Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Finanse

VAT: opłata za obiad nie przesšdza o opodatkowaniu

123RF
Gmina, która prowadzi stołówkę szkolnš realizujšc zadania własne w zakresie oœwiaty, nie jest podatnikiem VAT.

Gmina jest podatnikiem VAT i rozlicza podatek wraz z samorzšdowymi jednostkami budżetowymi. Centralizacja rozliczeń nastšpiła w lutym 2017 r. Częœć jednostek, które sš szkołami w rozumieniu ustawy o oœwiacie, prowadzi stołówki szkolne lub korzysta z cateringu. Odpłatnie wydajš posiłki na rzecz: uczniów, nauczycieli i personelu z gminy i spoza niej, a także osób trzecich. Posiłki wydawane sš na miejscu, czasem na wynos. W ramach usługi wydawane sš też napoje, przy przygotowywaniu których jest wykorzystywany napar z kawy lub herbaty, woda mineralna, która może być rozlewana, a nie wydawana w oryginalnych opakowaniach, owoce, kompoty, soki wymieszane z wodš, inne towary w stanie nieprzetworzonym. Działalnoœć stołówek obliczona jest wyłšcznie na zwrot poniesionych kosztów. Gmina zapytała czy odpłatne wydawanie posiłków, w tym na wynos, korzysta ze zwolnienia z VAT Sama uważała, że opisane przez niš usługi będš podlegać zwolnieniu z art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT.

Fiskus potwierdził, że usługi wydawania posiłków, œwiadczone na zasadach okreœlonych w ustawie o systemie oœwiaty, przez stołówki szkolne dla uczniów (w przypadku szkół) i wychowanków (w przypadku przedszkola), spełniajš przesłanki do zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT. Sš to bowiem usługi œciœle zwišzane z usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżš, polegajšce na ich żywieniu.

Gmina nie była jednak zadowolona z takiej odpowiedzi. W skardze do WSA w Poznaniu zmieniła spojrzenie na problem. Przekonywała, że prowadzšc stołówkę szkolnš w ramach realizacji zadań własnych w zakresie oœwiaty, w ogóle nie podlega opodatkowaniu VAT.

WSA w Poznaniu uwzględnił jej skargę. Przypomniał, że za podatnika VAT nie uznaje się organów władzy publicznej oraz urzędów je obsługujšcych w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłšczeniem czynnoœci wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Zdaniem WSA, aby doszło do wyłšczenia podmiotu publicznego z zakresu definicji podatnika muszš zostać spełnione dwa warunki: czynnoœci muszš być wykonywane przez podmiot prawa publicznego oraz organ ten musi działać w charakterze organu władzy publicznej. W orzecznictwie zwraca się uwagę na dwie istotne kwestie. Chodzi o Ÿródło i charakter stosunku prawnego łšczšcego organ władzy publicznej z podmiotem, na rzecz którego spełniane jest œwiadczenie (wykonywana czynnoœć), a także charakter prawny pobieranej opłaty (czy jest to opłata zbliżona do daniny publicznej czy cena ustalana w realiach rynkowych). Istotne jest także, czy strony stosunku prawnego majš pełnš swobodę ustalania jego treœci, czy może jest ona ograniczona przez przepisy powszechnie obowišzujšcego prawa administracyjnego.

Jak podkreœlił sšd, sporne wyłšczenie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Gmina jest organem władzy publicznej. Organy i urzędy nie sš uznawane za podatników w zakresie wykonywanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami, tzw. zadań własnych. Organizację stołówek szkolnych kwalifikuje się do czynnoœci wykonywanych w ramach edukacji publicznej. WSA nie miał wštpliwoœci, że gmina nie będzie podatnikiem VAT, realizujšc zadania w zakresie edukacji w postaci organizacji stołówek szkolnych, wypoczynku dzieci i młodzieży, uczestnictwa dzieci i młodzieży w widowiskach artystycznych i nauce pływania oraz w wymianie międzynarodowej.

To, że wydawanie posiłków jest odpłatne, nie œwiadczy o prowadzeniu w tym zakresie działalnoœci gospodarczej. Wysokoœć opłat za posiłki nie ma bowiem charakteru komercyjnego. Sšd nie zgodził się, że nieuznanie gminy za podatnika doprowadziłoby do zakłóceń konkurencji.

Wyrok Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Poznaniu z 19 stycznia 2018 r. (I SA/Po 992/17).

—Aleksandra Tarka

Komentarz eksperta

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, partner z kancelarii KNDP Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy

Nie ulega wštpliwoœci, że żywienie dzieci w czasie pobytu w szkole jest niezbędne dla ich prawidłowej edukacji i tym samym ma charakter pomocniczy do usług edukacyjnych. Ma to znaczenie nie tylko dla szkół publicznych, ale także prywatnych. W przypadku szkół publicznych, prowadzonych przez samorzšd jako organ władzy publicznej, wyrok wpisuje się w linię orzeczniczš rozpoczętš przez Naczelny Sšd Administracyjny, który uznał, że szkoła publiczna, wydajšc posiłki, działa jako organ władzy publicznej, a tym samym pozostaje poza systemem VAT, ponieważ szkoła nie działa jako podatnik. Tym samym odpłatnoœć pobierana z tytułu przygotowania posiłków, która zgodnie z zasadami może odpowiadać co najwyżej zwrotowi kosztu surowca (a nie pełnym kosztom przygotowania), nie będzie podlegać VAT. Należy wskazać, że pozostaje to bez wpływu na dochody z VAT w zwišzku ze zwolnieniem takich usług od VAT, gdyby nie były wykonywane przez organy władzy publicznej, co potwierdził sam organ w zaskarżonej interpretacji. W obu przypadkach brak jest prawa do odliczenia VAT i brak opodatkowania. Nie daje to jednak prawa, aby w przypadku, gdy szkoła pobiera opłatę za posiłki, tylko na tej podstawie uznawać to za usługę podlegajšcš VAT. Nie wolno pominšć, że organ w tym zakresie wykonuje zadania własne gminy w zakresie edukacji. Sam udział rodziców w kosztach żywienia (koszt „wkładu do kotła") nie może powodować uznania działania szkoły za działalnoœć gospodarczš. Trudno także dopatrywać się, jak chciał organ, naruszenia zasad konkurencji. Trudno bowiem mówić o rzeczywistej konkurencji pomiędzy szkołš publicznš i prywatnš, i na pewno nie dotyczy to kosztów żywienia uczniów. Nie ma za to wštpliwoœci, że sprzedaż posiłków na rzecz innych osób (bez zwišzku z realizacjš obowišzków edukacyjnych) będzie podlegajšcš VAT działalnoœciš gospodarczš.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL