Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Administracja

Oceny oddziaływania na środowisko po nowemu

123RF
W ustawie o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o œrodowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie œrodowiska oraz o ocenach oddziaływania na œrodowisko oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 stycznia 2017 r., przewidziano kilka zmian natury proceduralnej.

Zmiany odnoszš się zasadniczo do przebiegu postępowania administracyjnego w sprawach uregulowanych ustawš o udostępnianiu informacji o œrodowisku i jego ochronie (dalej ustawa) i wprowadzajš w tym zakresie pewne zróżnicowania w stosunku do zasad ogólnych. Do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy generalnie stosuje się szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej nowelizacja wprowadza pewne dalsze modyfikacje, na które należy zwrócić uwagę.

Doręczenie przez obwieszczenie

Jednš z istotniejszych zmian jest wprowadzenie do ustawy przepisu art. 74 ust. 3, zgodnie z którym: Jeżeli liczba stron postępowania: 1. o wydanie decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach, 2. w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważnoœci, stwierdzenia wygaœnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizujšcej, dotyczy to także postępowań nadzwyczajnych, takich jak wznowienie postępowania, zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważnoœci albo stwierdzenie wygaœnięcia decyzji. Zmiana ma na celu podkreœlenie, że w trybach nadzwyczajnych stosuje się art. 49 k.p.a., ponieważ kwestia ta budzi wštpliwoœci interpretacyjne. Rzeczywiœcie, przepis w takim kształcie rozstrzyga wštpliwoœci wskazane przez ustawodawcę. Warto tu przypomnieć także rzeczywiste znaczenie art. 49 k.p.a., pozwalajšce na właœciwe obliczanie terminów okreœlonych tym przepisem – zgodnie bowiem z nim doręczenie decyzji następuje przez jej odpowiednie ogłoszenie, które winno być dostępne przez dwa tygodnie, zaœ termin doręczenia decyzji (fikcyjnego, bowiem dokonanego przez ogłoszenie) upływa z ostatnim dniem wywieszenia decyzji, po czym stronie otwiera się termin na wniesienie ewentualnego odwołania. Warto przy tym zwrócić uwagę na wyrażane w orzecznictwie poglšdy, że strona może de facto zaskarżyć takš decyzję szybciej (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2014 r., II OSK 678/14: Jak zasadnie podnosi skarżšcy kasacyjnie uznanie, że termin do wniesienia skargi zaczyna biec dopiero od doręczenia zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi skarżšcych, a nie od momentu w którym strona faktycznie miała możliwoœć zapoznania się z aktami sprawy, z uwagi na obwieszczenie o wydaniu postanowienia stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż zamyka stronie prawo do sšdu), niemniej wštpliwoœci tego typu nie będzie budziło wniesienie odwołania we wskazanym powyżej terminie.

Koniec wydawania decyzji we własnej sprawie

Jeszcze ciekawszym rozwišzaniem jest wprowadzany do ustawy art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. l. Zgodnie z tym przepisem regionalny dyrektor ochrony œrodowiska będzie właœciwy do wydania decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć, dla których wnioskodawcš jest jednostka samorzšdu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właœciwy do wydania decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot od niej zależny. Rozwišzanie to wynika z jednej strony z koniecznoœci dostosowania przepisów do prawa unijnego (zob. w uzasadnieniu projektu: Dodanie w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy ooœ lit. k oraz lit. l, wynika z koniecznoœci zapewnienia wymogu art. 9a dyrektywy 2011/92/UE, w myœl którego gmina będšca inwestorem nie powinna być jednoczeœnie organem wydajšcym decyzję o œrodowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przez siebie przedsięwzięcia), z drugiej z godnego pochwały eliminowania sytuacji, w której wnioskodawcš i organem decydujšcym o wniosku jest de facto jeden podmiot (nawet jeœli działajšcy przez różne osoby w postaci różnych pracowników danego organu). Przepis ten ma charakter szczególny, przepisu takiego bowiem nie odnajdujemy w k.p.a. (do 1994 r. podobnš regulację zawierał art. 27a k.p.a.) ani w innych przepisach, które mogłyby być tutaj zastosowane. Jednoczeœnie orzecznictwo sšdowe było zróżnicowane i dosyć kazuistyczne. Regulacja taka zasadniczo rozstrzyga wštpliwoœci w tym zakresie.

Dla uwzględnienia odwołania zgoda tylko wnioskodawcy

Kolejnym novum, wprowadzajšcym wyjštek od zasady art. 132 § 1 k.p.a., jest przepis art. 86b ustawy, który znajdzie zastosowanie w przypadku uwzględnienia odwołania przez organ wydajšcy zaskarżonš decyzję (w ramach tzw. autokontroli). Przepisy k.p.a. przewidujš w takim przypadku koniecznoœć wyrażenia zgody przez wszystkie strony postępowania, co w przypadku postępowań w sprawie oceny oddziaływania na œrodowisko i rozmiarów oraz lokalizacji planowanej inwestycji może oznaczać nawet nie setki, ale tysišce podmiotów, od których wymagana byłaby zgoda na uwzględnienie odwołania. Ustawodawca tym samym odstępuje od zasady przewidzianej k.p.a. i wprowadza w art. 86b ustawy wymóg uzyskania zgody inwestora. W uzasadnieniu projektu czytamy także, że Wprowadzana regulacja jest analogiczna do obowišzujšcej w art. 87 ustawy ooœ. W przypadku decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach, uzyskanie zgody wszystkich stron postępowania jest nie tylko znacznie utrudnione lub niewykonalne, ale również niecelowe, ponieważ to inwestor jest stronš najbardziej narażonš na skutki decyzji wydanej w ramach tzw. autokontroli. Warto przy tym odnotować, że wskazane w uzasadnieniu odwołanie do art. 87 ustawy nie odwołuje się do instytucji autokontroli, ale do możliwoœci zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. (który jednakże także wymagał uzyskania zgody wszystkich stron postępowania, a w sprawach ocen oddziaływania na œrodowisko – właœnie z uwagi na art. 87 – wyłšcznie zgody inwestora). Oczywiœcie od takiej nowej decyzji stronom będzie przysługiwać odwołanie zgodnie z art. 132 § 3 k.p.a.

Egzekucja warunków ustalonych w ocenie oddziaływania na œrodowisko

Interesujšcy jest również wprowadzany art. 86c ustawy, zgodnie z którym Wykonanie warunków decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach, które nie zostały uwzględnione w decyzjach, o których mowa w art. 86, podlega egzekucji administracyjnej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przedsięwzięcie jest realizowane. Jak czytamy w uzasadnieniu, zakres egzekucji administracyjnej w odniesieniu do decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach powodował problemy interpretacyjne i przepis ten został zaprojektowany, aby je przecišć. Jednoczeœnie wskazano, że Jeżeli ten sam warunek realizacji lub eksploatacji danego przedsięwzięcia wynika zarówno z decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach, jak i z decyzji następczej, to egzekucja tego warunku powinna mieć podstawę w decyzji następczej. Warto przypomnieć, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje szereg œrodków egzekucyjnych, przy czym w sprawach œrodowiskowych uwarunkowań znajdować zastosowanie będš raczej przepisy dotyczšce zobowišzań niepieniężnych (ze względu na taki właœnie charakter tych obowišzków oraz kształt przepisów egzekucyjnych). Oznacza to, że do dyspozycji organu administracji – w razie niewykonania jakichœ obowišzków, nałożonych decyzjš o œrodowiskowych uwarunkowaniach na inwestora – będš przede wszystkim grzywna w celu przymuszenia (art. 119-126 u.p.e.a.) oraz wykonanie zastępcze (art. 127-135 u.p.e.a.). Œrodki te mogš być istotnie dolegliwe. Uwzględnijmy chociażby, że grzywna w celu przymuszenia nakładana na osoby prawne i jednostki organizacyjne może wynosić jednorazowo nawet 50 000 zł, przy czym górna granica przy wielokrotnym nakładaniu grzywien wynosi 200 000 zł (co wynika z art. 121 § 2 i 3 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 127 u.p.e.a. i art. 133 § 1 u.p.e.a. koszty wykonania zastępczego sš przerzucane w całoœci na zobowišzanego (tj. inwestora, który nie dopełnił jakichœ obowišzków wynikajšcych z decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach).

dr Maciej Kiełbowski, praktyka postępowań sšdowych i arbitrażowych kancelarii Wardyński i Wspólnicy codozasady.pl

Podstawa prawna: Ustawa z 9 paŸdziernika 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o œrodowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie œrodowiska oraz o ocenach oddziaływania na œrodowisko oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2015 r., poz. 1936)

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL