za stawkę żywieniowš podlega zwrotowi za każdy dzień nieobecnoœci dziecka w przedszkolu. Aktualnie przedszkola wykazujš opiekę i nauczanie dzieci po godz. 13 jako œwiadczenie usług zwolnionych od podatku, a korzystanie przez nie z posiłków jako zwolnionš z VAT dostawę towarów.

Miasto zapytało czy takie rozliczenie opisanych czynnoœci jest prawidłowe, czy może jednak w tym zakresie prowadzi działalnoœć gospodarczš podlegajšcš VAT.

Fiskus nie potwierdził prawidłowoœci praktyki miasta. Stwierdził, że w przedszkolach œwiadczone sš, na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z rodzicami, odpłatne usługi wychowania przedszkolnego. Zatem wykonuje się w nich czynnoœci wskazane w art. 5 ust. 1 ustawie o VAT. W ocenie urzędników usługi stołówek oraz pobyt i nauczanie dzieci w przedszkolach po godz. 13 sš odpłatne, nawet jeœli wysokoœć opłaty jest narzucana ustawowo i nie jest rynkowa. Skoro istnieje bezpoœredni zwišzek pomiędzy płatnoœciš a œwiadczonš w przedszkolu usługš, to miasto – co do zasady – jest podatnikiem VAT. W konsekwencji, opłaty za usługi żywieniowe w przedszkolach oraz opłaty za pobyt i nauczanie dzieci w przedszkolach po godz. 13 podlegajš opodatkowaniu VAT. Spełniajš jedynie przesłanki uznania ich za czynnoœci zwolnione.

Samorzšdowcy nie zgadzali się z takš wykładniš przepisów. I mieli rację. Najpierw ich skargę uwzględnił Wojewódzki Sšd Administracyjny w Poznaniu. Ostatecznie stanowiska fiskusa nie zaakceptował Naczelny Sšd Administracyjny.

Sšd kasacyjny zauważył, że w ustawie o VAT nie zdefiniowano pojęć „organy władzy publicznej" i „urzędy obsługujšce te organy". Za organ władzy publicznej w ramach samorzšdu terytorialnego należy uznać jednostki tego samorzšdu, tzn. gminę, powiat i samorzšd województwa. Natomiast do „urzędów obsługujšcych te organy" należy zaliczyć wszelkie jednostki zajmujšce się tymi zadaniami. Będš to między innymi urzędy jednostek samorzšdu terytorialnego. Organy oraz urzędy publiczne nie sš uznawane za podatników w zakresie wykonywanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane. Załatwianie przez organy spraw urzędowych nie podlega, co do zasady, VAT, gdyż wówczas podmioty te nie działajš jako podatnicy.

Czynnoœci wykonywane przez miasto mieszczš się w zadaniach gminy, czyli sš wykonywane w ramach edukacji publicznej. W ustawie o systemie oœwiaty okreœlono sposób funkcjonowania przedszkoli. Z przepisów wynika, że zorganizowanie stołówki (wyżywienia) dla dzieci jest zadaniem przedszkola realizowanym w ramach szeroko pojętej edukacji, które należy do zadań publicznych gminy realizowanych jako organ władzy publicznej. W zwišzku z tym gmina nie jest podatnikiem VAT. Podobne stanowisko co do braku działania gminy w charakterze podatnika, a tym samym możliwoœci opodatkowania VAT, NSA zajšł w odniesieniu do organizowanego pobytu i nauczania dzieci w przedszkolach po godzinie 13.

Wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r. (I FSK 1317/15).

Komentarz eksperta

Jacek Matarewicz, adwokat i doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg Tomczykowski

Wbrew stanowisku NSA, usługa odpłatnego wyżywienia dziecka w przedszkolu powinna korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT. W przeciwnym razie sens traci funkcjonowania tego przepisu obejmujšcego właœnie m.in. usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżš oraz dostawę towarów i œwiadczenie usług œciœle z tymi usługami zwišzane, wykonywane w formach i na zasadach okreœlonych w przepisach o systemie oœwiaty. O tym, że zwolnienie usług edukacyjnych rozcišga się na wyżywienie uczniów œwiadczy orzecznictwo sšdowe oraz interpretacje indywidualne (m.in. wyrok TSUE z 4 maja 2017 r., C-699/15, Commissioners for Her Majesty's Revenue & Customs przeciwko Brockenhurst College; interpretacja indywidualna Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 27 lipca 2011 r., ITPP3/443-120/11/JK).

Oczywiœcie prawdš jest, że zapewnienie wyżywienia dzieciom w przedszkolu mieœci się w zadaniach własnych gminy, podobnie zresztš jak wszystkie pozostałe działania wykonywane przez gminę na podstawie umów cywilnoprawnych. Prowadzenie stołówek przez przedszkola nie jest jednak obligatoryjne. Nie zmienia tego fakt braku rynkowej marży, czy regulowanie tego rodzaju działalnoœci przez przepisy o systemie oœwiaty. Objęcie tych usług przepisami o VAT nie jest także moralnie nieakceptowane, bowiem art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT zwalnia z VAT tego rodzaju opłaty zasilajšce budżety placówek oœwiatowych, a co za tym idzie, m.in. przedszkola finalnie nie odprowadzš VAT z tego tytułu.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL