Sprawa dotyczyła pracodawcy, który zwolnił pracownika z zachowaniem wymaganego przepisami okresu wypowiedzenia. Zatrudniony wniósł jednak do sądu pozew o uznanie tej czynności za bezskuteczną oraz zasądzenie od firmy wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Alternatywnie chciał, aby pracodawca wypłacił mu odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy. Poza postępowaniem sądowym pracownik przedstawił też dodatkowe żądania. Chciał m.in. rekompensaty za mobbing, dyskryminację i naruszenie dóbr osobistych, których doświadczył w miejscu pracy.

Pracodawca w odpowiedzi na pismo procesowe odpierał wszystkie zarzuty.

Przed wydaniem orzeczenia sprawa trafiła jednak do mediacji. Strony zgodnie wyraziły chęć polubownego rozwiązania konfliktu, także w stosunku do roszczeń, które nie zostały uwzględnione w pozwie. I tak też się stało. Ugodę zatwierdził sąd i postępowanie w sprawie zostało umorzone.

Pracownik zrzekł się w niej także wszystkich roszczeń wobec pracodawcy, pozostających w związku z jego zatrudnieniem. A z tego tytułu pracodawca zobowiązał się wypłacić mu rekompensatę.

Czytaj więcej

Świadczenie z sądowej ugody podlega składkom ZUS

Firma miała jednak wątpliwości, czy musi od niej odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne. ZUS uznał, że tak. W jego ocenie wypłacona z tego tytułu kwota nie może korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w par. 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. DzU 2022, poz. 449). Zgodnie z tym przepisem podstawy wymiaru składek nie stanowią odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy.

ZUS podkreślił, że ta regulacja ma zastosowanie jedynie w określonych przypadkach. Chodzi o sytuacje, gdy wypłata odprawy, odszkodowania i rekompensaty pozostaje w bezpośrednim związku z wygaśnięciem lub rozwiązaniem umowy (tj. gdy tryb i okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy naruszały przepisy prawa). A tak nie było w tej sprawie, bowiem żądania byłego pracownika szły o wiele dalej i były podnoszone poza postępowaniem związanym z wypowiedzeniem stosunku pracy.

Dlatego ZUS uznał, że wynikająca z ugody kwota nie korzysta ze zwolnienia, bowiem nie jest wypłacana z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania umowy, lecz ze względu na zrzeczenie się szeregu roszczeń związanych z zatrudnieniem (w tym np. zarzutów mobbingowych).

Decyzja ZUS: DI 100000/43/1275/2022