Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

100 lat polskiej gospodarki

Zmienić Ślšsk dla pokoleń

Prezentujšc Program dla Œlšska premier Mateusz Morawiecki zwrócił uwagę, że na Œlšsku więcej osób pracuje w przemyœle motoryzacyjnym niż w górnictwie.
Adobe Stock
Region ma zaczšć odcwhodzić od tradycyjnych sektorów gospodarki – hutnictwa i górnictwa – na rzecz nowych technologii.

Innowacje w sektor stalowy, motoryzacyjny (w tym elektromobilnoœć), energetyczny oraz medyczny, a także inwestycje w cyfrowe kompetencje ludzi – to jedne z priorytetów rzšdowego Programu dla Œlšska ogłoszonego pod koniec ubiegłego roku. Województwo ma otrzymać co najmniej 40 mld zł – suma ta może się zmienić, bo wiele projektów ma tryb konkursowy. Poza tym, jak zapowiadało Ministerstwo Rozwoju, program ma formułę otwartš.

Wsparcie z Warszawy

Rzšd chce pomóc regionowi w aktywizacji gospodarczej i przycišganiu nowych inwestycji, szczególnie produkcyjnych i tworzšcych trwałe miejsca pracy, by pobudzić rozwój. Bo choć Œlšsk to jeden z najsilniejszych gospodarczo regionów w Polsce, „ostatnio odnotowuje osłabienie tempa wzrostu i obniżenie jakoœci życia mieszkańców" – alarmuje Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, autor Programu. Pokazujš to liczby. PKB na Œlšsku w 2015 r. w stosunku do 2014 r. wzrosło o 4,4 proc., a więc poniz?ej s?redniej krajowej. Mimo iż  atrakcyjnos?c? inwestycyjna regionu jest wysoka, to stopa inwestycji województwa s?la?skiego obliczana jako udział nakładów brutto na s?rodki trwałe w PKB pozostaje znacza?co poniz?ej s?redniej krajowej (w 2014 r. o 2,3 pkt proc., a więc tyle, ile w 2007 r.). Także na niezmienionym poziomie od kilku lat jest dynamika konwergencji regionu do s?redniego poziomu UE. Zgodnie z prognozami GUS do 2050 r. liczba ludnos?ci w województwie s?la?skim zmniejszy sie? o 19,5 proc., czyli o ponad 900 tys. Œlšsk wcišż jest w ogonie polskich aglomeracji, jeœli chodzi o chęć osiedlenia się, m.in. z powodu wysokiego zanieczyszczenia powietrza i poprzemysłowej degradacji miast. Dlatego w Programie dla Œlšska duży nacisk kładzie się na walkę z niskš emisjš i rewitalizację miast. Specjalne œrodki otrzymały na to trzy miasta: Chorzów, Da?browa Górnicza i Rybnik.

Program dla Œlšska został wypracowany w s?cisłej współpracy z Wojewódzka? Rada? Dialogu Społecznego w Katowicach. Wœród ponad 70 propozycji, jakie znalazły się w Programie, które majš być dla Œlšska potężnym bodŸcem rozwojowym, warto wymienić chociażby odtworzenie kopalni węgla energetycznego na złożach Dębieńsko w Czerwionce-Leszczynach, szacowanego na ok. 5 mld zł, budowę zakładu przerobu smoły koksowniczej przy JSW, produkcję paliw z minimalnš iloœciš częœci lotnych przez PGG czy budowę bloku kogeneracyjnego o mocy 500 MW w elektrowni w Rybniku, która dla mieszkańców jest wielkš nadziejš na skutecznš walkę ze smogiem. Ok. 45 mln zł otrzymajš œlšskie uczelnie na nowe kierunki pod potrzeby rynku. Za kluczowe uznano powstanie Centrum Kompetencyjno-Demonstracyjnego, które ma kształcić programistów tworza?cych aplikacje i specjalistów wykonuja?cych zaawansowane analizy danych – kompetencje cyfrowe pracowników sš dziœ najbardziej poszukiwane przez pracodawców praktycznie wszystkich branż.

Województwo œlšskie znajduje sie? na drugim miejscu regionów o najniz?szym wskaŸniku bezrobocia (5,2 proc. – dane Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach na koniec grudnia ub.r., w Polsce: 6,6 proc.). Wyprzedza go tylko Wielkopolska (3,7-proc. stopa bezrobocia). Jednak sš gminy i powiaty, które borykajš się z wysokim bezrobociem. Np. Bytom, który do 2000 r. miał najwyższš liczbę kopalń na swoim terenie i ma dziœ aż 11,4 -proc. bezrobocie, także podregion bytomski charakteryzuje się najwyz?sza? stopa? bezrobocia – 8,2 proc. Dla porównania Katowice czy Tychy majš ok. 2-proc. bezrobocie.

Dlaczego tak się dzieje?

To efekt wielowiekowych zaszłos?ci historycznych, których ofiarš padł Œlšsk w cišgu ostatnich trzech, czterech dekad. Bogactwa naturalne regionu, które przez lata były podstawš silnego rozwoju przemysłu cie?z?kiego, przyczyniły się do degradacji województwa praktycznie we wszystkich jego obszarach. Transformacja lat 90. wcišż się nie zakończyła, a region – jak podkreœlajš autorzy Programu dla Œlšska – nadal boryka sie? z wieloma trudnos?ciami. „Wiele z nich ma charakter strukturalny i wynika z immanentnych cech regionu, takich jak ukształtowanie i wyposaz?enie naturalne, siec? przylegaja?cych do siebie miast, zage?szczenie ludnos?ci oraz infrastruktury technicznej i tkanki przemysłowej" – czytamy w dokumencie. Program dla Œlšska ma wyrównać te różnice. Jak?

Za plusy Œlšska uważa się doskonałš sieć dróg i linii kolejowych (Program zakłada ich rozbudowę, m.in. dokończenie odcinka A1 w okolicach Częstochowy) oraz ogromny potencjał ludzki, za minusy – chociażby wielkoœć terenów zdegradowanych, która sięga 17,2 tys. ha. Rzšd, co podkreœla Program dla Œlšska, chce pomóc regionowi sięgnšć po ponowne wykorzystanie obszarów zdegradowanych, pokopalnianych, poprzemysłowych, by uczynić z nich miejsca inwestycyjne – skorzystałby na tym m.in. Bytom. Pomóc ma w tym ustawa o zasadach wspierania nowych inwestycji, która wprowadzi kryteria jakos?ciowe oceny inwestycji, złagodzone kryteria dla mikro i małych przedsie?biorstw oraz dla inwestycji lokowanych w s?rednich miastach borykajšcych się np. z wyższym bezrobociem. Moz?liwos?c? skorzystania ze zwolnien? od podatku dochodowego na kaz?dym terenie, na którym moz?na inwestowac?. Specjalne zachęty majš być przeznaczone dla firm z polskim kapitałem. W bazie terenów inwestycyjnych Polska Agencja Inwestycji i Handlu  posiada 166 ofert typu greenfield i 37 ofert typu brownfield z województwa s?la?skiego. Jednak bez olbrzymich nakładów przygotowujšcych tereny pod inwestora to się nie uda. Np. na S?la?sku obecnie znajduja? sie? zaledwie dwa tereny inwestycyjne o wielkos?ci ponad 30 ha – w Da?browie Górniczej i Zabrzu.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL