Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Aplikacje/egzaminy

Egzamin zawodowy 2018: warto ćwiczyć kazusy karne

Fotorzepa, Jerzy Dudek
Rok temu u radców prawnych 38 proc. ocen niedostatecznych padło na prawie karnym. U adwokatów 18 proc.

20 marca 2018 r. o godz. 10 rozpocznie się egzamin zawodowy dla adwokatów i radców prawnych 2018. Na pierwszy dzień zaplanowano zadanie z prawa karnego. Dzień drugi to rozwišzanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego. Trzeci dzień egzaminu zaplanowano na zadanie z prawa gospodarczego. I dzień ostatni, a w nim dwie częœci – czwarta i pišta, obejmujšca rozwišzanie zadań z zakresu prawa administracyjnego i z zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki. Jak co roku wraz z Wydawnictwem CH Beck pomagamy przygotować się do każdej z częœci egzaminu. Dziœ publikujemy dalszy cišg kazusów z prawa karnego wraz z prawidłowymi odpowiedziami.

Kazus 1

Marek M. został skazany za to, że 26.5.2014 r. w Warszawie, działajšc w warunkach powrotu do przestępstwa okreœlonych w art. 64 § 1 K.k., wspólnie z innymi osobami dokonał kradzieży dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego o nr rej. XXX. Sšd z mocy art. 275 § 1 K.k w zw. z art. 64 § 1 K.k. wymierzył mu karę 7 miesięcy pozbawienia wolnoœci oraz za to, że w tym samym czasie i miejscu, działajšc w warunkach powrotu do przestępstwa okreœlonych w art. 64 § 1 K.k., wspólnie z drugš osobš dokonał zaboru w celu krótkotrwałego użycia cudzego, wymienionego wyżej pojazdu samochodowego o wartoœci 18 tys. zł na szkodę Mieczysława B., który porzucił uszkodzony w rowie, z mocy art. 289 § 1 K.k. w zw. z art. 64 § 1 K.k. skazał na karę 10 miesięcy pozbawienia wolnoœci. Na podstawie art. 85 § 1 K.k. i art. 86 § 1 K.k. wymierzono Markowi M. łšcznš karę roku i 3 miesięcy pozbawienia wolnoœci. Na podstawie art. 46 § 1 K.k. Sšd Rejonowy zobowišzał oskarżonego do naprawienia szkody w całoœci poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego Mieczysława B. kwoty 18 tys. zł wraz z ustawowymi odsetkami od 26.5.2014 r. do dnia zapłaty. Oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów.

Zadanie

- Czy obrońca oskarżonego powinien zaskarżyć wyrok, a jeœli tak, to w jakiej częœci i jaki powinien postawić zarzut i wniosek końcowy?

OdpowiedŸ do kazusu 1

Obrońca oskarżonego powinien zaskarżyć wyrok w zakresie czynu z pkt 1 w całoœci, zaœ w zakresie czynu z pkt 2 w zakresie orzeczenia o karze i œrodkach. Odnoœnie do czynu z pkt 1 powinien postawić zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 275 § 1 K.k., przez błędne zastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy dowód rejestracyjny pojazdu nie stanowi dokumentu stwierdzajšcego prawa majštkowe do tego pojazdu, a zatem nie jest dokumentem objętym normš zawartš w przedmiotowym przepisie. W zakresie czynu z pkt 2, Sšd Rejonowy dopuœcił się zaœ obrazy art. 46 § 1 K.k., bowiem zobowišzał oskarżonego do naprawienia szkody w całoœci przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego Mieczysława B. kwoty 18 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami, w sytuacji gdy art. 46 § 1 K.k. nie daje podstaw do zasšdzenia odsetek. Z wyroku SN z 4.2.2002 r. (II KKN 385/01) wynika bowiem, że szkoda, do której naprawienia sšd zobowišzuje sprawcę, to równowartoœć rzeczywistej szkody wynikłej bezpoœrednio z przestępstwa i nie jest dopuszczalne uwzględnienie przy ustaleniu jej wysokoœci tych składników i elementów, które wynikły z następstw czynu, np. odsetek. Jest także oczywiste, że dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majštkowe osoby zwišzanej z tym pojazdem, tylko administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Zatem dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzajšcych prawo majštkowe, dysponowanie którym stanowi przedmiot ochrony wymieniony w tym opisie strony przedmiotowej występku okreœlonego w art. 275 § 1 K.k. Zachowanie oskarżonego należy zatem rozpatrywać w kontekœcie wypełnienia znamion przestępstwa wymienionego w art. 276 K.k. Działanie oskarżonego polegajšce na usunięciu spod władztwa osoby uprawnionej dokumentu, którym sprawca nie ma prawa wyłšcznie rozporzšdzać, oznacza pozbawienie dotychczasowego dysponenta dowodu rejestracyjnego władztwa nad nim. Obrońca oskarżonego powinien wnosić o zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie, że zachowanie oskarżonego w zakresie czynu z pkt 1 wyczerpało dyspozycję okreœlonš w art. 276 K.k. i złagodzenie orzeczonej kary oraz o zmianę wyroku w zakresie czynu z pkt 2 przez uchylenie opartego na treœci art. 46 § 1 K.k. orzeczenia w częœci zasšdzajšcej odsetki od zasšdzonej kwoty.

Uwaga!

Należy pamiętać, że od 1 lipca 2015 r. uległa zmianie treœć art. 46 § 1 K.k. i od tej daty przy orzekaniu obowišzku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego Sšd stosuje przepisy prawa cywilnego, co oznacza, że może zasšdzić okreœlonš kwotę wraz z odsetkami, jak również może okreœlić termin realizacji tego obowišzku. Zatem jeżeli obecnie Sšd na podstawie art. 46 § 1 K.k. zasšdzi od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego okreœlonš kwotę wraz z ustawowymi odsetkami, to brak jest podstaw do postawienia zarzutu obrazy prawa materialnego, tj. art. 46 §1 K.k. Jednoczeœnie jednak należy pamiętać o treœci art. 4 §1 K.k.

Kazus 2

Prokurator w trybie art. 335 § 1 K.p.k. uzgodnił z oskarżonym Zenonem Z. wyrok na wymierzenie mu kary bezwzględnej półtora roku pozbawienia wolnoœci. Na to wyraził zgodę oskarżyciel posiłkowy – pokrzywdzony Sławomir K., który zgłosił swój akces do udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Sšd Rejonowy wyrokiem z 20.4.2015 r. wydanym na posiedzeniu uznał Zenona Z. za winnego popełnienia cišgu 6 przestępstw oszustwa na szkodę Sławomira K. i na podstawie art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 91 § 1 K.k. wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolnoœci, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 K.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 K.k. warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, oddajšc w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora sšdowego. Ponadto, odpowiednio na podstawie art. 72 § 2 K.k. i art. 46 § 1 K.k., nałożył na oskarżonego obowišzek naprawienia szkód wyrzšdzonych przestępstwami, w tym na rzecz pokrzywdzonego Sławomira K. i obcišżył oskarżonego kosztami sšdowymi.

Zadanie

- Czy jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego widzisz powód zaskarżenia orzeczenia?

OdpowiedŸ do kazusu 2

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego powinien zaskarżyć przedmiotowy wyrok w częœci dotyczšcej orzeczenia o karze na niekorzyœć oskarżonego i powinien zarzucić obrazę przepisów postępowania karnego majšcš wpływ na treœć orzeczenia, tj. art. 343 § 6 K.p.k., przez orzeczenie wobec oskarżonego w trybie okreœlonym w art. 335 § 1 K.p.k. innej kary niż ta, która została uzgodniona z prokuratorem i na którš wyraził zgodę oskarżyciel posiłkowy, czego sšd w tym trybie nie mógł uczynić i co spowodowało orzeczenie wobec oskarżonego zbyt łagodnej kary pozbawienia wolnoœci. Skarżšcy powinien wnosić o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sšd powinien bowiem ustalić, czy oskarżony w dalszym cišgu aprobuje propozycje prokuratora. Artykuł 343 § 6 K.p.k. należy rozumieć w taki sposób, że sšd, wydajšc wyrok w tym trybie, nie ma możliwoœci orzeczenia innej rodzajowo kary czy też kary w innym wymiarze niż ta zaakceptowana przez strony. Jeżeli zaœ sšd uzna, że uzgodnionej pomiędzy stronami kary nie może zaakceptować, to może wezwać strony do zmiany uzgodnień lub też postšpi w myœl art. 343 § 7 K.p.k., czyli rozpozna sprawę na zasadach ogólnych.

Kazus 3

Zbigniew W. stanšł pod zarzutem popełnienia czynu polegajšcego na tym, że 19.7.2014 r. w D., działajšc wspólnie i w porozumieniu z innš osobš, w cišgu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolnoœci orzeczonej wyrokiem Sšdu Rejonowego z 22.9.2007 r. za umyœlne przestępstwo podobne, zabrał w celu przywłaszczenia dwa żakiety damskie o łšcznej wartoœci 1400 zł, działajšc tym samym na szkodę Janusza M., to jest dokonania występku z art. 278 § 1 K.k. w zw. z art. 64 § 1 K.k. Podczas tego samego zdarzenia oskarżony dokonał zaboru na szkodę Wiktora Z. trzech par podkoszulek męskich o wartoœci 180 zł i wyrokiem nakazowym Sšdu Rejonowego w D. z 13.8.2014 r., za wykroczenie stypizowane w art. 119 § 1 K.w. został prawomocnie skazany na karę grzywny. Wyrokiem z 25.1.2015 r. Sšd Rejonowy rozpoznajšcy zdarzenie z 19.7.2014 r. dotyczšce zaboru dwóch żakietów, na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 K.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 K.p.k. umorzył postępowanie karne.

Zadanie

- Czy jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego znajdujesz podstawę do zaskarżenia orzeczenia, a jeœli tak, to jakie należy postawić zarzuty?

OdpowiedŸ do kazusu 3

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego powinien dostrzec zasadnoœć zaskarżenia przedmiotowego wyroku. Sšd Rejonowy błędnie bowiem uznał, że skoro oskarżony został skazany wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 119 § 1 K.k. popełnione 19.7.2014 r., to tym samym nastšpiła powaga rzeczy osšdzonej w zakresie występku z art. 278 § 1 K.k. w zw. z art. 64 § 1 K.k. Sšd Rejonowy nie miał bowiem podstaw, aby na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 K.p.k.w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 K.p.k. umorzyć postępowania z uwagi na powagę rzeczy osšdzonej, skoro oskarżony popełnił dwa odrębne czyny na szkodę dwóch pokrzywdzonych. Ponadto postępowanie w sprawach o wykroczenia nie może być uznane za „postępowanie karne, w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 K.p.k". Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego powinien zatem wyrok zaskarżyć w całoœci na niekorzyœć oskarżonego i na podstawie art. 427 § 1 i 2 i art. 438 pkt 2 K.p.k powinien zarzucić obrazę przepisów postępowania karnego majšcš wpływ na treœć orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 K.p.k., przez błędne zastosowanie tego przepisu i uznaniu, że w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 278 § 1 K.k. w zw. z art. 64 § 1 Kk popełnionego 19.7.2014 r. w D., zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci res iudicata, podczas gdy uprzednie prawomocne skazanie oskarżonego wyrokiem nakazowym Sšdu Rejonowego w D. z 13.8.2014 r. za wykroczenie okreœlone w art. 119 § 1 K.k. popełnione w tym samym miejscu i czasie nie spowodowało stanu powagi rzeczy osšdzonej, gdyż dotyczyło czynu popełnionego na szkodę innego pokrzywdzonego. Podnoszšc tego rodzaju zarzut, skarżšcy powinien wnosić o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Polecane publikacje

- Egzaminy Prawnicze Ministerstwa Sprawiedliwoœci. Tom 1- 4, wydanie 2018

- S. Jaworski, Apelacje cywilne i karne. 69 wzorów pism z omówieniami, 5. wydanie

- S. Jaworski, Apelacje cywilne i karne. Komentarz praktyczny z orzecznictwem. Wzory pism procesowych, 4. wydanie

- Kodeks karny. Orzecznictwo Aplikanta, 2. wydanie

- Kodeks postępowania karnego. Orzecznictwo Aplikanta, 2. wydanie

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL