Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Budowa i remont

Ustawa krajobrazowa. Koniec zarabiania na reklamach

materiały prasowe
Na podstawie regulacji ustawy krajobrazowej można zabronić lokalizowania na danej nieruchomoœci reklam - mówi Maciej Nowak, radca prawny.

Rz: Wielu samorzšdowców, architektów urbanistów, ale także mieszkańców uważa, że reklamy zasłaniajš nieruchomoœci w centralnych punktach miast, że szpecš architekturę, że wprowadzajš chaos w przestrzeni. Czy ustawa krajobrazowa, na której podstawie rady gmin mogš uchwalić, gdzie i jakie reklamy zawieszać, uporzšdkuje przestrzeń?

Maciej Nowak, radca prawny: Ustawa krajobrazowa uporzšdkuje wskazane problemy, ale w niepełnym stopniu. Będzie tak z prostego powodu: większoœć zawartych w niej rozwišzań – w tym te najbardziej istotne z perspektywy ochrony krajobrazu – jest fakultatywna. Rada gminy może je wprowadzać, ale nie musi.

Czyli równie dobrze przeciętna gmina z własnej inicjatywy może szerzej zainteresować się problematykš krajobrazowš i podjšć stosowne działania (np. uchwalić uchwałę reklamowš), ale równie dobrze nie musi tego robić. Częœć przedstawicieli gmin obawia się zresztš komplikacji proceduralnych zwišzanych z podjęciem takich działań i okreœlenia, jak dokładnie majš się postanowienia uchwał reklamowych do fragmentów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

To do nich należy decyzja. Zatem obecnie prawie wszystko w zakresie skutecznoœci wdrażania rozwišzań ustawy krajobrazowej pozostaje w rękach gmin. Jeżeli jednak zdecydujš się na działania – to mogš wypracować konkretne i realne instrumenty ochrony krajobrazu.

Jakie konkretnie narzędzie majš gminy do decydowania o tym, jaka płachta reklamowa może zawisnšć na prywatnej kamienicy, a jaka nie?

Głównym narzędziem pozostaje tutaj uchwała reklamowa, czyli „zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urzšdzeń reklamowych, ich gabaryty, standardy jakoœciowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogš być wykonane". Ta dosyć długa nazwa niniejszej uchwały jednoczeœnie okreœla, co dokładnie będzie się w niej znajdować.

Wszystkie wspomniane elementy mogš być różnicowane dla poszczególnych obszarów gminy. W uchwale tej można również dla niektórych obszarów w gminie wprowadzać zakazy posadowienia odpowiednich tablic lub urzšdzeń reklamowych. Uchwała reklamowa jest fakultatywna (nie musi być uchwalana), ale jeżeli władze konkretnej gminy zdecydujš się jš podjšć – będzie wišżšca zarówno dla publicznych, jak i prywatnych nieruchomoœci.

Tak więc na podstawie regulacji ustawy krajobrazowej można zabronić lokalizowania na danej nieruchomoœci reklam. Wyjštek dotyczy szyldów. W tym przypadku na danej nieruchomoœci uchwała reklamowa musi przewidywać możliwoœć lokalizacji co najmniej jednego szyldu informujšcego o działalnoœci podejmowanej w ramach tejże nieruchomoœci przez podmiot prowadzšcy takš działalnoœć. Jednak również tu można narzucać jego gabaryty i warunki sytuowania.

Właœciciele dobrze położonych nieruchomoœci już narzekajš, że nowe przepisy spowodujš, że stracš dochód z reklam. Czy gminy mogš nakazać zdjęcie reklamy już wiszšcej, czy raczej zajmš się nowymi umowami właœcicieli nieruchomoœci?

Gminy majš takš możliwoœć. Zgodnie z art. 37a ust. 9 znowelizowanej przez ustawę krajobrazowš ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwała reklamowa okreœla warunki i termin dostosowania istniejšcych w dniu jej wejœcia w życie tablic i urzšdzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej okreœlonych.

Termin ten nie może być krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejœcia uchwały w życie. Tak więc władze gmin mogš jak najbardziej nakazać zdjęcie posadowionej już tablicy lub urzšdzenia. Jednakże nie wszystkie uchwały muszš zawierać takie skutki. Można w niej bowiem jednoczeœnie wskazać rodzaje obiektów małej architektury, które nie wymagajš takiego dostosowania. Znów więc zakres ograniczeń zależy od konkretnej gminy.

W niektórych przypadkach pojawia się praktyka, w ramach której gminy celowo okreœlajš bardzo długi okres dostosowania (np. kilka lat).

Co z kontraktami, które przewidujš, że dana reklama powisi jeszcze przez wiele miesięcy?

W zakresie objętym uchwałš reklamowš, jeżeli sš z niš sprzeczne, stracš moc wišżšcš. Nie można bowiem oczekiwać, żeby strony takich umów dalej je w pełni egzekwowały w sytuacji, gdy pod względem prawnym byłoby to niemożliwe. Natomiast reklamodawcy oraz właœciciele nieruchomoœci mogš rozważyć wniesienie roszczeń odszkodowawczych wobec gmin, które uchwaliły tego rodzaju przepisy.

Trzeba też wskazać, że ustawa krajobrazowa ma zostać oceniona przez Trybunał Konstytucyjny. W przypadku stwierdzenia jej niezgodnoœci z konstytucjš droga do kierowania roszczeń odszkodowawczych – np. wobec Skarbu Państwa – byłaby jeszcze szersza. Między innymi powyższa możliwoœć sprawia, że duża częœć gmin wcišż wstrzymuje się z pracami nad uchwałami reklamowymi.

Co zatem musi zrobić właœciciel nieruchomoœci, zanim powiesi na niej baner?

Właœciciel powinien sprawdzić, czy w gminie obowišzuje już uchwała reklamowa lub czy trwajš w gminie nad takš uchwałš prace. Oczywiœcie nie uzyska w taki sposób zupełnej pewnoœci. Władze gminy mogš bowiem na każdym etapie tego rodzaju prace rozpoczšć.

Sytuacja jest więc w tym zakresie podobna jak w przypadku uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli w gminie prace nie sš podejmowane, pewnym rozwišzaniem jest uzyskanie informacji bezpoœrednio od władz gminy.

Oczywiœcie, po przedstawieniu takiej informacji władze gminy mogš zmieniać zdanie. W większoœci sytuacji można jednak przyjšć, że przynajmniej przez jakiœ czas powinny trzymać się jednej koncepcji. W umowach dotyczšcych noœników reklamowych warto też dodawać zastrzeżenia, zgodnie z którymi uchwały reklamowe mogš wpływać na zmianę ich szczegółowych warunków.

Jakie sš konsekwencje, gdy właœciciel nieruchomoœci, się nie dostosuje do gminnych wymagań?


Zgodnie z art. 37d znowelizowanej przez ustawę krajobrazowš ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podmiot, który umieœcił tablicę reklamowš lub urzšdzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały, podlega karze pieniężnej.

Kara ta, wymierzana na podstawie decyzji administracyjnej właœciwego wójta/ burmistrza/ prezydenta miasta jest odnoszona do wielkoœci pola powierzchni tablicy lub urzšdzenia sprzecznymi z wytycznymi uchwały oraz liczonego w dniach czasu trwania (liczšc od dnia wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary) tej rozbieżnoœci.

Przykładowo, dzienna kara pieniężna dla tablicy reklamowej o polu powierzchni reklamy 10 mkw., przy zastosowaniu stawek maksymalnych, wynosiłaby 180 złotych. Osobna konsekwencja to przymusowe dostosowanie lub usunięcie tablicy lub urzšdzenia reklamowego.

W praktyce wštpliwoœci może budzić zakres adresatów kary pieniężnej obejmujšcej podmioty, które umieœciły tablicę lub urzšdzenie niezgodnie z przepisami. Gdy nie uda się ustalić podmiotu, który umieœcił tablicę lub urzšdzenie niezgodnie z przepisami, obowišzek zapłaty kary pieniężnej spoczywa na właœcicielu nieruchomoœci, jej użytkowniku wieczystym lub posiadaczu samoistnym.

CV

Maciej Nowak – radca prawny, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, członek Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL