Po wejściu Polskiego Ładu wielu przedsiębiorców zainteresowało się ryczałtem. Ostrzegamy jednak: po zakończeniu roku może ich spotkać niemiła niespodzianka – spora dopłata składki zdrowotnej.

– Jeśli przedsiębiorca przekroczy próg przychodów, nawet w grudniu, zapłaci wyższą składkę zdrowotną za cały rok – mówi Izabela Leśniewska, doradca podatkowy w kancelarii Alo-2.

Trzy grupy w zależności od przychodu

Przypomnijmy, że ryczałtowcy są podzieleni na trzy grupy, w zależności od wysokości przychodu (pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne). Ci, którzy mają do 60 tys. zł rocznie, płacą 335,94 zł składki zdrowotnej miesięcznie. W drugiej grupie, z przychodami od 60 tys. do 300 tys. zł, wyniesie co miesiąc 559,89 zł. Przedsiębiorcy z przychodem powyżej 300 tys. zł rocznie płacą 1007,81 zł miesięcznie.

Ile wyjdzie składki rocznie? Przy małych przychodach – 4031,28 zł, przy średnich – 6718,68 zł, przy największych – 12 093,72 zł.

Jak liczyć składkę zdrowotną za poszczególne miesiące? Zgodnie z wyjaśnieniami ZUS należy sumować przychody od początku roku. Za miesiąc, w którym przekroczymy próg (a także za następne), płacimy wyższą składkę. Po zakończeniu roku trzeba zrobić podsumowanie.

– I dopłacić różnicę. Przekroczenie progu przychodów powoduje bowiem, że wyższa składka obowiązuje za cały rok. Najwięcej dopłacą ci, którzy przekroczą próg pod koniec roku – tłumaczy Michał Kowalski, adwokat i doradca podatkowy w kancelarii KNDP.

Jaka to może być dopłata? – Załóżmy, że przychody wynoszą 5 tys. zł miesięcznie. Przedsiębiorca przez 11 miesięcy płaci 335,94 zł. W grudniu sprzedaje nieruchomość z firmowego majątku za 250 tys. zł. Przekracza drugi próg, trafia do trzeciej grupy i za grudzień musi zapłacić 1007,81 zł. A za cały rok dopłacić 7390,57 zł – wylicza Izabela Leśniewska.

Z dodatkowym przelewem do ZUS muszą też liczyć się ci, którzy mają przychody w stałej kwocie. Przyjmijmy, że wynoszą 26 tys. zł miesięcznie. Przez dwa miesiące przedsiębiorca płaci 335,94 zł składki. Przez dziewięć 559,89 zł. W grudniu przekracza drugi próg i musi zapłacić 1007,81 zł. A za cały rok dopłacić 5375,02 zł.

Czytaj więcej

Na ryczałcie może wyjść ponad 12 tys. zł składki zdrowotnej rocznie

Spore różnice w obciążeniach

Michał Kowalski podkreśla, że wyższa o kilka tysięcy złotych rocznie składka zdrowotna grozi także tym przedsiębiorcom, którzy nieznacznie przekroczą próg przychodów, nawet o złotówkę. Powoduje to duże różnice w obciążeniach.

– Załóżmy, że pierwszy przedsiębiorca ma 60 tys. zł przychodu rocznie. Zapłaci 4031,28 zł składki zdrowotnej. Drugi przedsiębiorca ma 61 tys. zł przychodu. Składka roczna wynosi 6718,68 zł. Drugi przedsiębiorca ma więc tylko o 1 tys. zł więcej przychodu niż pierwszy, a zapłaci składkę wyższą o 2687,40 zł – wylicza Michał Kowalski.

Polski Ład daje ryczałtowcom jeszcze jedną możliwość. Płacenie składki na podstawie przychodu z poprzedniego roku. Wtedy odprowadzają ją w stałej wysokości przez cały rok.

– Taki system nie zwalnia ich jednak z obowiązku dopłaty, jeśli tegoroczne przychody są wyższe niż te z ubiegłego roku i przekraczają progi. Jeśli przedsiębiorca przeskoczy z pierwszej do trzeciej grupy będzie musiał po zakończeniu roku dopłacić 8062,44 zł – wyjaśnia Izabela Leśniewska.

Niezależnie od wybranej metody ryczałtowcy i tak muszą co miesiąc składać deklaracje rozliczeniowe do ZUS.

Jaki termin na przelew

Kiedy trzeba dopłacić składkę? Polski Ład nie daje precyzyjnej odpowiedzi. – W jednym przepisie stanowi, że różnicę trzeba odprowadzić w ciągu miesiąca od upływu terminu do złożenia zeznania rocznego. Ponieważ ryczałtowcy składają je do końca lutego, powinni mieć czas na dopłatę składki do końca marca. W innym przepisie czytamy jednak, że dopłata następuje w terminie płatności składek za luty, czyli do 20 marca – mówi Izabela Leśniewska.

Co na to ZUS? Jego zdaniem dopłatę wynikającą z rozliczenia rocznego należy wykazać w dokumentach składanych za luty w terminie do 20 marca. W tym samym terminie, tj. łącznie z bieżącą składką za ten miesiąc, należy dokonać dopłaty.

Czytaj więcej

Polski Ład: jak obliczyć składkę zdrowotną? ZUS udostępnił kalkulator

Kalkulator niekorzystnie dla liniowców

ZUS zamieścił na swojej stronie internetowej kalkulator do obliczania miesięcznej składki zdrowotnej. Mogą z niego skorzystać przedsiębiorcy na skali, liniowym PIT, ryczałcie oraz karcie podatkowej. Ci, którzy się rozliczają w dwóch pierwszych formach, płacą składkę od dochodu z działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy na skali 9 proc., na liniówce 4,9 proc.

Składkę zdrowotną za styczeń 2022 r. zapłacą jednak jeszcze w zryczałtowanej wysokości. Podstawa wymiaru to 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2021 r. U przedsiębiorców na skali podatkowej składka zdrowotna za styczeń 2022 r. wyniesie 9 proc. podstawy wymiaru, czyli 419,92 zł.

Czy podobnie będzie u przedsiębiorców na liniowym PIT? Wydaje się, że składka zdrowotna powinna wynieść już, zgodnie z nowymi zasadami, 4,9 proc. podstawy wymiaru (czyli 228,62 zł). ZUS uważa jednak, że składki za styczeń dotyczą stare zasady, wynosi więc 9 proc. podstawy wymiaru. Tak też wynika z kalkulatora. Wylicza on składkę za styczeń dla liniowców w kwocie 419,92 zł.