Od 1 lutego 2020 r. przedsiębiorca może płacić obniżone składki na ubezpieczenia społeczne w ramach Małego ZUS Plus. Dwa kluczowe warunki to:

- przychody w 2019 r. z pozarolniczej działalności gospodarczej, prowadzonej przez cały ten rok, nie przekroczyły 120 000 zł,

- prowadził działalność gospodarczą w poprzednim roku kalendarzowym przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych.

Czytaj także: Mały ZUS+ od 1 lutego 2020 r.

Wysokość składki ustali w oparciu o dochód z działalności gospodarczej, uzyskany w 2019 r.

Mały ZUS dotyczy tylko składek na ubezpieczenia społeczne. Nie obejmuje składki zdrowotnej, którą trzeba płacić w pełnej wysokości.

Ważne! Mały ZUS Plus może opłacać przedsiębiorca, jeśli skorzystał wcześniej z Ulgi na start (chyba, że zrezygnuje z korzystania z tego uprawnienia) oraz z obniżonych składek od preferencyjnej podstawy. Nie można opłacać składek Mały ZUS Plus w pierwszym roku prowadzenia działalności.

Do 31 stycznia 2020 r. przedsiębiorcy mogli korzystać z Małego ZUS pod warunkiem, że ich roczny przychód z działalności gospodarczej nie przekroczył 30-krotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu 2019 r. (czyli 67 500 zł). Składka była ustalana w oparciu o przychód.

Tabela: Mały ZUS i Mały ZUS Plus – podstawowe różnice

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Kto nie skorzysta

Z Małego ZUS Plus nie może korzystać przedsiębiorca, który nie spełnia podstawowych wymogów dotyczących przychodu i czasu prowadzenia działalności gospodarczej, lub:

• rozlicza się na karcie podatkowej i jednocześnie korzystał ze zwolnienia z VAT – tacy przedsiębiorcy nie składają do urzędów skarbowych zeznań PIT lub deklaracji VAT, z których ZUS pozyskuje dane do weryfikacji poprawności ustalenia najniższej podstawy wymiaru składek,

• spełnia warunki do płacenia obniżonych składek na ubezpieczenia społeczne od podstawy wynoszącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia,

• w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej korzystał z Małego ZUS/ Małego ZUS Plus przez 36 miesięcy,

• podlegał ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu także z tytułu innej pozarolniczej działalności (np. jako wspólnik spółki jawnej),

• wykonuje dla byłego bądź obecnego pracodawcy to, co robił dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Z Małego ZUS Plus nie może również korzystać przedsiębiorca, który w poprzednim roku prowadził działalność jako:

• twórca, artysta,

• osoba wykonująca wolny zawód,

• wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej albo jednoosobowej spółki z o.o.,

• osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół.

Kiedy i jak się zgłosić

Nowe zasady, które umożliwiają korzystanie z niższej składki większej grupie przedsiębiorców, obowiązują od 1 lutego 2020 r. Do tego czasu firmy zapisywały się do Małego ZUS na starych zasadach.

W zależności od tego, czy i kiedy firma zaczęła korzystać z Małego ZUS, nieco inaczej będzie wyglądało jej przejście do Małego ZUS Plus. Poniżej opisane są najczęstsze sytuacje, w jakich mogą znaleźć się firmy w lutym 2020 r.

Uwaga! Kody dla Małego ZUS Plus, które poddaje się na formularzach zgłoszeniowych, to:

• 05 90 – jeśli przedsiębiorca nie ma ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy,

• 05 92 – gdy ma ustalone prawo do renty.

1. Przedsiębiorca, który nie korzystał z Małego ZUS i spełnia nowe zasady Mały ZUS Plus:

• Wyrejestrowanie z ubezpieczenia na formularzu ZUS ZWUA.

• Zgłoszenie do ubezpieczenia z nowym kodem dla Małego ZUS Plus na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA (jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu).

• Zgłosić można się przez CEIDG. Dokumenty można złożyć również bezpośrednio do ZUS.

• Termin zgłoszenia – do 2 marca 2020 r.

2. Przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS w styczniu 2020:

Przechodząc do Małego ZUS Plus nie należy składać wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.

Ważne! Jeśli w związku z korzystaniem z Małego ZUS w styczniu 2020 r. przedsiębiorca przekazał ZUS DRA cz. II bądź ZUS RCA cz. II, ma również obowiązek przekazać te dokumenty w związku korzystaniem z Małego ZUS Plus, w terminie składania deklaracji i w komplecie z deklaracją ZUS DRA. W takim przypadku, w 2020 r. obowiązują go dwie podstawy wymiaru składek:

• ustalona na styczeń 2020 r. oraz

• ustalona na okres od lutego do grudnia 2020 r.

3. Przedsiębiorca w lutym 2020 r. rozpoczął lub wznowił prowadzenie działalności gospodarczej, którą prowadził w 2019 r. (przynajmniej 60 dni):

• Zgłoszenie do ubezpieczenia z nowym kodem dla Małego ZUS Plus na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA (jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu).

• Zgłoszenie przez CEID. Dokumenty możesz złożyć również bezpośrednio do ZUS.

• Termin – do ostatniego dnia lutego 2020 r.; ponieważ ten dzień wypada w sobotę, termin upływa następnego dnia roboczego, tj. 2 marca.

4. W 2020 r. przedsiębiorca zaczyna prowadzić działalność lub wznawia działalność, którą prowadził w 2019 r. (przynajmniej 60 dni) później niż w lutym 2020 r.:

• Zgłoszenie do ubezpieczenia z kodem dla Małego ZUS Plus na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA (jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu).

• Zgłoszenie przez CEIDG. Dokumenty można złożyć również bezpośrednio do ZUS.

• Termin – w ciągu 7 dni od pierwszego dnia prowadzenia lub wznowienia działalności.

5. Przedsiębiorca zaczął spełniać warunki Małego ZUS Plus w 2020 r. – skończył korzystanie z ulgi na Start oraz obniżonych składek od preferencyjnej podstawy w trakcie roku:

• Wyrejestrowanie z ubezpieczenia na formularzu ZUS ZWUA.

• Zgłoszenie do ubezpieczenia z kodem dla Małego ZUS Plus na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA – jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu

• Zgłoszenie przez CEIDG lub bezpośrednio do ZUS.

• Termin – w ciągu 7 dni od pierwszego dnia, w którym zostały spełnione warunki.

Limit przychodów

Limit przychodów z działalności gospodarczej w 2019 r. prowadzonej przez cały ten rok nie może przekroczyć kwoty 120 000 zł.

Jeżeli w poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca rozliczał się w formie karty podatkowej i nie korzystał ze zwolnienia z podatku VAT, jego przychodem jest wartość sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług, która podlega opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku.

Jeżeli przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą przez część 2019 r. (np. zawiesił działalność albo zamknął ją i ponownie rozpoczął), limit, którego nie może przekroczyć przychód z tej działalności, jest odpowiednio niższy. Przy obliczaniu progu przychodu należy zastosować proporcję.

Jak obliczyć limit przychodów w proporcji do czasu prowadzenia działalności (rozpoczęcie, zakończenie lub zawieszenie prowadzenia działalności):

1. Podzielić kwotę 120 000 zł przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym.

2. Pomnożyć wynik przez liczbę dni kalendarzowych, w których prowadzona była działalność w poprzednim roku kalendarzowym.

3. Wynik równy lub wyższy niż 0,5 grosza zaokrąglić w górę, niższy niż 0,5 grosza – w dół.

4. Przychód z działalności gospodarczej porównać do ustalonego limitu. Jeśli przychód go nie przekracza, można korzystać z Małego ZUS Plus.

Podstawa składek

W celu ustalenia podstawy wymiaru składek można skorzystać z kalkulatora ZUS do obliczania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Aby ustalić podstawę samodzielnie, najpierw należy obliczyć swój przeciętny miesięczny dochód z działalności gospodarczej za ubiegły rok – podzielić roczny dochód z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Wynik pomnożyć przez 30 i zaokrąglić do pełnych groszy (w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, a w dół, jeśli jest niższa niż 0,5 grosza).

Jeżeli w poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca rozliczał się w formie:

• karty podatkowej i nie korzystał ze zwolnienia z podatku VAT,

• zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych,

dochód ustali mnożąc wysokość przychodu przez współczynnik 0,5. Wynik zaokrągla do pełnych groszy (według powyższych zasad).

Ważne! Jeżeli składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy i osób z nim współpracujących zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, to na potrzeby wyliczenia podstawy składek należy powiększyć swój roczny dochód z działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym o kwoty tych składek zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

Teraz można ustalić podstawę składki: pomnożyć przeciętny miesięczny dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym przez współczynnik 0,5. Wynik zaokrąglić do pełnych groszy (według powyższych zasad).

Otrzymany wynik należy porównać z 30 proc. minimalnego wynagrodzenia i 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Podstawa składki, jaką zadeklaruje przedsiębiorca, musi mieścić się między tymi dwiema wartościami:

• nie może być niższa niż 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku,

• nie może przekraczać kwoty 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego ustalonej na dany rok.

Jeśli wynik będzie niższy niż 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, przedsiębiorcę obowiązuje najniższa podstawa wymiaru składek w wysokości 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.

Obowiązki przedsiębiorcy

Po zgłoszeniu się do Małego ZUS Plus, przedsiębiorca musi przekazywać do ZUS informacje o:

• rocznym przychodzie,

• rocznym dochodzie,

• formach opodatkowania z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz

• podstawie wymiaru składek.

Robi to w deklaracji rozliczeniowej bądź w imiennym raporcie miesięcznym (ZUS DRA cz. II bądź ZUS RCA cz. II), składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.

Uwaga! Jeśli przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS w styczniu 2020 r., przekazuje ZUS DRA cz. II bądź ZUS RCA cz. II. Przechodząc do Małego ZUS Plus ma obowiązek przedstawić nowe informacje w imiennym raporcie miesięcznym albo w deklaracji rozliczeniowej, składanych za luty 2020 r.

Będzie też musiał przedstawić na żądanie ZUS – w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania – dokumenty potwierdzające zastosowane w poprzednim roku kalendarzowym formy opodatkowania, wysokość rocznego przychodu i rocznego dochodu z tytułu wykonywania działalności gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy. Jeśli tego nie zrobi, ZUS ustali mu za wszystkie miesiące danego roku podstawę wymiaru składek w wysokości 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Konsekwencje niższych składek

Tak jak inne ulgi w opłacaniu składek, Mały ZUS Plus jest dobrowolny. Jeśli przedsiębiorca chce opłacać wyższe składki (i mieć wyższe świadczenia), może to zrobić deklarując wyższą podstawę wymiaru niż najniższa podstawa obliczona na podstawie dochodu.

Może również nie korzystać z Małego ZUS Plus lub zrezygnować z niego w trakcie roku. Za miesiąc, w którym zrezygnuje z ulgi oraz pozostałe miesiące do końca roku, płaci składki na ubezpieczenia społeczne według standardowych zasad (tzw. pełny ZUS).

Decyzja o skorzystaniu z Małego ZUS Plus będzie miała wpływ na wysokość przysługujących przedsiębiorcy świadczeń (chorobowe, rentowe, emerytalne). Te świadczenia są obliczane od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie. Wpłacając niższe składki, otrzyma też niższe świadczenia.

Czas korzystania z ulgi

Niższe składki na ubezpieczenia społeczne można płacić maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej.

Ważne! Do okresu 36 miesięcy wlicza się Mały ZUS z 2019 r. (jeśli przedsiębiorca z niego korzystał).

Źródło: www.biznes.gov.pl