Podstawą do przyjazdu US Army do naszego kraju jest umowa z 2009 r. pod nazwą SOFA RP-USA. To ona reguluje obecność amerykańskich żołnierzy w Polsce. Jest to zbiór zasad wspólnych dla każdego pobytu amerykańskich sił zbrojnych w Polsce.
Co z niej wynika? W umowie zapisano wprost, że amerykańscy żołnierze są zobowiązani do przestrzegania w Polsce naszego, krajowego prawa.
Jeśli któryś z żołnierzy USA złamie prawo, poniesie za to odpowiedzialność przed polskim sądem, chyba że na wniosek strony amerykańskiej tę odpowiedzialność strona polska przekaże amerykańskiej – taka zasada obowiązuje u nas w kraju.
W sprawach karnych mamy prawo do ścigania i karania czynów zabronionych przez krajowe prawo, a popełnionych przez personel USA i członków ich rodzin. Wyjątek stanowią czyny popełnione wyłącznie na szkodę Stanów Zjednoczonych. W pozostałych przypadkach pierwszeństwo jurysdykcji, zgodnie z umową, ma Polska.
W umowie pojawił się jednak przepis, który pozwala na zrzekanie się przez stronę polską, na amerykański wniosek, pierwszeństwa w sprawowaniu jurysdykcji karnej. Ustalono, że Polska będzie zrzekać się takiego pierwszeństwa, chyba że sprawa ma dla nas szczególne znaczenie. O tym, czy tak jest, rzeczywiście zdecyduje strona polska.
