Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Archeologia

Ludzie prehistoryczni byli kanibalami. Dlaczego?

Kanibale w epoce lodowej istnieli na pewno, nie wiadomo jednak, dlaczego byli ludożercami.
AFP
Ludzie prehistoryczni praktykowali niekiedy ludożerstwo. Brytyjski badacz wyjawia dlaczego.

Co było powodem kanibalizmu: głód czy rytuały? Chcšc odpowiedzieć na to pytanie, brytyjski badacz dr James Cole z Uniwersytetu w Brighton wykazał, że antropofagia nie była interesujšca z punktu widzenia walorów odżywczych – w porównaniu z innymi zwierzętami.

Badacz obliczył walory odżywcze ludzkiego ciała. Wykazał, że jest ono mniej kaloryczne od ciała mamuta, niedŸwiedzia, dzika, jelenia itd. Dlatego postawił tezę, że kanibalizm jaskiniowców miał podstawy kulturowe, obrzędowe. Informuje o tym pismo „Scientific Reports".

Dr James Cole uszeregował partie ludzkiego ciała ze względu na ich kalorycznoœć, zawartoœć tłuszczu i białka. Najbardziej wartoœciowe pod tym względem (pomijajšc ich stosunkowo małš objętoœć) sš mózg i szpik. Duży potencjał kaloryczny tkwi w udach, ramionach i łydkach.

– Pod względem kalorycznoœci człowiek odpowiada zwierzęciu podobnych rozmiarów, ale jest mniej wartoœciowy od wielkich ssaków, na jakie polowali ludzie w epoce lodowej, ponieważ w organizmach tych zwierzšt proporcje tłuszczu i białka były bardziej korzystne – wyjaœnia dr Cole.

Z punktu widzenia jaskiniowych łowców najatrakcyjniejsze były mamuty, niedŸwiedzie, dziki, bobry, żubry, konie. Człowiek ważšcy 66 kg dostarczał potencjalnie 1300 kalorii na kilogram mięœni, mamut odpowiednio – 2000, niedŸwiedŸ – 4000. – Nawet pięciu czy szeœciu ludzi jako pożywienie dostarczało mniej kalorii niż jeden koń czy żubr. Całkowita wartoœć kaloryczna mięœni jednego człowieka to około 32 400 kalorii, natomiast mamuta – 3 600 000, nosorożca włochatego – 1 260 000, niedŸwiedzia – 600 000, konia – 200 000 – uœciœla badacz.

Podkreœla także, że człowiek jest bardziej inteligentny od zwierzšt, a jego zachowanie bardziej złożone, dlatego upolowanie pięciu czy szeœciu ludzi było w epoce lodowej trudniejsze niż upolowanie na przykład jednego konia. Wszystko to razem skłania brytyjskiego antropologa do wniosku, że antropofagię praktykowano z powodów „kulturowych i społecznych".

Ale czy rzeczywiœcie jš praktykowano? Zespół antropologów kierowany przez dr Helene Rougier, pracujšcš na Uniwersytecie Kalifornijskim, zbadał 99 szczštków neandertalskich odkopanych w belgijskiej jaskini Goyet, liczš one od 47 500 do 42 000 lat. Sš to szczštki czterech osób dorosłych i dziecka. – Na podstawie tych koœci nie udało się ustalić, jakš œmierciš zmarli, gwałtownš, naturalnš czy na skutek choroby, jednak na koœciach zachowały się bardzo wyraŸne œlady rzeŸnicze – jak to ujęła dr Rougier – takie same jak na koœciach koni i jeleni z tej jaskini, które ćwiartowano. Podobnie potraktowano koœci tych dorosłych i dziecka, ponadto połupano je i wydobyto szpik.

Ale jest coœ jeszcze. Wœród zbadanych szczštków z jaskini Goyet na jednej z koœci udowych i na czterech piszczelowych sš œlady œwiadczšce o tym, że używano ich w charakterze narzędzi, służyły jako tłuczki i podkładki podczas obróbki krzemienia. Archeolodzy znajš mnóstwo koœci zwierzęcych z epoki kamienia używanych w ten sposób.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL