Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Administracja

CEIDG: łatwiej przetwarzać dane przedsiębiorców

123RF
Dane kilku milionów osób zarejestrowanych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalnoœci Gospodarczej nie będš już korzystały z gwarancji, jakš daje im ustawa z 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych.

Od 19 maja 2016 roku ustawa o ochronie danych osobowych nie będzie miała zastosowania do jawnych danych i informacji udostępnianych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalnoœci Gospodarczej (tzw. CEIDG) – poza przepisami dotyczšcymi kontroli przetwarzania danych przez generalnego inspektora ochrony danych osobowych, trybu prowadzenia postępowań oraz zabezpieczenia danych osobowych. Stanie się tak za sprawš art. 39b, dodanego do obecnie obowišzujšcej ustawy z 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalnoœci gospodarczej.

Przetwarzanie, czyli co

Nie oznacza to jednak, iż nie będš podlegały one ochronie na podstawie odrębnych regulacji prawnych, tj. kodeksu cywilnego (w szczególnoœci art. 23 i 24) czy też ustawy o statystyce publicznej (m.in. art. 38 ust. 2). Do przetwarzania pozostałych danych osobowych przedsiębiorców, niezawartych w CEIDG, ustawę o ochronie danych osobowych w dalszym cišgu będzie się stosować w całoœci.

Wspomniana ustawa definiuje przetwarzanie danych osobowych bardzo szeroko, jako wykonywanie jakichkolwiek operacji na tych danych, tj. zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie, usuwanie, zwłaszcza te, które dokonywane sš w systemach informatycznych (art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Równie szeroko traktuje się w niej pojęcie danych osobowych, obejmujšc jego zakresem wszelkie informacje dotyczšce zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (art. 6 ustawy o ochronie danych osobowych).

Za dane osobowe uznaje się więc różnego rodzaju komunikaty (wiadomoœci, wypowiedzi, prezentacje) wyrażone i zapisane w najprzeróżniejszych formach np. znakami graficznymi, symbolami, w języku komputerowym, na fotografii, na taœmie magnetofonowej lub magnetowidowej, niezależnie od sposobu, zakresu i swobody ich udostępniania, jak też od sposobu ich pozyskania.

Jakie informacje będš jawne

Po blisko pięciu latach pełnej ochrony danych osobowych przedsiębiorców wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalnoœci Gospodarczej ustawodawca zdecydował się ponownie wyjšć spod kategorii danych osobowych te informacje, które sš ujawnione w tym rejestrze, tj.:

- imię i nazwisko przedsiębiorcy,

- jego/jej numer NIP i numer REGON;

- firma przedsiębiorcy;

- jego/jej dane kontaktowe (adres poczty elektronicznej, adres strony internetowej, numer telefonu, o ile zostały wskazane we wniosku o wpis do CEIDG);

- jego/jej dane adresowe (adres głównego miejsca wykonywania działalnoœci, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalnoœci, adres do doręczeń);

- informacje na temat obywatelstwa przedsiębiorcy;

- dane przedstawiciela ustawowego przedsiębiorcy, o ile sš wymagane;

- informacje o obowišzywaniu małżeńskiej wspólnoœci majštkowej z udziałem przedsiębiorcy;

- dane dodatkowe przedsiębiorcy (data rozpoczęcia, zawieszenia, trwałego zakończenia oraz wznowienia działalnoœci gospodarczej, data wykreœlenia wpisu z rejestru, przeważajšca działalnoœć gospodarcza oznaczona kodem PKD, wykonywana działalnoœć gospodarcza oznaczona kodem PKD, status indywidualnej działalnoœci gospodarczej);

- informacje o spółkach cywilnych, których wspólnikiem jest przedsiębiorca;

- zakazy ustanowione wobec przedsiębiorcy;

- informacje dotyczšce upadłoœci/postępowania naprawczego z udziałem przedsiębiorcy;

- dane na temat pełnomocników przedsiębiorcy;

- informacje o koncesjach, zezwoleniach, licencjach oraz wpisach do rejestrów działalnoœci regulowanej wydanych na rzecz przedsiębiorcy.

Swego czasu pod rzšdami nieobowišzujšcego już art. 7a ust. 2 ustawy – Prawo działalnoœci gospodarczej informacje o osobach fizycznych prowadzšcych działalnoœć gospodarczš zawarte w ewidencji działalnoœci gospodarczej (poprzedniczce CEIDG) również nie podlegały przepisom ustawy o ochronie danych osobowych. Majšc na względzie atuty tego rozwišzania w odniesieniu do interesów osób, które weszły w posiadanie informacji o przedsiębiorcach w sposób zgodny z prawem, pobierajšc je z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalnoœci Gospodarczej (brak koniecznoœci spełnienia szeregu niżej opisanych obowišzków), ustawodawca postanowił do niego powrócić. Przyznajšc prymat tym interesom, a tym samym prawu do informacji nad potrzebš zapewnienia danym udostępnianym w CEIDG dodatkowej ochrony na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych, ustawodawca po raz kolejny doprowadził do powstania dualizmu w zakresie ochrony podstawowych informacji o przedsiębiorcach.

Ochrona od rozpoczęcia działalnoœci

Od 19 maja 2016 roku dane i informacje udostępniane w portalu CEIDG nie będš korzystały z ochrony przewidzianej w ustawie o ochronie danych osobowych od chwili rozpoczęcia prowadzenia działalnoœci gospodarczej przez przedsiębiorców do momentu ich usunięcia. Jeœli przedsiębiorca, składajšc wniosek o wpis do tego rejestru, poda datę rozpoczęcia działalnoœci gospodarczej póŸniejszš niż chwila złożenia wniosku, do czasu kiedy ten termin nadejdzie, będzie mógł zrezygnować z wpisu i wtedy jego dane nie będš w nim publikowane.

Według przepisów ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej osoba taka nie jest przedsiębiorcš (nie rozpoczęła wykonywania działalnoœci gospodarczej), a Centralna Ewidencja i Informacja o Działalnoœci Gospodarczej jest rejestrem przedsiębiorców. W konsekwencji tego w przypadku rezygnacji z wpisu do CEIDG przez wnioskodawcę jego dane nadal będš podlegały ochronie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych. Zasada ta nie będzie miała zastosowania w drodze analogii do sytuacji, w której dojdzie do wykreœlenia przedsiębiorcy z tego rejestru. Dane dotyczšce jego wpisu w dalszym cišgu nie zostanš z niego usunięte. Tym samym w dalszym cišgu nie będš podlegały pod ustawę o ochronie danych osobowych.

Inne publiczne rejestry

Niezależnie od dostępnoœci danych o przedsiębiorcach w portalu CEIDG (podjętych decyzjach o rezygnacji z wpisów, ewentualnym ich usunięciu) informacje umożliwiajšce identyfikacje osób fizycznych prowadzšcych działalnoœć gospodarczš mogš zostać ujawnione również w innych publicznych rejestrach. I tak, w publicznie dostępnym wykazie danych o œrodowisku na stronie internetowej Ministerstwa Œrodowiska, w tzw. Ekoportalu, można znaleŸć m.in. wiadomoœci na temat: nazwy, pod którš przedsiębiorca prowadzi działalnoœć gospodarczš, miejsca jej wykonywania, nazw i rodzajów dokumentów, jaki ów przedsiębiorca złożył do konkretnej publicznej jednostki organizacyjnej w okreœlonym czasie, numerów kart, pod którymi te dokumenty sš przechowywane, wzmianek o ich ewentualnym zniszczeniu, jak również o wydanych decyzjach administracyjnych na skutek złożenia tych dokumentów.

Informacje te sš udostępniane każdemu podmiotowi wraz z danymi osobowymi przedsiębiorców, o ile dotyczš jednego z przedmiotów wskazanych w art. 18 ustawy z dnia 3 paŸdziernika 2008 roku o udostępnianiu informacji o œrodowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie œrodowiska oraz o ocenach oddziaływania na œrodowisko. Wœród nich znajdujš się wiadomoœci na temat:

- iloœci i rodzajów pyłów lub gazów wprowadzanych do powietrza oraz miejsc ich wprowadzania,

- stanu, składu i iloœci œcieków wprowadzanych do wód lub do ziemi oraz miejsc ich wprowadzania,

- rodzaju i iloœci wytwarzanych odpadów oraz miejsc ich wytwarzania,

- poziomu emitowanego hałasu,

- poziomu emitowanych pól elektromagnetycznych.

Korzystajšc z kolei z ogólnodostępnej wyszukiwarki podmiotów zarejestrowanych w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sšdowego, prowadzonej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwoœci, poza danymi dotyczšcymi bezpoœrednio podmiotów zarejestrowanych, można dotrzeć także do informacji o osobach fizycznych zaangażowanych w działalnoœć gospodarczš prowadzonš przez te podmioty. W zależnoœci od poziomu tego zaangażowania (wspólnik, przedstawiciel podmiotu zarejestrowanego, osoba pełnišca funkcje w jego organach) mogš to być informacje takie jak: imię i nazwisko, numer PESEL, stan cywilny, obowišzujšcy ustrój majštkowy pomiędzy małżonkami, ewentualne ograniczenia zdolnoœci do czynnoœci prawnych, o ile takie występujš. Podlegajš one nieograniczonemu udostępnianiu każdemu podmiotowi wraz z danymi osobowymi przedsiębiorców, mimo że w przepisach prawnych regulujšcych funkcjonowanie Krajowego Rejestru Sšdowego nie odniesiono się wprost do ustawy o ochronie danych osobowych.

Jakie zagrożenia

Głównym celem jawnoœci rejestrów publicznych (Krajowy Rejestr Sšdowy, Ekoportal czy Centralna Ewidencja i Informacja o Działalnoœci Gospodarczej) jest zapewnienie łatwiejszego dostępu do informacji w nich zawartych. Jednak realizacja tego zamierzenia może stanowić szerokie pole do nadużyć, zwłaszcza dla jednostek prywatnych. Kradzieże tożsamoœci, firmactwo (prowadzenie działalnoœci gospodarczej pod cudzym nazwiskiem lub nazwš) czy też oszustwa kredytowe mogš być jednymi z wielu przykładów negatywnych konsekwencji przyznanego przez ustawodawcę prymatu prawa do informacji nad ochronš prawnš danych podmiotów znajdujšcych się w tych rejestrach. Ryzyko ich wystšpienia z całš pewnoœciš będzie wzmagać nałożenie na przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG obowišzku uzupełnienia swoich wpisów o numery PESEL w terminie do 19 maja 2018 roku, pod rygorem wykreœlenia ich z tego rejestru.

Na nieograniczonym dostępie do tych danych, a zwłaszcza na wyłšczeniu z dniem 19 maja 2016 roku informacji o przedsiębiorcach ujawnionych w CEIDG spod kategorii danych osobowych, mogš skorzystać również niepubliczni dostawcy informacji gospodarczych, przygotowujšcy – w ramach prowadzonej działalnoœci gospodarczej – raporty o podmiotach gospodarczych. Z chwilš wejœcia w życie tego wyłšczenia wszelkie wykonywane przez nich operacje na danych i informacjach pobranych z portalu CEIDG będš zgodne z prawem, bez potrzeby poszukiwania dodatkowej podstawy prawnej.

Zalegalizowanie tych operacji może wišzać się z powstaniem poczucia dyskomfortu, a nawet zagrożenia u przedsiębiorców zarejestrowanych w tym rejestrze, którzy do tej pory byli wyłšcznymi dysponentami własnych danych i informacji. Stan ten może zniwelować wprowadzenie sprawnych procedur ich ochrony wymaganych przez ustawę o ochronie danych osobowych i stosowne rozporzšdzenia.

podstawa prawna: Ustawa z 25 wrzeœnia 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2015 r., poz. 1893)

Komentarz

Aneta Walewska-Borsuk, adwokat w Kancelarii Szymańczyk Roman Deresz Karpiński Adwokaci sp.p.

Podmioty, które zamierzajš stworzyć prywatne bazy danych osobowych przy wykorzystaniu informacji pochodzšcych z CEIDG i udostępniać je odpłatnie innym osobom w postaci tzw. raportów o przedsiębiorcach, muszš wskazywać wyraŸne podstawy prawne takich działań. Wyczerpujšcy katalog tych podstaw został okreœlony w art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. Najczęœciej wskazywanym uzasadnieniem tworzenia raportów o przedsiębiorcach jest koniecznoœć realizacji obowišzków informacyjnych wobec społeczeństwa. Podmioty odpowiedzialne za powstawanie tego rodzaju raportów muszš co do zasady zarejestrować zbiór tych danych w rejestrze generalnego inspektora danych osobowych, chyba że zachodzi wyjštek przewidziany w ustawie o ochronie danych osobowych. Podmioty te sš zobowišzane spełnić wiele obowišzków informacyjnych względem osób, których dane zostały umieszczone w stworzonych przez nich prywatnych bazach danych, tj. informować o nazwie i adresie administratora danych, celu i ewentualnie zakresie przetwarzania danych, o potencjalnych odbiorcach danych, prawie dostępu do treœci danych oraz możliwoœci ich poprawiania itd. Do ich obowišzków należy również stosowanie œrodków technicznych i organizacyjnych zapewniajšcych odpowiedniš ochronę informacji umieszczonych w bazach.

Poczšwszy od 19 maja 2016 roku ustawodawca uwolni od zdecydowanej większoœci tych obowišzków podmioty przetwarzajšce we własnych bazach danych informacje pobrane z CEIDG. Nie będzie obowišzku: legitymowania się przez nie wyraŸnš podstawš prawnš stworzenia takiej bazy, zarejestrowania jej w rejestrze GIODO ani informowania osób, których te informacje dotyczš, o istotnych dla nich prawach. W dalszym cišgu jednak pozostanie obowišzek zapewnienia przez te podmioty należytej ochrony informacji pochodzšcych z CEIDG. Utrzymano również zapis okreœlajšcy, iż zasady ponownego wykorzystania tych informacji reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Ważnym obowišzkiem nałożonym na przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG przez omawianš nowelizację ustawy o swobodzie działalnoœci gospodarczej jest uzupełnienie wpisów o numery PESEL. Czas na wykonanie tego obowišzku został przewidziany do 19 maja 2018 roku. Podane przez przedsiębiorców numery PESEL zostanš wpisane do CEIDG z urzędu, z zastrzeżeniem ich nieudostępniania osobom trzecim. Niewykonanie tej powinnoœci w powyższym terminie będzie wišzało się z najdotkliwszš konsekwencjš prawnš, a mianowicie z wykreœleniem przedsiębiorcy, który jš zlekceważył lub po prostu o niej zapomniał, z rejestru.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL