Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Cudzoziemcy

Cudzoziemcy bez prawa do sšdu po odmowie wydania wizy przez konsula

123RF
Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęły skargi cudzoziemców dotyczšce braku możliwoœci zaskarżenia do sšdu administracyjnego decyzji konsula o odmowie wydania, unieważnieniu albo cofnięciu wizy.

Wyłšczenie sšdowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej, jakš jest decyzja o odmowie wydania, unieważnieniu lub cofnięciu wizy cudzoziemcowi może – zdaniem skarżšcych - wywierać wpływ na arbitralnoœć konsula w przypadku ponownego rozpatrywania przez konsula wniosku o wizę. Z tego też względu art. 5 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sšdami administracyjnymi, wyłšczajšcy prawo do sšdu w opisanej sytuacji, budzi wštpliwoœci co do jego zgodnoœci z Konstytucjš, jak również z Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

W zwišzku z tym, w wystšpieniu skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych, które następnie przekazane zostało Ministrowi Spraw Zagranicznych Rzecznik wyraził stanowisko, że zapewnienie obywatelowi kraju trzeciego, w powyższych przypadkach, możliwoœci wystšpienia na drogę sšdowš jest wyrazem realizacji „podmiotowego prawa proceduralnego do bezstronnego rozpoznania wniosku wizowego". Rzecznik wskazał również, że Komisja Europejska w dniu 16 paŸdziernika 2014 r. wydała uzasadnionš opinię dotyczšca Polski, Czech, Słowacji i Estonii w sprawie zapewnienia skutecznego œrodka odwoławczego w razie odmowy wydania, unieważnienia bšdŸ cofnięcia wizy. W opinii wyrażono stanowisko, że cudzoziemiec - obywatel państwa trzeciego ma na podstawie Kodeksu Wizowego prawo do bezstronnego rozpatrzenia wniosku wizowego, a prawo to powinno być zabezpieczone sšdowš procedurš odwoławczš. W dniu 26 lutego 2015 r. Komisja Europejska wydała dodatkowš opinię dotyczšcš Polski.

W œwietle powyższego, Rzecznik zasugerował podjęcie inicjatywy legislacyjnej zmierzajšcej do przeprowadzenia zmian w tym zakresie. W odpowiedzi na to wystšpienie, Minister Spraw Zagranicznych poinformował Rzecznika, że z uwagi na zgłaszane niedogodnoœci zwišzane z realizacjš œrodka odwoławczego w postaci ponownego rozpoznania sprawy przez konsula, nie wyklucza podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie. Jednoczeœnie Minister przedstawił swoje stanowisko w sprawie, co do zasady nie podzielajšc opinii oraz argumentów przedstawionych w wystšpieniu Rzecznika.

Minister wskazał, iż korzystajšc ze swobody przyznanej w ramach art. 32 ust. 3 Kodeksu Wizowego, polski ustawodawca zdecydował, że postępowanie odwoławcze, gdy toczy się przed polskim konsulem, polega na złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ, który wydał decyzję w sprawie wizy. W ten sposób zapewniana jest ponowna kontrola wydanej decyzji, a wnioskujšcemu o wizę umożliwia się skorzystanie ze œrodka o charakterze odwoławczym. Brak odniesienia do drogi sšdowej w przepisach Kodeksu Wizowego jest – w ocenie Ministra – zabiegiem zamierzonym i celowym. Trudno byłoby bowiem założyć, iż racjonalny ustawodawca unijny konstruujšc przepis w zakresie zabezpieczeń proceduralnych, które majš być przyznane obywatelowi kraju trzeciego, mógłby pominšć tak istotny element, jakim jest zabezpieczenie drogi skargowej do sšdu, gdyby taka była jego wola.

Minister podkreœlił, że podstawy takiego rozwišzania należy upatrywać w braku materialnego prawa do wizy cudzoziemców. Dla poparcia swojego stanowiska Minister powołał się na opinię Rzecznika Generalnego w sprawie przed Trybunałem Sprawiedliwoœci UE o sygn. C-84/12 Rahmanian Koustikaki przeciwko Niemcom, w której wyrażono poglšd, że w œwietle regulacji Kodeksu Wizowego wiza została pomyœlana raczej jako obowišzek nałożony na obywateli okreœlonych państw trzecich, a nie jako prawo. Podzielajšc ten poglšd Rinister uznał, że skoro nie można zidentyfikować „prawa do wizy" za nietrafny należy uznać argument możliwego uchybienia art. 47 Karty Praw Podstawowych, gdyż traktuje on wprost o koniecznoœci zagwarantowania skutecznego œrodka prawnego przed sšdem, w przypadku naruszenia praw i wolnoœci.

Minister uważa ponadto, że samoistny charakter prawa do sšdu nie przesšdza, że każdorazowo ma ono przymiot prawa o charakterze absolutnym. W kontekœcie powyższego nie sposób zgodzić się z wyrażonym przez Rzecznika poglšdem, iż godnoœć i poczucie przebywania pod opiekš prawa, w tym zespół odczuć o charakterze subiektywnym, na które składajš się chęć wyjaœnienia wštpliwoœci, niejasnoœci, niepewnoœci, a także usankcjonowania odczuwalnej potrzeby definitywnego ustalenia swego statusu prawnego oraz zyskania potwierdzenia przebywania pod opiekš prawnš winny determinować obowišzek po stronie ustawodawcy do zabezpieczenia sšdowej œcieżki odwoławczej. Minister jest bowiem odmiennego zdania, zgodnie z którym Ÿródła prawa do sšdu należy upatrywać w kontekœcie istnienia prawa podmiotowego, a z jego naruszeniem, bšdŸ istnieniem odczuwalnej obawy co do jego naruszenia, wišzać uruchomienie drogi sšdowej. W konsekwencji, uznajšc, że prawo do sšdu doznaje pewnych ograniczeń, a w prawie materialnym nie istnieje „prawo do wizy" Minister podkreœlił, że trudno przesšdzić o jakim prawie obywatela kraju trzeciego, który spotkał się z decyzjš negatywnš w sprawie odmowy wydania wizy mógłby rozstrzygać sšd.

Minister przypomniał również, że Europejska Konwencja Praw Człowieka nie wprowadza gwarancji dla takich praw jak „prawo do wjazdu" lub „ prawo do wizy". Zatem w œwietle art. 13 nie podlegajš one ochronie na mocy postanowień Konwencji. Zasada ta została również potwierdzona przez orzecznictwo ETPCz, z którego wywieœć można, że brak tego prawa oznacza, iż państwa cieszš się w ramach posiadanego imperium pewnym zakresem uprawnień, mocš których mogš decydować jak chcš układać swe stosunki na linii podmiot wjeżdżajšcy – podmiot przyjmujšcy.

Reasumujšc, w ocenie Ministra rozwišzanie przyjęte w art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach spełnia warunek skutecznego œrodka odwoławczego, gdyż zapewnia ponownš merytorycznš analizę sprawy. Niniejszy œrodek jest dostępny oraz pozostaje w zgodnoœci z „podmiotowym prawem proceduralnym do bezstronnego rozpoznania wniosku wizowego". Tym samym wypełnia znamiona skutecznego œrodka odwoławczego.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL