Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Adwokaci

Praca w kancelarii bez pensji przekreśliła prawo do wpisu na listę adwokatów - wyrok NSA

Fotorzepa, Marian Zubrzycki
Wniosek o wpis na listę adwokatów z dołšczonš umowš cywilnoprawnš bez oœwiadczenia o złożeniu deklaracji do właœciwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikajšcego z takiej umowy, nie odpowiada wymogom - uznał Naczelny Sšd Administracyjny.

Prawo dopuszcza wpis na listę adwokatów bez wymogu odbywania aplikacji i podchodzenia do egzaminu zawodowego, osoby, które posiadajš stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łšcznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagajšce wiedzy prawniczej czynnoœci bezpoœrednio zwišzane ze œwiadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. B Prawo o adwokaturze).

Z tej możliwoœci chciała skorzystać Cecylia M. (imię fikcyjne). Do wniosku dołšczyła m.in. notarialnie poœwiadczonš kopię umowy o patronacie i zatrudnieniu na zasadach wolontariatu, zawartej z kancelariš adwokackš na czas nieokreœlony, w pełnym wymiarze godzin, bez wynagrodzenia, w zamian za umożliwienie praktycznego szkolenia i odbywania praktyki zwišzanej bezpoœrednio ze œwiadczeniem pomocy prawnej przez patrona oraz oœwiadczenie o zwolnieniu umowy o wolontariacie z wszelkich opłat skarbowych i podatków.

Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu odmówiła wpisu, uznajšc, że kandydatka nie spełnia okreœlonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b p.o.a. przesłanek wpisu na listę adwokatów, bowiem nie wykazała, iż legitymuje się trzyletnim okresem wykonywania czynnoœci okreœlonych w ustawie – Prawo o adwokaturze. ORA wskazała, że wymóg legitymowania się odpowiedniš praktykš w zawodzie jest spełniony wówczas, gdy praktyka ta ma charakter odpłatny, a umowa została zgłoszona w drodze deklaracji do właœciwego urzędu skarbowego i odprowadzono od niej należny podatek.

Uchwałę podtrzymało Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Natomiast obie uchwały uchylił Minister Sprawiedliwoœci. Jego zdaniem w art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. B ustawodawca, dopuszczajšc możliwoœć wykonywania wymagajšcych wiedzy prawniczej czynnoœci bezpoœrednio zwišzanych ze œwiadczeniem pomocy prawnej na podstawie umowy cywilnoprawnej, nie przesšdził o tym, czy muszš to być umowy o charakterze odpłatnym, czy nieodpłatnym, w zwišzku z czym umowy te mogš cechować się zarówno odpłatnoœciš, jak i mieć charakter nieodpłatny.

Innego zdania był Wojewódzki Sšd Administracyjny w Warszawie, który wytknšł, że w argumentacji Ministra Sprawiedliwoœci brak jest spójnoœci, skoro twierdzi, że art. 68 ust. 3 Prawa o adwokaturze ma jedynie charakter formalny, a równoczeœnie nie wskazał, jakimi dowodami ma być wykazane istnienie przesłanek uprawniajšcych do ubiegania się o wpis, co jest szczególnie istotne z punktu widzenia osoby ubiegajšcej się o wpis, aby miała przejrzystoœć obowišzujšcych reguł.

Zdaniem WSA, zasadne jest także odwoływanie się przez Prezydium NRA przy ocenie relacji między osobš wykonujšcš czynnoœci bezpoœrednio zwišzane ze œwiadczeniem pomocy prawnej a adwokatem/radcš prawnym (bez względu czy praca jest wykonywana w kancelarii indywidualnej czy spółce) jako odpowiadajšcych patronatowi w rozumieniu art. 76 ust. 1, 4 i 5 Prawa o adwokaturze.

Ponadto, w ocenie WSA Minister nie wykazał, jakiego rodzaju umowa zwalniałaby od opodatkowania. Sšd wskazał przy tym, że kandydatka do palestry sama podjęła decyzję o nieprzedstawieniu umowy zawartej z adwokatem – Urzędowi Skarbowemu, co słusznie zdaniem organów samorzšdu miało wpływ na ocenę tej umowy w kontekœcie spełnienia warunków z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. B.

W skardze kasacyjnej Minister wskazał na błędnš wykładnię dokonanš przez WSA, polegajšcš na przyjęciu, iż ustawodawca uwarunkował uznanie umowy, na podstawie której wnioskujšcy o wpis na listę adwokatów nabywa praktykę zawodowš, od jej odpłatnoœci, mimo iż wymóg taki nie został wskazany wprost w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b p.o.a., a jednoczeœnie przepis art. 735 k.c. dopuszcza możliwoœć œwiadczenia umowy bez otrzymywania wynagrodzenia, przy czym utrwalone orzecznictwo administracyjne wskazuje na ekwiwalentnoœć takiej umowy, jeżeli osoba nieodpłatnie wykonujšca umowę zdobywa doœwiadczenie i podnosi kwalifikacje,

Rozpatrujšcy skargę kasacyjnš, Naczelny Sšd Administracyjny w wyroku z 29 sierpnia 2017 roku (sygn. akt II GSK 3165/15) wskazał, że art. 66 ust. 1 Prawa o adwokaturze okreœla przesłanki warunkujšce zwolnienie z obowišzku odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, a dla dokonania wpisu na listę adwokatów konieczne jest złożenie wniosku wraz z dokumentami, których katalog został szczegółowo podany w art. 68 ust. 3. – Innymi słowy osoba ubiegajšca się o wpis na listę adwokatów bez koniecznoœci odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego ma ustawowo okreœlony obowišzek w zakresie wykazania przesłanek warunkujšcych realizację tego uprawnienia. Braki w tym zakresie nie dajš podstaw do uznania, że osoba występujšca o wpis na listę adwokatów wykazała, iż opisane wyżej warunki spełniła – wyjaœnił sšd.

Jak przy tym zaznaczono, nie chodzi tutaj o wprowadzenie dodatkowych przesłanek materialnoprawnych, ale o przedstawienie wymaganych prawem dokumentów, które dajš właœciwym organom samorzšdu adwokackiego możliwoœć zweryfikowania spełnienia przez wnioskodawcę opisanych wyżej przesłanek.

- Tak więc sytuacja, w której strona składajšc wniosek o wpis na listę adwokatów załšcza do wniosku umowę cywilnoprawnš bez oœwiadczenia o złożeniu deklaracji do właœciwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikajšcego z takiej umowy, nie odpowiada wymogom, jakie zostały nałożone przez ustawodawcę na osoby ubiegajšce się o wpis na listę adwokatów – stwierdził NSA.

Jednoczeœnie sšd ten podkreœlił, że okolicznoœć dotyczšca charakteru umowy cywilnoprawnej, zwłaszcza to, że załšczona do wniosku umowa była umowš o patronacie i zatrudnieniu na zasadach wolontariatu, sama przez się nie stanowi podstawy do uchylenia się przez wnioskodawcę od spełnienia ustawowo okreœlonych wymogów w zakresie deklaracji do właœciwego urzędu skarbowego oraz zapłacenia podatku wynikajšcego z takiej umowy. – Okolicznoœć, że wskazana wyżej umowa może nie podlegać opodatkowaniu nie jest przesłankš zwalniajšcš z tego obowišzku – zwrócił uwagę NSA.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL